Podcasttips | Elke week ‘een lesbi aan de lijn’
Annefleur Schipper en Vera Siemons.  Foto:  Linde Dorenbos

In Nederland lokte De lesbische liga al een volle zaal voor een liveshow. Hoog tijd dat ook België overstag gaat. Uit de archieven diepen we het ‘No’-seizoen van The heart op, een onmisbare podcast over de vraag waarom het zo moeilijk is om onze eigen grenzen te bewaken.

Ik geef toe. Als Brusselaar overkomt het mij ook wel eens dat ik gemakshalve Engels spreek met een Franstalige landgenoot. Maar moet het Engels daarom ook als officiële taal erkend worden in onze hoofdstad? Ik twijfel nog, maar why not, vindt collega Lisa De Bode. In een nieuwe aflevering van Groot gelijk kruist ze de degens met Jan-Frederik Abbeloos. Excuse my French, maar jamais de ma vie, vindt hij.

Beluister ‘Groot gelijk’ >

Podcasttips | Elke week ‘een lesbi aan de lijn’
Piekfijn geproducet, persoonlijk en vooral: stof tot nadenken.  Foto:  Radiotopia

1. De beste podcast over MeToo verscheen net voor MeToo

De MeToo-beweging kwam ruim vier jaar geleden op gang. Wat hebben we geleerd uit de talloze getuigenissen van vrouwen? Teleurstellend weinig, als je het nieuws van de voorbije weken bekijkt. In Nederland reageerde de mediawereld gechoqueerd op de wantoestanden achter de schermen bij The voice. In eigen land legt de academische wereld verantwoording af voor machtsmisbruik en grensoverschrijdend gedrag door professoren.

Ondertussen pakt de VRT groot uit met Twee zomers, de nieuwe reeks van Tom Lenaerts die draait rond een verkrachting. ‘Ik hoop dat de eindconclusie is dat noch de mannen, noch de vrouwen in deze reeks dé goeden of dé slechten zijn’, zei Lenaerts daarover. Onze redactrice zag het iets anders: ‘Twee zomers maakt van meet af aan slachtoffers van daders en omstanders. Dat is een kwalijke omkering.’

Luttele maanden voordat de MeToo-affaire losbarstte, bood podcast The heart al een vlijmscherpe kijk op seksueel grensoverschrijdend gedrag. De vier afleveringen zijn inmiddels uitgegroeid tot klassiekers. In de nasleep van The voice deelde een Nederlandse collega-nieuwsbriefschrijver ze ook opnieuw mee. Terecht. Het behoort nog altijd tot het allerbeste wat ik in audio gehoord heb.

In de eerste aflevering maakt The heart-bezieler Kaitlin Prest tastbaar hoe moeilijk het is om als jonge vrouw ‘nee’ te zeggen. Later laat Prest een reële vrijpartij horen die zij als grensoverschrijdend heeft ervaren. Een massage mondde uit in seks hoewel zij op voorhand had aangegeven dat ze dat liever niet wilde. ‘Je klinkt wel alsof je het wilt’, zegt een van haar vriendinnen bij het beluisteren van de opname. Prest kan haar geen ongelijk geven. Met een bittere ondertoon reflecteert ze: ‘Je doet zo erg je best om vriendelijk te zijn en om niemands gevoelens te kwetsen dat mijn “nee” begint te klinken als “neuk mij”.’ En ook: ‘Hoeveel mensen klinken precies zo wanneer ze eigenlijk bang zijn?’

Seks kan prachtig zijn, maar het is ook een kluwen. Dat maakt het beluisteren van deze podcast zo confronterend. Het laat je beseffen in welke mate grensoverschrijdend gedrag zit ingebakken in onze intimiteitscultuur. Het duurt jaren om dat te ontwarren.

De afleveringen zitten goed verborgen in de uitgebreide feed van The heart. Ik link ze hier alle vier:

Beluister aflevering 1 van het ‘No’-seizoen >

Beluister aflevering 2 van het ‘No’-seizoen >

Beluister aflevering 3 van het ‘No’-seizoen >

Beluister aflevering 4 van het ‘No’-seizoen >

Wat een verkrachting kan doen met een vriendengroep hoor je dan weer in ‘Himpathy’, een aangrijpende aflevering uit het ‘mannenseizoen’ van documentairepodcast Scene on radio. Toen Janey haar familie en vrienden op de hoogte bracht van een aanranding door haar ex-vriend botste ze op een muur van onbegrip en ongeloof. Jaren later confronteert ze hen er opnieuw mee.

Beluister ‘Himpathy’ uit Scene on radio >

Podcasttips | Elke week ‘een lesbi aan de lijn’
Wetenschapsredacteur Senne Starckx is helemaal verslingerd aan deze podcast.  Foto:  rr.

2. ‘The rest is history’: een razend populaire geschiedenispodcast

Vijf sterren voor een podcast? Dat gebeurt niet elke dag. Wetenschapsredacteur Senne Starckx is dan ook helemaal in de ban van geschiedenispodcast The rest is history. ‘Een snoepwinkel voor geschiedenisfans’, zoals hij die omschrijft.

Tom Holland, bestsellerauteur van geschiedenisboeken, maakt uitstapjes ver weg van de gebaande historische paden. ‘Het scala aan historische onderwerpen is zo breed als maar kan: van de dinosauriërs tot Charles Darwin, van Alexander de Grote tot Richard Nixon, van de reconquista van Spanje tot de herovering van Afghanistan door de taliban’, schrijft Senne. ‘Dat er zoals gezegd geen standaardgeschiedenislesje wordt afgedreund en dat de makers de afleveringen naar eigen believen invullen – steunend op een indrukwekkende boekenkennis – maakt deze podcast zo aantrekkelijk.’

De volledige recensie lees je hier >

‘The rest is history’ beluister je dan weer hier >

Podcasttips | Elke week ‘een lesbi aan de lijn’
‘De lesbische liga’: ad rem besprekingen van queer media.  Foto:  NPO/3FM

3. De lesbische liga: ‘elke week een lesbi aan de lijn’

3FM-dj Vera Siemons en televisiemaker Annefleur Schipper zijn helemaal klaar voor een vijfde seizoen van De lesbische liga. In 2020 begon die nog bescheiden als een soort rewatch-podcast over de cultreeks The L word. Intussen staat de podcast garant voor ad rem besprekingen van queer media allerhande. Met succes. Vorig jaar mochten de hosts een Dutch Podcast Award in ontvangst nemen. Een live-opname lokte in Utrecht een volle zaal met fans. En ook in ons land zijn er fans.

Ik belde met Sara, een 29-jarige postdoc in computerwetenschappen. Zij maakt me wegwijs in het fenomeen. ‘Een typische opbouw van een aflevering is de intro waarbij Annefleur en Vera onderling wat bijpraten. Daarna volgt een bespreking van een stukje queer media, zoals een film of televisiereeks. Later is daar ook de “lesbi aan de lijn” bijgekomen. Annefleur en Vera interviewen dan een bekende lesbienne’, vertelt ze me.

Vooral de afleveringen met cabaretière Claudia de Breij en operazangeres Francis van Broekhuizen zijn Sara bijgebleven. ‘Het zijn luchtige gesprekken, maar wat de gasten vertellen is dat niet altijd.’ Zo getuigt de operazangeres over een lange coming-out. Ze is gelovig en ziet eigenlijk geen conflict met haar seksualiteit. Haar omgeving denkt daar soms anders over.

Voor Sara schuilt het succes in de herkenbaarheid. ‘We verschillen dan wel van land, maar we maken deel uit van dezelfde generatie.’ Dat schept een band, want zoals Sara het mooi verwoordt: ‘Je merkt dat je dezelfde culturele bagage hebt.’ Al wil dat vooral zeggen dat ze als tiener dezelfde slechte lesbische films hebben verslonden bij gebrek aan beter. ‘Grappig toch, hoe we allemaal die films hebben gekeken die je nooit zou bekijken mocht er geen lesbische verhaallijn in voorkomen’, lacht Sara.

Het is gelukkig niet allemaal Loving Annabelle. Vera en Annefleur bespreken ook moderne klassiekers als Carol, Portrait of a lady on fire en het dubieuze La vie d’Adèle. ‘Annefleur heeft media en cultuur gestudeerd en kan dus heel analytisch uit de hoek komen. Daar wordt dan ook soms mee gelachen, maar het levert wel heel sterke inzichten op’, zegt Sara. Warm aanbevolen dus!

Beluister ‘De lesbische liga’ >

Ik ontving vorige week een aantal nieuwe luistertips, waarvoor dank. Ik zie ze graag komen, dus aarzel niet en schrijf me op podcasttips@standaard.be.

Veel luisterplezier!

Meer tips? Abonneer je gratis op de nieuwsbrief via standaard.be/nieuwsbrieven.

Als je deze tips op je smartphone leest, openen de afleveringen rechtstreeks in de podcast-app van De Standaard. Zo kan je ze meteen beluisteren. Alle tips die in deze nieuwsbrief staan, vind je in de app ook onder de knop ‘Ontdekken’. Heb je de app nog niet? Download het hier.