Oxfam: ‘Rijkdom van tien rijkste mannen verdubbelde tijdens pandemie’
Ondernemer Elon Musk vertienvoudigde zijn vermogen in de eerste 20 maanden van de pandemie.  Foto: reuters

Het vermogen van de tien rijkste mannen ter wereld is tijdens de pandemie meer dan verdubbeld: van 700 miljard dollar tot 1,5 biljoen dollar. Aan de andere kant van het spectrum zijn 160 miljoen mensen in armoede terechtgekomen. Dat stelt Oxfam in een nieuw rapport.

In het rapport ‘Inequality Kills’ hekelt Oxfam dat ongelijkheid bijdraagt aan de dood van minstens 21.000 mensen per dag, of één persoon elke vier seconden. Deze cijfers zijn gebaseerd op schattingen van sterfgevallen door gebrek aan toegang tot gezondheidsdiensten, gendergerelateerd geweld, honger en klimaatverandering.

‘Overal ter wereld heeft ongelijkheid invloed op de levensverwachting van mensen en hun mogelijkheid om zich te beschermen tegen pandemieën, geweld, honger en klimaatrampen’, verklaart Eva Smets, directrice van Oxfam België. ‘Het is nog nooit zo belangrijk geweest deze gewelddadige ongelijkheden aan te pakken.’

5 biljoen dollar

Die ongelijkheden lijken bijzonder groot te zijn. De rijkdom van miljardairs is sinds het begin van de pandemie zelfs meer toegenomen dan tijdens de 14 jaar daarvoor. Die toename van het vermogen van miljardairs wordt geschat op 5 biljoen dollar en ze is de grootste toename sinds de meting van dergelijke gegevens. In België bezit 1 procent nu 15 procent van de rijkdom – meer dan de gezamenlijke rijkdom van de armste 50 procent van de bevolking.

Volgens cijfers uit de miljardairslijst van Forbes Magazine zag Tesla-oprichter Elon Musk zijn rijkdom vertienvoudigen tot $ 294 miljard (omgerekend zo’n 258 miljard euro) in de eerste 20 maanden van de pandemie. Hij haalde daardoor Amazon-oprichter Jeff Bezos in als de rijkste persoon ter wereld.

De tien rijkste mannen ter wereld hebben tijdens de pandemie zoveel rijkdom vergaard dat zij samen nog steeds 8 miljard dollar winst zouden hebben als die rijkdom voor 99 procent zou worden belast, aldus Oxfam. Het opgehaalde bedrag zou genoeg zijn om wereldwijd vaccins te financieren, universele sociale bescherming en toegang tot gezondheidszorg te voorzien, zich aan de klimaatverandering aan te passen en om het aantal gevallen van gendergerelateerd geweld in meer dan 80 landen te verminderen.

Oxfam verwacht dat tegen 2030 3,3 miljard mensen zullen moeten rondkomen met minder dan 5 euro per dag.

‘Ongelijkheden geen toeval’

De pandemie trof vooral minderheidsgroepen zoals de armste mensen, vrouwen en gemarginaliseerde groepen.

In Engeland, bijvoorbeeld, hadden tijdens de tweede golf van de pandemie mensen van Bengaalse afkomst vijf keer meer kans om aan covid-19 te sterven dan de witte Britse bevolking. In de Verenigde Staten zouden vandaag 3,4 miljoen zwarte Amerikanen nog in leven zijn als hun levensverwachting dezelfde was als die van witte Amerikanen. 

Verder is de termijn waarop de gelijkheid tussen mannen en vrouwen kan bereikt worden, verlengd van 99 jaar naar 135 jaar door de pandemie. Gezamenlijk hebben vrouwen 800 miljard dollar aan inkomen verloren. Daarnaast werken er nu 13 miljoen minder vrouwen dan in 2019. 

Volgens Eva Smets zijn ‘deze diepe ongelijkheden geen toeval, maar een bewuste keuze. Niet alleen hebben onze economische structuren ons kwetsbaarder gemaakt voor deze pandemie, maar ze stellen ook de rijken in staat deze crisis in hun eigen voordeel uit te buiten’.

Aanbevelingen

Om de ongelijkheid aan te pakken, heeft Oxfam een aantal aanbevelingen aan regeringen. De organisatie roept op om een deel van de enorme winsten die miljardairs sinds het begin van de pandemie hebben gemaakt, terug te vorderen via de invoering van permanente belastingen op vermogen en kapitaal. Daarnaast vraagt ze om die miljarden te investeren in sociale bescherming, universele gezondheidszorg, klimaatadaptatie en het voorkomen van gendergerelateerd geweld. Verder zou de economische en politieke macht herverdeeld moeten worden en moeten de rijke landen de patenten op de coronavaccins opheffen zodat meer landen genoeg vaccins kunnen produceren.

‘Er is geen gebrek aan geld. Die aanname werd doorprikt toen de regeringen 16 biljoen dollar vrijmaakten om de pandemie aan te pakken. Het enige wat ontbreekt, is de moed om los te breken uit het keurslijf van ons huidig gewelddadig economisch systeem’, aldus Smets.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig