Verenigd Koninkrijk weert preventief reizigers uit Zuid-Afrika uit vrees voor nieuwe variant
Themabeeld.  Foto:  AFP

Een nieuwe variant op het coronavirus baart wetenschappers zorgen. ‘De variant heeft mogelijk effecten op de besmettelijkheid en op de effectiviteit van de vaccins’, schrijft microbioloog Emmanuel André. De B.1.1.529-variant komt vooral voor in Zuid-Afrika. Het Verenigd Koninkrijk schrapt preventief vluchten uit het land.

Een nieuwe variant op het coronavirus baart wetenschappers en beleidsmakers zorgen. De verspreiding van de B.1.1.529-variant wordt nauwlettend in de gaten gehouden. Die werd voor het eerst in Botswana gespot en duikt ondertussen steeds vaker op in Zuid-Afrika. De variant kon ook al geïdentificeerd worden in Hongkong. Het virus was meegereisd uit Zuid-Afrika. De infecties zijn voorlopig vooral beperkt tot de Zuid-Afrikaanse provincie Gauteng, maar lijkt zich snel te verspreiden.

Wat de variant bijzonder maakt is dat er mutaties optreden in de spike-eiwitten. Dat eiwit dringt de menselijke cellen binnen en hecht zich eraan vast. De vaccins zijn zo ontworpen dat het immuunsysteem in gang wordt gezet tegen dergelijke spike-eiwitten. Mutaties in die eiwitten kunnen het ons immuunsysteem moeilijker maken. In de nieuwe variant zijn al zeker 32 mutaties op de spike-eiwitten vastgesteld, aldus The Guardian.

De Britse regering wacht niet af en zet vanaf vrijdag zes zuidelijk Afrikaanse landen op de ‘rode lijst’. Vanaf vrijdagmiddag worden vluchten uit Zuid-Afrika, Namibië, Lesotho, Botswana, Swaziland en Zimbabwe geschrapt. Wie vanaf zondagochtend 4 uur toch nog uit de landen aankomt moet 10 dagen in quarantaine op hotel. De regel wordt teruggedraaid als zou blijken dat de variant minder erg is dan gevreesd. Honderden reizigers uit Zuid-Afrika worden nu opgespoord om zich alsnog te laten testen op de variant. Ook Israël weert vliegverkeer uit Zuid-Afrika.

‘Nood aan antwoorden’

De Belgische microbioloog Emmanuel André tweette dat de recente stijging in besmettingen in Zuid-Afrika mogelijk te wijten is aan de nieuwe variant die allicht de ‘nu-variant’ gedoopt zal worden. ‘Deze variant vertoont 30 mutaties in de spikes die gelinkt zijn aan besmettelijkheid en aan de mechanismen die kunnen ontsnappen aan ons immuunsysteem. Een groot aantal vragen moeten snel beantwoord worden (effectiviteit van het vaccin, virulentie (de kracht van het virus, red.), besmettelijkheid’), schrijft de microbioloog. ‘Deze variant herinnert ons eraan dat het virus zich ongelooflijk goed kan aanpassen’, besluit hij.

‘Het is nog te vroeg om iets te kunnen zeggen over besmettelijkheid of effectiviteit tegen de vaccins’, zegt de Zuid-Afrikaanse viroloog Penny Moore aan vakblad Nature. Haar lab onderzoekt net dat aspect van het virus. Over twee weken hopen zij meer zicht te hebben op de capaciteit van de variant om ons immuunsysteem te omzeilen.

WHO komt samen

De WHO gaf alvast gehoor aan de oproep van Zuid-Afrikaanse wetenschapper om expertenadvies en brengt vrijdag een expertengroep rond de tafel om de ‘nu-variant’ te bespreken. De WHO bepaalt of de variant wordt gecategoriseerd als een ‘zorgwekkende variant’.

Virussen muteren constant. Wetenschappers monitoren die mutaties en meestal zijn ze geen reden tot bezorgdheid. Toch bestaat er de mogelijkheid dat er een mutatie optreedt, waartegen de vaccins minder goed opgewassen zijn. Dat was bijvoorbeeld het geval met de deltavariant, die momenteel dominant is in Europa en de boosdoener is in de vierde golf.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig