camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

opinie Inclusie

Wanneer je zoon met autisme niet welkom is op een feestje

Moeder van een zoon met autisme en ADHD.

woensdag 30 maart 2022 om 3.25 uur

Een jongen met autisme werd niet uitgenodigd voor het verjaardagsfeestje van een klasgenoot. Zijn moeder, Annelies Sevenant, blikt terug op het gesprek dat ze daarover had met de moeder van de jarige. Wat als ze dat anders had aangepakt?

Annelien Smet

‘Of ik twee minuutjes tijd had’, vroeg de moeder van een klasgenootje van mijn jongste zoon aan de andere kant van de lijn. Meestal ben ik dan op mijn hoede. Ik word wel vaker aangesproken op het gedrag van mijn zoon. Begrijp me niet verkeerd: ik ben de trotse moeder van een fantastisch ventje met een groot hart. Toch waren er tijden dat ik mij bijna niet durfde te vertonen aan de schoolpoort, uit vrees met klachten overladen te worden.

Een klein jaar geleden werd het soms pittige gedrag van onze zoon in een aantal woorden gegoten, die de rest van zijn dagen aan hem zullen blijven kleven. Wat ons hoop gaf, was dat de buitenwereld nu eindelijk onze zoon, of beter, zijn soms sociaal onwen­selijke gedrag, wat beter zou kunnen plaatsen.

Toch zette ik me meteen schrap aan de telefoon. De moeder vertelde me dat er een groot feest georganiseerd werd voor haar kind, dat binnenkort jarig was. Dat de hele klas en nog andere kinderen zouden worden uitgenodigd, maar dat de jarige er onze zoon niet bij wilde. Dat ze wel nog geprobeerd had zoonlief te overtuigen, maar dat het haar niet gelukt was hem op andere gedachten te brengen. Dat ze dat even telefonisch wou toelichten. En dat ze zich afvroeg wat dat met mij als moeder deed.

Schattige steekkaarten

Ik besefte plots dat ik de hele tijd niets gezegd had en ook niet meteen veel zin had om iets te zeggen. Tranen rolden over mijn wangen. Hoe kan het ook anders, als je nog maar eens de harde realiteit te horen krijgt? Wat haar mededeling met de moeder in mij deed, meende ze dat? Ik vermande me, hoorde mezelf ‘chapeau’ tegen haar zeggen. Want ze was de eerste moeder die me opbelde om te zeggen dat mijn zoon niet van de partij mocht zijn. Ja, mijn zoon vertoont soms moeilijk gedrag, als het autisme en ADHD de kop opsteken. En ze kon zich wel voorstellen zeker, wat haar mededeling met mij als moeder deed?We rondden het gesprek af. Het had amper drie minuten geduurd.

Was het feest geen ideale gelegenheid geweest om kinderen te tonen dat je een mens niet moet reduceren tot zijn ‘beperking’?

Wat het met je doet als je kind op verjaardagsfeestjes geweerd wordt? Enkele dagen voordien had ik een lezing­ van psycholoog Manu Keirse gevolgd over hoe om te gaan met pijn en rouw na een diagnose van ASS. De zaal zat vol lotgenoten. Keirse gaf een boeiende en aangrijpende lezing, niet met een flitsende Powerpoint, maar met schattige steekkaarten. Zijn verhaal hield steek. Eenduidig, helder en eenvoudig. We hingen aan zijn lippen. Vanuit mijn ooghoeken zag ik de moeder naast mij haar tranen verbijten, ook daarin waren we lotgenoten.

Het meest confronterende was misschien nog wel de vragenronde. We concludeerden dat veel van onze pijn en rouw teruggaat tot hoe de omgeving met onze ‘gelabelde’ kinderen omgaat. We voelen onbegrip van de maatschappij (ook vaak begrip, maar vanuit een kleine hoek). We vragen ons bang af waar ons kind later zal terecht­komen. Zal hij het redden? De op het eerste gezicht ietwat vreemde conclusie van de lezing en vragen­ronde was dat niet alleen wij het doelpubliek zouden moeten zijn, maar de hele maatschappij.

Droomfeest

En dat is, besef ik, ook hoe ik het telefoongesprek had kunnen bekijken. Stel nu dat ik me na die drie minuten heel even had herpakt. Dan was ik maar al te graag ingegaan op de vraag wat dat met mij als moeder doet. En wellicht zouden we daar langer dan drie minuten tijd voor nodig gehad hebben. Mijn consternatie en verdriet voorbij zou ik ook begrip gevoeld hebben voor het feit dat een kleine jongen zonder zorgen­ het heel moeilijk heeft met het onvoorspelbare kantje van zijn klasgenootje. En voor de moeder die niet weet hoe zij met de situatie moet omgaan.

   • Opinie | Dokter, ik ben autistisch

Ik zou haar toevertrouwd hebben dat wij het soms ook niet weten en dat we al eens met de handen in het haar zitten. Misschien zou ze een zucht van verlichting slaken. Vervolgens zou ik gezegd hebben dat ik ontgoocheld was over de gemiste kans. Want was het uitgangspunt nu niet vooral dat de jarige­ oogappel een ‘perfect’ droomfeest moest krijgen, ten koste van anderen? Was dit hoe we onze kinderen willen leren omgaan met diversiteit? En zou het niet net een ideale gelegenheid geweest­ zijn om je kind te tonen dat een mens niet moet gereduceerd worden­ tot zijn ‘beperking’?

Antigif

Het telefoontje had dus ook heel anders kunnen uitdraaien. Ik beeld me in dat de moeder mij opbelt, en dat ze me oprecht vraagt wat ze moet doen en hoe we hier uit raken. Dat we vervolgens samen zoeken naar oplossingen. Dat we niet opdelen in één kant en een andere, maar nadenken over hoe we kunnen verbinden. Dat zij en ik de kans grijpen en een plan bedenken, waardoor mijn zoon welkom is op het feest, maar er een scenario klaarligt voor mocht hij toch een moeilijke bui hebben.

Want weet je, heel vaak gaat het ook gewoon goed. Het is zoals met het weer: soms een mooie dag, soms een slechte dag, maar het valt niet goed te voorspellen. We zullen daarna samen beseffen dat we mijn zoon op het nippertje een zoveelste afwijzing bespaard hebben. En blij zijn dat we daarmee een stapje zetten naar een meer inclusieve samenleving die kan omgaan met diversiteit. Meer nog, dat we er onze kinderen lessen voor het leven mee geven. Want ja, ooit worden onze kerels groot, en jong geleerd is …

Diezelfde dag speel ik een spelletje met mijn zoon. Ik laat hem zichzelf omschrijven in drie woorden. Mijn hart danst als ik zie dat een van de woorden ‘blij’ is. Nog meer dan anders besef ik wat een cadeau we hem geven door hem binnen ons gezin een flinke portie warmte en genegenheid te geven, als een antigif voor de soms harde werkelijkheid erbuiten.