In kaart: in welke Oekraïense steden wordt strijd geleverd?

Russische invasie

Op 22 februari erkende Poetin de onafhankelijkheid van de zelfverklaarde 'volksrepublieken' Donetsk en Loegansk in de Donbas-regio in Oost-Oekraïne. Hij stuurde 'vredestroepen' naar de grens, en liet troepen aanvallen op verschillende fronten. Vanuit het noorden wordt geprobeerd om Kiev aan te vallen 1, Charkov is een doelwit in het noord-oosten 2, de Donbas-regio is een uitvalsbasis in het zuid-oosten 3, en vanuit de Krim waaieren troepen uit vanuit het zuiden 4. Tussen de Donbas-regio en de Krim moet een landbrug de twee overwegend pro-Russische regio's met elkaar te verbinden.

Ongelijke strijd

Oekraïne is niet opgewassen tegen het numerieke overwicht van Rusland. De Oekraïense president Volodimir Zelenski verklaarde al dat iedereen die wil vechten, een wapen krijgt. Het land plaatst er dus gemotiveerde vrijwilligers tegenover die met guerrilla-achtige tactieken ook schade kunnen berokkenen.

Volgens een analyse van NRC-journalist Mark Duursma stelde het Oekraïense leger lange tijd weinig voor, maar sinds de annexatie van de Krim in 2014 maakte het land een militaire inhaalbeweging. De VS leverden steun ter waarde van 2,5 miljard dollar, zodat het verouderde Sovjet-materieel deels kon worden vervangen. Het defensiebudget werd opgetrokken, net als het aantal manschappen. Het maakte het land sterker als landmacht, maar niet in de lucht en op het water.

Kernwapens?

Poetin liet zijn kernwapens schietklaar maken, en wil daarmee tonen dat het hem menens is. Ook de Navo heeft echter kernwapens, dus er is wederzijdse afschrikking. Defensie-expert Sven Biscop interpreteert in een interview met onze krant de actie eerder als een uiting van frustratie, en als een manier om de Navo uit de discussie te houden.

Begin 2022 staat de teller op zo'n 12.700 kernkoppen wereldwijd. Dat is een serieuze daling ten opzichte van de piek in de Koude Oorlog van ongeveer 70.300 in 1986. Bekijk het overzicht hieronder, klik op of hover over de landen voor meer info:

Navo speelt sleutelrol

De onderhandelingen tussen Rusland, de VS en de Navo sprongen voor de inval stuk op de rol van de Navo in Oost-Europa. Rusland wil een verbod afdwingen op Navo-lidmaatschap voor Oekraïne en Georgië, en wil geen Navo-activiteiten in de Oost-Europese lidstaten. Moskou ziet de Navo als de agressor.

Dertig landen zijn lid van de Navo, waarvan 28 in Europa. De VS en Canada zijn de andere leden. Sinds 1999 traden veertien landen in Midden-en Oost-Europa toe:

Het feit dat Oekraïne zelf geen lid is van het bondgenootschap, speelt in de kaarten van het Kremlin. Het betekent dat artikel 5 (als een van ons wordt bedreigd, zijn we allemaal bedreigd) hier niet geldt, en dat de Navo dus niet bijspringt in de oorlog.