Russische parlementsverkiezingen: stemmen én onregelmatigheden tellen
Stemmen kon drie dagen lang, maar overwinning Verenigd Rusland leek vooraf al vast te liggen. Foto: EPA-EFE

Op het einde van de driedaagse verkiezingsmarathon is het tellen van de stemmen in Rusland begonnen. Ook het tellen van onregelmatigheden, valse stembiljetten en ongeoorloofde druk op de kiezers is volop bezig.

Vandaag is de laatste dag in de verkiezingsmarathon van drie dagen lang. Terwijl de eerste Russische stembureaus hun deuren sluiten en het tellen van de stemmen is begonnen, verzamelt de onafhankelijke ngo Golos zo’n 3000 klachten van mogelijke fraude. De Russische centrale kiescommissie spreekt echter over slechts acht bevestigde gevallen. Waarnemers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) zijn er (voor het eerst sinds 1993) niet, wegens het uitblijven van een akkoord met Moskou.

Iets meer dan 40 procent van de bevolking zou al hebben gestemd. Dat kon dit keer niet enkel in plaatselijke stemlokalen, maar ook online. Officieel is dat wegens de coronapandemie, maar critici menen dat de verkiezingen op die manier ook makkelijker gemanipuleerd kunnen worden. Er waren ook opmerkelijk weinig waarnemers toegelaten.

Golos spreekt over verschillende vormen van verkiezingsfraude, zoals mensen die meerdere keren stemden, valse stembiljetten, en het bedreigen of intimideren van kiezers. Ook stuitten waarnemers op originele manieren om de stembusgang te manipuleren. Zo zag een oppositiekandidaat plots twee dubbelgangers van zichzelf op de stembiljetten staan, de mannen hadden niet enkel zijn naam aangenomen, maar ook zijn kapsel en baard. Volgens hem deden ze dat om kiezers te verwarren en per ongeluk voor de verkeerde ‘Boris Visjnjovski’ te laten stemmen.

Het Kremlin ontkent uiteraard elke betrokkenheid bij de fraude en laat weten dat individuen die de wet niet respecteren zullen worden vervolgd.

Sprankeltje hoop op succes proteststem

Ook nu weer wordt verwacht dat de heersende partij, Verenigd Rusland, de overwinning in de wacht zal slepen en de meerderheid in de Doema zal behouden. De grootste Kremlin-criticus Aleksej Navalny en zijn anticorruptiebeweging zijn immers gebannen van de stembiljetten wegens ‘extremistisch’. Sterke kandidaten van andere partijen zijn opgepakt of onder dubieuze voorwendselen uit de campagne gezet. Toch zal Verenigd Rusland wellicht een serieuze dip kennen ten opzichte van vorige stembusgangen, er is onvrede over de leefomstandigheden in het land. Verenigd Rusland staat er met 25 tot 30 procent in de peilingen ongekend slecht voor. Het is de vraag of de partij haar tweederdemeerderheid zal veiligstellen. Vandaag heeft Verenigd Rusland bijna driekwart van de 450 Doema-zitjes in handen.

Aanhangers van de opgesloten Navalny koesteren, na een blik op de eerste voorlopige resultaten, de hoop dat hun oproep tot een proteststem tegen Verenigd Rusland succes heeft gehad. Zij riepen op om in elk van de 225 kiesdistricten de oppositiestemmers te verzamelen rond één bepaalde kandidaat. Die kandidaten kunnen liberalen, nationalisten of communisten zijn, zolang ze maar geen lid van Verenigd Rusland zijn. De overheid heeft alles in het werk gesteld om die oproep tot tactisch stemmen te boycotten. Google, Apple, YouTube en Telegram hebben toegang tot de campagne ‘slim stemmen’ (zoals de achterban van Navalny het zelf noemt) beperkt, volgens activisten zijn ze gezwicht onder druk van de Russische overheid.

Op enkele plaatsen, zoals Chabarovsk, lijken kandidaten van de Communistische Partij na de telling van de eerste stemmen een voorsprong te hebben op die van de partij van president Vladimir Poetin. Solide of richtinggevend zijn die resultaten echter niet. (asd)