‘Hutsepot aan maatregelen’ in begrotingsakkoord maakt gemengde gevoelens los
De manier waarop de regering inzet op de activering van werklozen krijgt niet overal bijval. Foto: Belga

Het begrotingsakkoord waarover het kernkabinet het dinsdagochtend eens raakte, leidt tot ‘gemengde gevoelens’. Zo hebben werkgevers, vakbonden en armoedeorganisaties lof voor de manier waarop de energiefactuur wordt aangepakt. Maar op diverse andere onderdelen, of het ontbreken ervan, is wel kritiek te horen.

Wat de arbeidsmarkthervormingen betreft ziet werkgeversorganisatie VBO onder meer goede maatregelen ‘in de activering van het ontslagrecht en de grotere mobiliteit van werkzoekenden tussen de regio’s’. Ook een eerste stap naar soepelere regels voor de e-commerce is positief, al is het ‘jammer’ dat daarvoor wordt doorverwezen naar ‘het zoveelste onderzoek of rondetafelgesprek’. Net als bij technologiefederatie Agoria is er minder enthousiasme over het voorzien van vijf vrije opleidingsdagen. ‘Het maakt van vorming een pure mathematische oefening en druist in tegen de sectorale autonomie’.

Vakbonden

Een paar vakbonden hebben dinsdag al gereageerd op de maatregelen in de federale begroting. De socialistische vakbond ziet een aantal positieve punten, maar spreekt toch van een gemiste kans voor een eerlijker verdeling van de rijkdom. De liberale vakbond ziet vooral ‘een hutsepot’ aan arbeidsmarktmaatregelen waarvan de impact voor de werknemer nog niet duidelijk is. De christelijke ACV heeft nog niet gereageerd.

Het ABVV ziet een aantal positieve punten, zoals de maatregelen voor kwetsbare gezinnen om de dure energiefactuur te verlichten, of de bijkomende investeringsenveloppe van 1 miljard euro tegen 2024. Maar toch wegen de minpunten voor de socialistische vakbond door. Bijvoorbeeld rond de handhaving van de levenslange vrijstelling van RSZ-bijdragen voor eerste aanwervingen en de uitbreiding van nachtarbeid in e-commerce.

De liberale bond is nog iets voorzichtiger. Het ACLVB kijkt in de eerste plaats naar de arbeidsmarktmaatregelen die de regering heeft beslist. ‘Die hebben veel weg van een winterse hutsepot die nu in de herfst aan de sociale partners voorgeschoteld wordt’, klinkt het, al geeft de vakbond toe dat er nog veel onduidelijkheid bestaat over de precieze implicaties voor de werknemers. Veel thema’s moeten ook verder besproken worden in de Nationale Arbeidsraad.

‘Sancties gaan te ver’

CM-voorzitter Luc Van Gorp is positief over de focus op re-integratie van landurig zieken, maar had liever een andere aanpak gezien. ‘Het is wel bijzonder jammer dat daar voor de langdurig zieke sancties tegenover moeten staan. Het creëert een sfeer van wantrouwen over de re-integratietrajecten die nergens voor nodig is.’ Volgens CM is het veel effectiever om in te zetten op werkbaar en leefbaar werk. Dat moet voorkomen dat mensen langdurig ziek worden. ‘Stigmatisering draagt niet bij tot betere gezondheid’, klinkt het nog.

‘Structurele maatregelen nodig’

Net Belgisch Netwerk Armoedebestrijding (BAPN) juicht toe dat de federale regering in de begroting 2022 een prioriteit maakt van de strijd tegen energiearmoede. ‘Het feit dat voorrang wordt gegeven aan het betaalbaar houden van de energiefactuur voor mensen in armoede is een rechtvaardige beslissing’, aldus coördinator Caroline Van der Hoeven.

Het betaalbaar houden van de energiefactuur voor kwetsbare gezinnen door de uitbreiding van het sociaal tarief te verlengen en door de toekenning van de energiecheque, is een goede beslissing in de huidige context van stijgende aardgasprijzen, luidt het. Tegelijk pleit de organisatie voor ‘meer structurele maatregelen nodig’. Het gaat dan om het duurzaam verankeren van het sociaal energietarief en de uitbreiding van de groep kwetsbare gezinnen.

Test Aankoop is tevreden dat het sociaal tarief voor de energiefactuur werd uitgebreid, maar is teleurgesteld dat er geen btw-verlaging is gekomen voor een basisverbruik van gas en elektriciteit. De consumentenorganisatie roept nu de gewestregeringen op om stappen te ondernemen, want een groot deel van de energiefactuur bestaat uit regionale heffingen en taksen. Vooral de middenklasse blijft nog in de kou staan, aldus Test Aankoop.

‘Kansen op vergroening blijven liggen’

Hoewel de federale overheid met het nieuwe begrotingsakkoord stappen zet, blijft de grote omwenteling uit. Dat zegt Bond Beter Leefmilieu dinsdag in een reactie. ‘De regering laat met dit akkoord kansen liggen om de economie sneller te vergroenen.’ BBL benadrukt dinsdag ook dat de bijkomende klimaatinvesteringen, niet zullen volstaan om de klimaatdoelstellingen te halen. ‘Met deze begrotingsoefening is de kous dus niet af.’