camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Kort 

De tien nieuwsfeiten van de dag

woensdag 30 maart 2022 om 17.00 uur

1 Gouverneur: Tsjernihiv hele nacht gebombardeerd ondanks beloftes

De stad Tsjernihiv in het noorden van Oekraïne is ‘de hele nacht’ gebombardeerd. Dat heeft de gouverneur van de gelijknamige regio gemeld, ondanks de aankondiging van Rusland een dag eerder dat het zijn militaire activiteiten in de regio zou verminderen.

‘Tsjernihiv is de hele nacht door artillerie en vliegtuigen beschoten’, aldus gouverneur Viatsjeslav Tsjaoes op Telegram. Hij zei ook dat er burgerlijke infrastructuur verwoest is en dat de stad nog altijd zonder water en elektriciteit zit.

Een vernielde opslagplaats in een buitenwijk van Kiev. ap

De stad, die voor de oorlog 280.000 inwoners telde, zit ‘zonder communicatiemiddelen en we kunnen ze niet herstellen’, voegde hij eraan toe op televisie. Hij verwees ook naar de aanvallen op Nizjni Novgorod, in dezelfde regio.

Rusland had dinsdag beloofd zijn militaire operaties in de richting van Kiev en Tsjernihiv drastisch te verminderen, na ‘substantiële’ Russisch-Oekraïense onderhandelingen in Istanboel.

• Het meest recente nieuws over de oorlog in Oekraïne vindt u hier.

2 Meer dan 4 miljoen mensen gevlucht uit Oekraïne

Het aantal vluchtelingen uit Oekraïne is ruim een maand na het begin van de oorlog opgelopen tot meer dan 4 miljoen. Miljoenen Oekraïners zijn ook ontheemd in eigen land

De teller stond twee weken geleden op 3 miljoen. Het leeuwendeel is naar Polen gevlucht, anderen naar buurlanden als Roemenië, Moldavië, Hongarije en Slovakije. De Poolse grenswacht heeft inmiddels 2,34 miljoen mensen doorgelaten, van wie er honderdduizenden naar landen in West-Europa zijn getrokken.

Europa heeft sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer zo’n snelle vluchtelingenstroom gezien.

Voor het conflict woonden in Oekraïne meer dan 37 miljoen mensen in de gebieden die door Kiev worden gecontroleerd – dus uitgezonderd de Krim die in 2014 door Rusland werd geannexeerd en de oostelijke gebieden die sinds datzelfde jaar onder controle van pro-Russische separatisten staan.

Oekraïense vluchtelingen steken met een ferry de grens met Roemenië over. afp

3 Bijna 25.000 vluchtelingen kregen al tijdelijke bescherming

De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) heeft in totaal al aan 24.434 vluchtelingen uit Oekraïne een attest van tijdelijke bescherming toegekend. Dinsdag werden nog ruim 1.000 mensen geregistreerd, meldt Freddy Roosemont, de topman van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ).

In het begin van de oorlog in Oekraïne konden Oekraïners zich aanmelden aan het inschrijvingscentrum Bordet. Intussen is al ruim twee weken het nieuwe, en grotere, registratiecentrum op de Heizel geopend. Het aantal mensen dat er zich aanmeldt, ligt intussen lager. ‘Het is al een paar dagen iets kalmer’, zegt Roosemont. ‘Maar we verwachten nog altijd een grote toevloed.’ Dat is bijvoorbeeld afhankelijk van hoe de situatie in Oekraïne evolueert, aldus de directeur-generaal van DVZ.

De online-aanmelding verloopt heel vlot, klinkt het. Twee op de drie personen maken online een afspraak. Daardoor zijn er geen lange wachtrijen meer.

   • Van broedervolk naar kostenpost

4 Noorse rechter gaat VN-onderzoek naar Russische oorlogsmisdaden leiden

De Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties heeft de Noorse rechter Erik Mose woensdag aangesteld om het onderzoek te leiden naar de Russische schendingen in de oorlog in Oekraïne. Mose maakte deel uit van het Noorse Hooggerechtshof en zetelde al in verschillende internationale tribunalen.

Behalve Mose zullen ook Jasminka Dzumhur, ombudsvrouw voor de mensenrechten in Bosnië-Herzegovina, en de Colombiaan Pablo de Greiff, leidend VN-expert voor de bevordering van de waarheid, rechtvaardigheid en herstel, deel uitmaken van de onafhankelijke onderzoekscommissie.

Op 4 maart keurde de Mensenrechtenraad een resolutie, ingediend door Kiev, goed voor de oprichting van de commissie, om zicht te krijgen op de schendingen van de mensenrechten en het oorlogsrecht na de Russische invasie.

De drie onderzoekers krijgen de opdracht ‘bewijsmateriaal te verzamelen, vergelijken en analyseren’ van zulke schendingen, met het oog op toekomstige rechtszaken en verantwoordelijken van deze schendingen te identificeren, ‘zodat zij ter verantwoording kunnen worden geroepen’.

Ook het Internationaal Strafhof in Den Haag voert een onderzoek naar oorlogsmisdaden in Oekraïne.

Sinds het begin van de invasie op 24 februari zijn al duizenden mensen omgekomen en meer dan 4 miljoen Oekraïeners zijn hun land ontvlucht.

   • ‘Hier zitten kinderen’ stond er in grote letters

5 Kremlin: ‘Betalingen in roebel voor Russisch gas nog niet voor meteen’

Russische aardgasleveringen zullen donderdag nog niet in roebel moeten worden betaald. Volgens de woordvoerder van het Kremlin heeft de omschakeling wat tijd nodig. ‘Gasleveringen en betalingen zijn gescheiden processen’, aldus Dmitri Peskov.

De afgelopen dagen liet Rusland verstaan dat het alleen nog gas zal leveren als er betaald wordt in roebels, maar dat weigert het Westen. Rusland kan door de internationale sancties na de inval in Oekraïne naar eigen zeggen niets meer aanvangen met euro’s en dollars.

Later vandaag/woensdag heeft de Russische president Vladimir Poetin een ontmoeting met vertegenwoordigers van Gazprom en de Russische centrale bank, om zich te informeren over de stand van zaken, luidt het.

In Europa houdt men er ernstig rekening mee dat Rusland de gaskraan zal dichtdraaien als er niet in roebel wordt betaald.

   • ‘Poetin speelt partijtje chicken game met Europa’

6 Proces aanslagen Parijs: Salah Abdeslam beroept zich op zwijgrecht

Op dag 102 van het proces over de aanslagen van 13 november 2015 in Parijs heeft Salah Abdeslam besloten zich beroepen op zijn zwijgrecht. ‘Ik wens me vandaag niet uit te drukken’, benadrukte Abdeslam in de rechtbank. Abdeslam is de enige overlevende van het commando van terreurgroep Islamitische Staat dat verantwoordelijk is voor de aanslagen, waarbij 130 mensen om het leven kwamen.

7 Sojoez met twee Russische kosmonauten en Amerikaanse astronaut teruggekeerd naar aarde

  epa-efe

Een Sojoez-ruimtecapsule heeft twee Russische kosmonauten en een Amerikaanse astronaut van het internationale ruimtestation ISS teruggebracht naar de aarde, een zeldzaam voorbeeld van samenwerking tussen Washington en Moskou te midden van de spanningen rond Oekraïne.

De capsule, met aan boord de Russen Anton Sjkaplerov en Pjotr Doebrov en de Amerikaan Mark Vande Hei, landde zoals gepland om 13.28 uur Belgische tijd in het zuidoosten van Kazachstan, zo bleek uit beelden die door het Russische ruimtevaartagentschap Roscosmos werden uitgezonden. De Sojoez MS-19 had zich volgens plan om 9.21 uur Belgische tijd van het ISS losgekoppeld.

Begin maart had Roscosmos een video verspreid waarin voor de grap gezegd werd dat Mark Vande Hei misschien aan boord van het ISS zou blijven in plaats van met de Sojoez terug te keren. De Amerikanen waren zo ongerust dat het Russische agentschap moest verzekeren dat de astronaut wel degelijk de terugreis zou maken. Mark Vande Hei verbleef 355 dagen in de ruimte, een record voor een Amerikaanse astronaut.

   • Video | VS nemen controle van ruimtestation ISS over

8 Jongens gediscrimineerd bij terugbetaling voor HPV-vaccinatie

Jongens worden gediscrimineerd bij de terugbetaling voor het vaccin tegen het humaan papillomavirus (HPV). Zo heeft de arbeidsrechtbank van Brussel geoordeeld. Volgens de rechtbank is de terugbetalingsregeling in strijd met de Genderwet en de Antidiscriminatiewet, meldt het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen woensdag.

HPV is een groep sterk verwante virussen die abnormale celgroei in huid- en slijmvliezen veroorzaken. Daardoor kunnen verschillende soorten kankers ontstaan. De bekendste is baarmoederhalskanker, waardoor lang werd gedacht dat het virus alleen vrouwen trof.

Maar uit een advies van de Hoge Gezondheidsraad bleek dat een kwart van de HPV-gerelateerde kankers bij mannen optreedt. Sinds het schooljaar 2019-2020 kunnen meisjes én jongens zich daarom via het gratis schoolvaccinatieprogramma laten beschermen. Wie er niet voor in aanmerking komt, kan het vaccin ook zelf bij de apotheker kopen.

Maar het Riziv voorziet alleen een terugbetaling (onder bepaalde voorwaarden) voor meisjes en dus niet voor jongens. Een jongen die bijvoorbeeld Gardasil 9 aankoopt in de apotheek, betaalt daar 134,84 euro per vaccin voor. Een meisje in dezelfde situatie betaalt slechts 12,10 euro of 8 euro. Bovendien kan de kostprijs oplopen tot ruim 400 euro, aangezien je meerdere inentingen nodig hebt om volledig beschermd te zijn.

9 Nederlands coronascepticus Willem Engel komt vrij

 epa-efe

De Nederlandse coronascepticus Willem Engel komt vrij, na twee weken voorarrest. Dat heeft de rechtbank in Rotterdam beslist. De 45-jarige voorman van Viruswaarheid werd aangehouden voor opruiing.

Hij moet zich wel aan enkele voorwaarden houden. Een ervan is ‘dat hij zich onthoudt van uitingen op sociale media’. Volgens de rechtbank heeft Engel die voorwaarde zelf aangedragen op de zitting.

De 45-jarige voorman van Viruswaarheid werd woensdag 16 maart aangehouden voor opruiing. Engel zou gedurende een lange periode – tussen juni 2020 en december 2021 – ‘opruiende coronagerelateerde berichten’ hebben geplaatst op sociale media. ‘Die berichten hebben ertoe geleid dat andere mensen strafbare feiten hebben gepleegd of daartoe zijn aangezet’, aldus het Openbaar Ministerie eerder.

Ook in België geniet Engel bekendheid, omdat hij twee keer viroloog Marc Van Ranst rechtstreeks dagvaardde. De Nederlander vond dat enkele uitspraken van Van Ranst lasterlijk waren. Telkens werd Van Ranst vrijgesproken.

10 Staakt-het-vuren in Jemen tijdens ramadan

De coalitie geleid door Saoedi-Arabië heeft dinsdagavond een staakt-het-vuren afgekondigd in Jemen. Dat zal een maand lopen, tijdens de periode van de ramadan. Bedoeling is om betere omstandigheden te creëren voor de vredesgesprekken.

De coalitie, die de Jemenitische regering ondersteunt in haar strijd tegen de Houthirebellen, stopt haar militaire operaties vanaf 05.00 uur Belgische tijd, klinkt het in een persbericht.

Het staakt-het-vuren is bedoeld om ‘de gunstige voorwaarden te scheppen die nodig zijn voor succesvolle onderhandelingen en een gunstige omgeving voor de heilige maand van de ramadan, om vrede te sluiten en veiligheid en stabiliteit te bereiken in Jemen’, klinkt het nog.

Sanaa, januari dit jaar: gewapende sympathisanten van de Houthirebellen protesteren tegen de militaire coalitie die door Saudi-Arabië wordt gesteund. afp

Niet te missen

De podcasts van De Standaard