Held van ‘Hotel Rwanda’ veroordeeld tot 25 jaar cel
Foto: AP

Een Rwandese rechtbank heeft de Belgische Rwandees Paul Rusesabagina maandag veroordeeld tot 25 jaar cel voor terrorisme. De autoriteiten verweten de 67-jarige activist dat hij een rebellengroep steunde die dodelijke aanvallen heeft uitgevoerd.

Rechter Beatrice Mukamurenzi stelde dat de rechtbank in getuigenissen ‘solide bewijs’ vond dat Paul Rusesabagina een rol speelde in de rebellenbeweging Forces de Libération Nationale (FLN), die ze beschouwt als een terroristische organisatie. De rechtbank in Kigali heeft hem over de hele lijn schuldig bevonden.

De rechtbank verwierp de moties die waren ingediend betreffende de onorthodoxe manier waarop Rusesabagina naar Rwanda werd gebracht, behandeld en ondervraagd. De verdediging spreekt over ‘ontvoering’ en ‘foltering’.

Minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès (MR) in een reactie op de veroordeling van de Rwandese activist: ‘Aan het einde van deze gerechtelijke procedure – en ondanks herhaalde oproepen van België – moet worden vastgesteld dat de heer Rusesabagina geen eerlijk en billijk proces heeft gekregen, in het bijzonder wat de rechten van de verdediging betreft. Ook het vermoeden van onschuld werd niet gerespecteerd. Deze elementen stellen de facto het proces en het vonnis ter discussie.’

Huiszoekingen

De rechter sprak consequent van de illegale, gewapende groepering MRCD-FLN, waarbij ze duidelijk de link maakte tussen de Rwandese beweging voor democratische verandering (MRCD), waarvan Rusesabagina de leider was, en FLN, een terroristische organisatie volgens de rechtbank. Die zou een aanval hebben uitgevoerd ‘op Rwanda’, waarbij negen doden en meerdere gewonden vielen, auto’s in brand werden gestoken en huizen werden geplunderd.

Nergens is een dissident nog veilig

Behalve getuigenissen – die de rechtbank betrouwbaar acht maar vele tegenstrijdigheden en onzekerheid bevatten – haalt de rechter Whatsappberichten aan over een geldtransfer van Rusesabagina naar FLN, en een communiqué dat Rusesabagina aanduidt als voorzitter van zowel MRCD als FLN. Het communiqué zou op de computer van Rusesabagina gevonden zjin tijdens een huiszoeking in België in juli 2019.

Volgens de familie en sympathisanten van Rusesabagina is er geen link tussen FLN, in verband gebracht met de aanslag, en MRCD, waar Rusesabagina lid van is. ‘Volgens de beklaagde is de organisatie opgericht om internationaal aandacht te vragen voor een mogelijke terugkeer van Rwandezen die hun land zijn ontvlucht’, zei de rechter, ‘maar dan hadden ze geen inwoners van Rwanda moeten aanvallen, en brandstichten en plunderen op Rwandees grondgebied’, concludeerde ze.

Belgische meerderheid pleit voor repatriëring Mille Collines-held

De 67-jarige Rusesabagina staat al jarenlang bekend als een uitgesproken criticus van de Rwandese president Paul Kagame en zijn regime. Als directeur van het befaamde Hôtel des Mille Collines in Kigali redde Rusesabagina, zelf een Hutu, meer dan 1.000 mensenlevens tijdens de genocide van 1994. Bij de volkerenmoord door aanhangers van het vroegere Hutu-regime vielen ruim 800.000 doden, vooral Tutsi’s.

In augustus 2020 stapte Rusesabagina in Dubai op een vliegtuig dat hem naar Burundi zou vliegen, dacht hij. Het vliegtuig bleek door de Rwandese overheid gecharterd te zijn. Na de landing in Kigali werd Rusesabagina meteen naar de cel gebracht. Kigali houdt vol dat er van een ontvoering geen sprake was, maar geeft wel toe hem ‘gelokt’ te hebben.