Poetin wil angst voor de kernbom zaaien
Poetin had vandaag nog tijd om de bouwsite van het National Space Centre in Moskou te bezoeken.  Foto:  AFP

Poetin heeft het Russische leger bevel gegeven om de ‘afschrikkingstroepen’ in hoogste staat van paraatheid te plaatsen. Wat betekent zijn nucleaire dreigement?

Het was opnieuw in een toespraak op de Russische staatstelevisie dat president Poetin de politieke leiders in het westen waarschuwt voor waar hij toe in staat is. Als reactie op de ‘agressieve’ uitspraken en ‘illegale’ sancties vanuit het westen, beveelt hij om de afschrikkingsmacht in de hoogste staat van paraatheid te brengen. Die afschrikkingsmacht bestaat onder meer uit nucleaire wapens en intercontinentale langeafstandsraketten. Wat die hoogste staat van paraatheid juist inhoudt, is niet duidelijk. Wellicht betekent het dat de kernwapens sneller inzetbaar zullen worden gemaakt, maar Poetin dreigde er (nog) niet expliciet mee dat hij ze ook echt zal inzetten.

Al zal het geen toeval zijn dat Wit-Rusland vandaag een referendum houdt over een nieuw aan te nemen wet die komaf zou maken met de niet-nucleaire status van het land. Als dat wetsvoorstel wordt goedgekeurd, zullen voor het eerst sinds de val van de Sovjet-Unie nucleaire wapens toegelaten worden op Wit-Russisch grondgebied.

DS VIDEO - Poetin plaatst ‘nucleaire afschrikkingstroepen’ in hoogste staat van paraatheid. Video: De Standaard

Wederzijdse vernietiging

Poetins waarschuwing is bedoeld om de Navo te doen afzien van haar steun aan Oekraïne. Zijn aankondiging komt enkele uren nadat de VS, Groot-Brittannië en verschillende Europese landen beslisten enkele Russische banken af te snijden van het internationale betaalsysteem Swift. Hoever is Poetin in staat te gaan? Daarover wil hij op z’n minst verwarring en angst zaaien. Hij had eerder al (DS, 24 februari) landen bedreigd met represailles ‘zoals u die nog nooit in uw geschiedenis hebt meegemaakt’ als ze zich zouden moeien met de Russisch-Oekraïense crisis.

Sinds de Koude Oorlog tot nu houdt een militaire doctrine de machtsverhoudingen in de wereld min of meer in evenwicht: de wederzijds gegarandeerde vernietiging. Het is de wetenschap dat wanneer een staat de vijand totaal de vernieling in bombardeert met kernwapens, die gebombardeerde staat toch nog in staat zal zijn tot vergelding met eigen kernwapens. Elke kernaanval op een nucleair land is als het ware suïcidaal. Die afschrikking met nucleaire wapens bracht ons de voorbije decennia ‘stabiliteit’: een evenwicht van terreur.

   • https://www.standaard.be/cnt/dmf20220120_93602113

Grootste kernwapenarsenaal

Rusland mag dan wel het land zijn met het grootste kernwapenarsenaal ter wereld (op de tweede plaats volgen de Verenigde Staten), het weet dat de Navo over voldoende nucleaire kracht beschikt om Rusland te vernietigen. Poetin hint op de mogelijkheid dat de huidige strijd in Oekraïne uit zou kunnen monden in een nieuwe wereldoorlog. Een scenario dat we ons nog moeilijk kunnen voorstellen sinds de val van de Berlijnse muur. De voorbije dagen vertelden internationale experts hoe onwaarschijnlijk ze het achten dat Poetin daadwerkelijk nucleaire wapens zal inzetten. Sinds de Tweede Wereldoorlog (met de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki) heeft geen enkel land nog kernwapens gebruikt. In 2017 dreigde de toenmalige Amerikaanse president Donald Trump er wel nog mee de zogenaamde rode knop in te drukken tegen Noord-Korea. Maar het bleef bij een dreigement.

Reactie Navo

De secretaris-generaal van de NAVO, Jens Stoltenberg, heeft zich in een eerste reactie bezorgd getoond over de beslissing van Poetin. ‘Dit toont hoe ernstig de toestand is en waarom we rangen moeten sluiten’, zei hij in een gesprek met BBC.

Over een mogelijke reactie van de NAVO op de aankondiging van Poetin liet hij zich niet meteen uit.

Bijzondere bijeenkomst

Intussen heeft het internationaal atoomenergieagentschap (IAEA) een bijzondere bijeenkomst aangekondigd. Woensdag zal de raad van gouverneurs in Wenen samenkomen om de situatie in Oekraïne te bespreken. De oorlog leidt tot ongerustheid over de nucleaire veiligheid. Die ongerustheid komt niet zozeer voort uit Poetins dreigementen, maar uit het feit dat het gebombardeerde Oekraïne vier operationele kerncentrales telt en verschillende opslagplaatsen voor radioactief afval. Rafael Grossi, de directeur-generaal van het IAEA ‘staat in nauw contact met alle betrokken partijen om de veiligheid en de beveiliging van nucleaire installaties en apparatuur in Oekraïne te waarborgen’, zo staat in de mededeling.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig