camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Reportage Lviv

De mannen bewaken de dorpen

Corry Hancké

In de buurt van Lviv, Oekraïne

maandag 28 februari 2022 om 3.25 uur

In de dorpen langs de weg tussen Lviv, in het westen van Oekraïne, en de Poolse grens hebben inwoners wegblokkades opgezet. ‘Een van de komende dagen zullen wapens worden geleverd’, zegt een man die de toegang bewaakt.

Elk dorp langs de grote weg die van de Poolse grens naar Lviv voert, heeft wegblokkades. Niemand passeert zomaar.  Gert Jochems

‘Stop’ staat op het vuile, ronde verbodsbord dat uit een berg ­autobanden steekt. Een dertigtal mannen vult zandzakken en legt met grote ­betonblokken een wegblokkade aan. ‘Wij bewaken ons dorp’, zegt Ivan Basarab (45), die op normale werkdagen als ­meestergast in de bouw werkt. ‘Wij controleren iedereen. We ­willen vermijden dat Russische verkenners hier passeren en later doorgeven waar de strategische punten zijn die vernietigd ­moeten worden.’

De mannen zijn vastberaden. Vanop een bord aan de zijkant van de weg kijkt een dorpsgenoot toe. Hij is een van de helden die in 2014 zijn gesneuveld in de strijd tegen de pro-Russische ­regering. Als het moet, zal ook ­Basarab een van de komende ­dagen de wapens opnemen. Hij heeft twee jaar in het leger ge­zeten en weet, zoals alle mannen hier, hoe machinegeweren ­werken. ‘Ik verwacht dat een van de komende dagen wapens aan ons dorp zullen worden geleverd.’ Bang is Basarab ‘geenszins’. ­‘We zien wel wat komt’, zegt hij met een ­houding die rust en zelfver­zekerdheid uitstraalt.

Elk dorp langs de grote weg die van de Poolse grens naar Lviv voert, heeft wegblokkades. Overal staan potige mannen die iedereen controleren die in de richting van zo’n dorp rijdt. ‘Papieren’, schreeuwt de norse jongeman die de modderige weg bewaakt naar de kleine orthodoxe kerk van een dorp in de buurt. Hij controleert de paspoorten uitgebreid, heeft commentaar bij de Russische visa die erin staan, vermoedt dat de ­telefoons die op de achterbank liggen belangrijke informatie ­zullen doorgeven en tast zelfs de jassen af. ‘Geen foto’s, in de auto en scheer je weg’, blaft hij.

DS VIDEO - Oekraïense man klimt op tank om Russisch leger tegen te houden. De Standaard

Aardappeltaart

De Russische troepen zijn nog een eind verwijderd van deze ­kleine dorpen in het westen van ­Oekraïne. De hoofdstad Kiev wordt belegerd en in het oosten wordt zwaar slag geleverd, maar in de ruime omgeving van Lviv is het rustig. Dat wil zeggen: er zijn geen Russische soldaten, maar op de grote weg naar Medyka, het eerste Poolse dorp voorbij de grens, is het drukker dan ge­woonlijk. Het is de weg naar de Euro­pese Unie, de weg naar de veiligheid.

‘We willen vermijden dat Russische verkenners hier passeren en later doorgeven waar de strategische punten zijn die vernietigd moeten worden’ Ivan Basarab (45)  Bewaakt zijn dorp

Veel ­Oekraïners zijn richting Medyka aan het reizen. Gister­namiddag begon de ­file auto’s op 28 kilometer van de grens. Ze vordert tergend langzaam. Zo langzaam dat veel vrouwen met hun kinderen en een beetje bagage te voet verder gaan. 28 kilometer is ­zeker twee dagen stappen. De mannen maken rechtsomkeer, zij mogen het land niet verlaten.

   • Uren wachten aan de grensovergang naar Polen

Een vluchtelinge op weg naar de veiligheid.  Gert Jochems

Langs de weg, op kilometer 24 zowat, staat een bestelbusje met eten: kleine gevulde pannenkoekjes, broodjes met zelfgemaakte eendenpastei, aardappeltaart met gerst en warme choco­lade­melk. ‘Tsjai? Thee?’, roept een van de ­dames aan de kant. Ze zijn met ­zeven en staan al drie dagen langs de weg om de vluchtelingen te helpen. ‘Als je die kinderen ziet passeren, dan wil je toch helpen’, klinkt het. Een Oekraïner die met zijn dochter passeert, kijkt in de potten. ‘Ja, het is nog warm’, zegt de kokkin, die in haar dikke jas bij het busje staat en hem een portie aardappeltaart geeft.

Bumper aan bumper

Enkele vluchtelingen met Aziatische roots monsteren kritisch het eten, maar gaan enthousiast ­kauwend met een boterham ­eendenpastei verder op weg. Wat zij nog niet ­weten, is dat zij ­verderop bij de eerste selectie te horen zullen krijgen dat ze niet verder ­mogen. Alleen Oekraïners of mensen die met hun paspoort zonder ­problemen de Schengenzone ­binnen mogen, mogen ­verder gaan.

Aan de grens is het chaos. De auto’s staan bumper aan bumper, de bussen ook. De vluchtende ­Oekraïners die te voet de grens willen oversteken, staan samengeperst achter dranghekken. Dichterbij staan de anderen, die nog moeten wachten. Overal staan en zitten mensen te bellen. Sommigen wachten al meer dan twee dagen. Deze grensovergang kan de mensenmassa niet aan, en dat is waarschijnlijk maar het ­begin. In Europa hoor je sommigen rekening houden met een vluchtelingenstroom die groter zal zijn dan de groep die in 2015 naar ­Europa kwam.

Een gezin, met drie kinderen en een karretje vol bagage, is al voorbij alle formaliteiten geraakt. Ze naderen de grens. De man legt nog een koffer in het karretje, en neemt afscheid. Hij draait zich om en loopt weer richting Oekraïne, terwijl hij zijn handen achter zijn hoofd samenvouwt.

Binnenland
  1. ‘Als deze boodschap wordt beluisterd, heeft Allah ons toegelaten om toe te slaan’
  2. Zillion-gekte doet ons dromen van extravagant feesten zoals in de nineties
  3. Financieel wanbeheer deed Gent Jazz en Jazz Middelheim de das om
  4. NMBS keurt beheerscontract goed, en stelt investeringen uit
  5. Twee keer man met mes opgepakt in Brussel
  6. Almaar meer mensen sterven aan dementie
  7. Woonzorgcentrum De Linde onder verhoogd toezicht na ‘aanhoudende problemen’
  8. Wat zijn de leukste bordspellen voor jong en oud?
  9. Waarom België een draaischijf blijft voor Russische edelstenen
  10. ‘De hele tijd horen dat je een prutser bent, kruipt in de kleren’
  11. Makro-personeel betoogt aan rechtbank: ‘De directie lacht ons uit in ons gezicht’
  12. Gouverneur plaatst Sint-Truiden onder verscherpt toezicht: ‘Hoog tijd om zelf tussen te komen’
  13. West-Vlamingen verliezen zetel in Vlaams Parlement aan Vlaams-Brabanders
  14. Rookverbod in attractieparken, dierentuinen en speeltuinen op komst
  15. Bewoners woonzorgcentrum Park Lane moeten verhuizen
  16. Proces aanslagen: ‘Vandaag komt dreiging vooral van dader die alleen handelt’
  17. Steven Van Gucht vraagt om bijeenkomsten met baby’s even uit te stellen door RSV-circulatie

Niet te missen

LEES OOK

De podcasts van De Standaard

Niet te missen