Hadden we jonge kinderen al deze zomer ingeënt, dan was er mogelijk geen vierde golf geweest. Maar veel ouders worstelen met de vraag of een prikje bij kinderen wel een goed idee is. Hoe hakt u die knoop door?
U bent niet helemaal gerust in dat coronaprikje voor uw jonge kinderen? U bent niet alleen. Uit de Grote Coronastudie van de UAntwerpen blijkt dat meer ouders koudwatervrees krijgen nu die vraag erg concreet wordt. Eind september was nog bijna twee derde van de ouders zeker dat ze hun oudste kind onder de twaalf jaar zouden laten inenten tegen covid. Begin december viel dat terug tot minder dan de helft.
Bij de keuze voor vaccinatie neemt u, zoals bij elke medische behandeling, een klein risico om een nog groter risico te vermijden. Maar is het risico op bijwerkingen écht klein? Loopt een kind echt gevaar als het besmet raakt?
Alle onderzoeken tonen aan dat jonge kinderen heel zelden zwaar ziek worden na een besmetting. Sinds het begin van de epidemie in België zijn 135 kinderen tussen de 5 en 11 in het ziekenhuis opgenomen door covid, schrijft de Hoge Gezondheidsraad in zijn advies. Geen enkel kind in die leeftijdsgroep liet in ons land het leven door covid.
Een zeldzame, maar ernstige verwikkeling na een besmetting is MIS-C. Dat is een ontstekingsziekte waarbij kinderen aanhoudende koorts hebben, met mogelijk orgaanfalen tot gevolg. Per 10.000 kinderen die besmet raken, hebben 2 tot 5 ermee af te rekenen, blijkt in de VS en Duitsland. Gelukkig is dit in de meeste gevallen goed te behandelen. Ook langdurige klachten (long covid) komen bij kinderen voor, maar het is onduidelijk hoe vaak en hoelang ze aanhouden.
Ook vaccinatie is niet zonder risico. In de klinische proef bij kinderen stelde Pfizer enkel milde bijwerkingen vast, zoals vermoeidheid, hoofdpijn en rillingen. Er is wel een verhoogde waakzaamheid voor myocarditis, een ontsteking van de hartspier. Bij jonge mannen dook de bijwerking op na vaccinatie, in het bijzonder na twee dosissen Moderna. Bij de klinische proef waren er geen gevallen, maar die was te klein om zeldzame bijwerkingen op te sporen. In de VS werden ondertussen 7 miljoen dosissen toegediend bij kinderen van 5 tot 11 jaar. Daarbij werden 8 gevallen van myocarditis vastgesteld, 6 worden nog onderzocht. Alle gevallen waren mild, aldus de Amerikaanse gezondheidsautoriteit. Het is ook nog onduidelijk of er een verband is met het vaccin.
Onderliggende aandoeningen
Als ouder is het niet eenvoudig om voor- en nadelen tegenover elkaar af te wegen. Maar ook voor experts is dat niet evident.
Over één categorie zijn ze het roerend eens: voor kinderen met onderliggende aandoeningen bevelen ze het covid-vaccin sterk aan. Uit Europese cijfers blijkt dat zij twaalf keer meer kans lopen om door covid in het ziekenhuis te belanden, en negentien keer vaker op intensieve zorg.
Maar over gezonde jonge kinderen lopen de meningen uiteen. Het Amerikaanse geneesmiddelenagentschap FDA concludeert dat de voordelen van het vaccin groter zijn dan de risico’s, zelfs als de epidemie op een lager pitje staat. In de VS is covid-vaccinatie voor kinderen tussen 5 en 11 jaar aanbevolen.
Duitse experts volgen dat voorlopig niet. Het expertencomité Stiko beval vaccinatie aan bij kinderen met onderliggende aandoeningen, en bij kinderen die vaak in contact komen met mensen die ondanks vaccinatie een groot risico lopen op ernstige covid. Voor gezonde kinderen is er uitdrukkelijk geen algemene aanbeveling, al kunnen ouders er in samenspraak met een arts wel voor kiezen. Stiko stelt dat het risico op een zwaar verloop bij kinderen klein is, en dat het risico op zeldzame bijwerkingen voorlopig nog niet ingeschat kan worden. Dat advies wijzigt mogelijk als er meer gegevens beschikbaar zijn.
Mentale gevolgen
Ook het Belgisch Raadgevend Comité voor Bio-ethiek, dat vrijdag zijn advies afleverde, zit op die lijn. Het argumenteert dat het vaccin aan gezonde kinderen aangeboden mag worden, gezien de gezondheidsautoriteiten het als veilig en effectief beschouwen. Maar het Comité stelt ook expliciet dat het zich nog niet kan uitspreken over de vraag of vaccinatie bij jonge kinderen ook ‘aangemoedigd’ moet worden.
Maar covid-vaccinatie bij kinderen gaat niet louter om de lichamelijke gezondheid. Kinderen lijden ook geestelijk onder de epidemie. De coronamaatregelen verstoren ook hun normale leven. En wanneer iemand in hun omgeving ernstig ziek wordt of sterft door het virus, treft dat hen ook.
Uit het onderzoek van Pfizer blijkt dat het vaccin bij kinderen de kans op een symptomatische besmetting met 90 procent vermindert. Na vaccinatie wordt de kans dat ze school- of andere activiteiten missen dus gevoelig kleiner – zeker als leeftijdsgenoten ook ingeënt zijn. Zo wordt ook de kans kleiner dat ze het virus doorgeven aan kwetsbare personen.
Een belangrijke onbekende factor is in welke mate de huidige vaccins kinderen beschermen tegen de omikronvariant. Uit labo-onderzoek blijkt dat de variant de opgebouwde immuniteit bij volwassenen omzeilt.
Conclusie: Vaccinatie kan het geestelijke en sociale welzijn van kinderen bevorderen. Om het risico op ernstige covid te verminderen, wordt vaccinatie bij kinderen met onderliggende aandoeningen sterk aanbevolen. Over een vaccinatie bij gezonde kinderen zijn expertencomités minder uitgesproken.
Omikron zet rem op reizen in Europa
