Koning Willem-Alexander opent parlementair jaar: ‘Regering moet hand in eigen boezem steken’
Koning Willem-Alexander Foto: EPA-EFE

‘Nederland is en blijft een goed land om in te leven en kent een stevige economie.’ Met die positieve boodschap opende de Nederlandse koning Willem-Alexander het parlementaire jaar. Maar in zijn traditionele toespraak wees hij er ook op dat de regering na de toeslagenaffaire de hand in eigen boezem moet steken.

Op de derde dinsdag van september verzamelen de Nederlandse parlementsleden voor de troonrede van de vorst. Die is opgesteld door het kabinet, de ontslagnemende regering van premier Mark Rutte. In regel blikt de vorst daarin al vooruit op het kabinetsbeleid, maar omdat de formatie van een nieuwe regering blijft aanslepen, ontbrak dit doorgaans belangrijke element uit de toespraak.

In plaats daarvan nam de koning ruim de tijd om iedereen die meegeholpen had de coronacrisis te bestrijden, te bedanken. In de zorgsector is een ‘buitengewone prestatie’ geleverd, benadrukte koning Willem-Alexander in de troonrede. Hij verwees ook uitdrukkelijk naar wie afscheid moest nemen van een geliefde en naar mensen die ‘worstelen met lichamelijke en geestelijke gevolgen van corona’.

De koning sprak van een periode met veel onzekerheden, onder meer door het coronadebat, de situatie in Afghanistan, klimaatverandering en ‘schuivende machtsverhoudingen op het wereldtoneel’. Het is zaak aanstaande veranderingen ‘met open vizier tegemoet te treden’, zegt Willem-Alexander. ‘Als we de toekomst gezamenlijk tegemoet blijven treden, kunnen we veel aan. Nederland is en blijft een goed land om in te leven en kent een stevige economie.’

‘Fouten herstellen’

Het kabinet moest wel door het stof in verband met de toeslagenaffaire. Duizenden ouders werden onterecht financieel gestraft voor vermeende fraude. Het kabinet viel over de zaak, maar regeert bij gebrek aan een nieuwe regering verder. ‘In de toeslagenaffaire heeft de overheid mensen letterlijk en figuurlijk onrecht gedaan. Fouten moeten worden hersteld en wie recht heeft op compensatie moet die zo snel mogelijk krijgen.’ Hetzelfde geldt voor wie schade leed door aardbevingen bij gasontwinning in de omgeving van Groningen. ‘Dat blijft voor de regering absolute prioriteit’, kondigde de vorst aan.

Begrotingsbeleid

Na de toespraak kon de regering zelf de zogenaamde ‘miljoenennota’ voorstellen, waarin de begrotingsplannen voor het komende jaar worden toegelicht. Omdat het gaat om een demissionair kabinet waren er zoals verwacht geen grote aankondigingen. Zo gaat de belasting op aardgas omhoog, en wordt de komende tien jaar in totaal 1 miljard euro uitgetrokken om 900.000 nieuwe woningen te bouwen om de vastgoedcrisis in het land aan te pakken.