Grote vraag naar stroom duwt CO2-uitstoot 7 procent omhoog
De stroomproductie in gasgestookte centrales nam in 2021 met 2 procent toe. In de kerncentrales was er een productiestijging met 3,5 procent.  Foto:  Getty Images

Het wereldwijde herstel van de economie heeft de vraag naar elektriciteit vorig jaar met 6 procent doen toenemen. Extra stroomproductie uit steenkoolcentrales is slecht nieuws voor het milieu.

Die trends blijken uit het halfjaarlijkse rapport van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) over de vraag naar en de productie van elektriciteit.

De toename van de vraag naar elektriciteit met 6 procent is de hoogste sinds 2010, toen de wereldeconomie aan herstel toe was na de bankencrisis van eind 2008. Maar in absolute aantallen is de stijging in 2021 de grootste ooit. Volgens het IEA nam het stroomverbruik vorig jaar toe met 1.500 terawattuur (TWh). De helft van die aangroei was voor de rekening van China.

Het IEA-rapport schetst drie belangrijke gevolgen van die almaar stijgende nood aan elektriciteit: scherpe prijsstijgingen, productietekorten en een hogere uitstoot van broeikasgassen zoals CO2.

Hoge prijzen

Gezinnen en bedrijven kregen in 2021 met een forse stijging van de elektriciteitsprijzen te maken. De mondiale stroomprijzenindex van het IEA verdubbelde bijna tegenover 2020 en ligt nu 64 procent hoger dan het gemiddelde uit de periode 2016-2020.

Vooral in Europa was de prijstoename enorm. In het vierde kwartaal lag de Europese IEA-prijsindex viermaal hoger dan in de periode 2015-2020. Ook in Japan en India waren de prijsstijgingen groot, maar in de Verenigde Staten bleken ze gematigder.

IEA-directeur Fatih Birol waarschuwt voor ‘sociale en politieke spanningen’ als de prijstoename ook dit jaar doorgaat. Hij adviseert de overheden om ‘maatregelen te nemen die de impact op de meest kwetsbaren in de samenleving op te vangen’ en om ‘de investeringen in hernieuwbare energieproductie maar ook in kernenergie op te voeren’.

Meer steenkool

De stroomproductie uit hernieuwbare energiebronnen ging vorig jaar weliswaar met 6 procent omhoog, maar dat bleek ruim onvoldoende om aan de grote vraag naar stroom te voldoen. In veel landen werd (opnieuw) meer stroom opgewekt in (vervuilende) steenkoolcentrales: +9 procent. Ook dat bleek niet altijd te volstaan. Zo kregen China en India in de tweede jaarhelft met grote stroomonderbrekingen te maken.

De stroomproductie in gasgestookte centrales nam in 2021 met 2 procent toe. In de kerncentrales was er een productiestijging met 3,5 procent.

Slecht voor milieu

Het IEA-rapport becijfert dat de toegenomen stroomproductie, en met name die uit gas- en steenkoolcentrales, de totale uitstoot van koolstofdioxide (CO2) vorig jaar met 7 procent heeft doen toenemen. In de twee voorgaande jaren was er nog een (lichte) daling.

Fatih Birol vreest dat er, ‘bij gebrek aan doortastende politieke maatregelen’, ook in de komende jaren weinig in huis zal komen van een dalende CO2-uitstoot bij de elektriciteitsproductie. De IEA-topman voorspelt weliswaar dat de productie uit hernieuwbare energiebronnen tussen nu en 2024 jaarlijks met 8 procent zal toenemen, en die uit kernenergie nog met 1 procent, maar hij acht een ‘veel drastischer hervorming van de energiesector’ nodig om tegen 2030 de doelstelling te halen van een uitstootvermindering met 55 procent.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig