De Lijn vreest dat één op tien reizigers ‘voorgoed vertrokken’ is
  Foto: Jimmy Kets

Openbaarvervoermaatschappij De Lijn telde in 2021 gemiddeld veertig procent minder reizigers op haar bussen en trams dan voor de pandemie begon. ‘Veel jonge mensen hebben de fiets ontdekt.’ Intussen piekt het aantal zwartrijders.

Nog altijd hebben veel reizigers de weg naar het openbaar vervoer niet teruggevonden. De Lijn zag vorig jaar gemiddeld veertig procent minder reizigers dan in tijden zonder pandemie. En al is telewerk nog altijd verplicht en staat het sociaal leven op een laag pitje: de prognose is dat één op tien reizigers nooit meer zal terugkeren. Dat zei directeur-generaal Ann Schoubs tijdens een terugblik op het afgelopen jaar.

‘We denken dat een deel van de reizigers die nog niet teruggekeerd zijn, blijvend voor een ander vervoersmiddel gekozen heeft’, zei Schoubs. ‘In september zagen we bijvoorbeeld een terugval in de aankoop van abonnementen door studenten. We hebben toen een bevraging gedaan en kregen heel vaak het antwoord dat ze de fiets ontdekt hadden. Dat is natuurlijk een valabel alternatief, en wij zullen niet proberen om mensen van de fiets te halen. Maar we vrezen dus wel dat die reizigers voorgoed vertrokken zijn. Hopelijk kunnen we dat compenseren door meer mensen uit de auto aan te trekken.’

Chauffeurs in quarantaine

De Lijn zegt dat haar prognose van tien procent minder reizigers in de lijn ligt van die van andere openbaarvervoerbedrijven, zoals de Brusselse MIVB of de NMBS. De Lijn overweegt aanpassingen aan de abonnementsformules om op de nieuwe situatie in te spelen. Die zouden meer flexibiliteit kunnen toelaten. ‘We hebben enkele voorstellen klaar, die besproken zullen worden met de minister’, zegt Schoubs.

In een poging om reizigers terug te winnen, zette De Lijn ook al tijdelijke acties op touw met lagere prijzen. ‘Maar de beste manier om mensen te overtuigen, is door goede dienstverlening aan te bieden’, zei Schoubs.

Laat nu net dat ook niet zo evident zijn in coronatijden. Het aantal bus- en tramritten dat op het laatste moment geschrapt moest worden, piekte in december naar een recordhoogte van meer dan twee procent. In die maand waren dan ook 850 chauffeurs niet beschikbaar omdat ze thuis in quarantaine zaten: goed voor bijna zes keer meer dan in september. Over het hele jaar genomen lag het aantal geschrapte ritten met 0,86 procent wel eerder laag in vergelijking met de voorgaande jaren.

Piek in zwartrijders

Alsof dat allemaal nog niet genoeg is, wordt De Lijn door de coronacrisis ook nog eens met een recordaantal zwartrijders geconfronteerd. ‘De reden is dat reizigers niet meer vooraan in de bus mogen instappen’, zei Schoubs, waardoor de chauffeurs dus minder controle hebben. ‘Voor sommige mensen lijkt het wel een vanzelfsprekendheid geworden om niet te betalen.’ De Lijn schreef vorig jaar 35.000 boetes uit voor zwartrijden – meer dan in 2019, terwijl het aantal reizigers dus wel 40 procent lager lag. In stedelijk gebied bedraagt het aantal zwartrijders soms tot wel vijftig procent.

De Lijn rekent daardoor op 20 à 30 miljoen euro aan misgelopen inkomsten. Dat bedrag komt nog boven op de algemene dip in inkomsten doordat er minder reizigers zijn, en boven op de extra uitgaven die De Lijn moet maken, onder meer voor de verhoogde inzet op hygiëne in de bussen en de communicatie over het virus. Voor 2021 rekent het bedrijf op een totale financiële kater door corona van 108 miljoen euro. Dat wordt volledig bijgepast door de Vlaamse overheid.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig