Chaotische evacuaties dwingen Nederlandse minister tot ontslag
Foto: AFP

De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken en leider van het linksliberale D66 Sigrid Kaag stapt op na een motie van afkeuring in het parlement omtrent de chaotisch verlopen evacuatie-operatie in Afghanistan. De voltallige regering was al ontslagnemend.

Sigrid Kaag (D66), de grote winnaar van de parlementsverkiezingen in Nederland in maart, beleeft niet haar beste dagen. Vanavond besloot ze op te stappen als ontslagnemend minister van Buitenlandse Zaken, nadat de Tweede Kamer een motie van afkeuring tegen haar had goedgekeurd.

Die kwam er nadat ze woensdag een slechte beurt had gemaakt in de Tweede Kamer bij een bijzonder fel debat over de manier waarop de regering het ambassadepersoneel had geëvacueerd uit Kaboel na de machtsovername van de taliban. Ook minister van Defensie Anke Bijleveld (CDA) maakte daarin geen goede beurt.

Een motie van afkeuring verplicht een minister niet op te stappen. Toch besloot Kaag dat gisteravond te doen. ‘De Kamer oordeelt dat het kabinet onverantwoord heeft gehandeld. Ik kan niet anders dan de consequenties aanvaarden. De minister moet gaan als het beleid wordt afgekeurd’, zei ze.

De motie kreeg 78 stemmen voor en 72 stemmen tegen. Regeringspartij ChristenUnuie stemde met de voltallige oppositie voor de motie. De regeringspartijen VVD (rechtsliberaal), D66 en CDA (christendemocratisch) stemden tegen.

‘Oordeel aanvaarden’

‘De Kamer oordeelt dat het kabinet onverantwoord heeft gehandeld. Hoewel ik sta voor onze inzet, kan ik niet anders dan als eindverantwoordelijke minister de consequenties van dit oordeel aanvaarden’, reageerde Kaag donderdag tegen de Kamer. ‘In mijn opvatting over democratie en cultuur van ons bestuur, moet een minister gaan als het beleid wordt afgekeurd.’

‘De inzet voor Afghanistan gaat door. Ook zonder mij. Ik ben ervan overtuigd dat de medewerkers van Buitenlandse Zaken en Defensie hun uitstekende werk onverminderd zullen voortzetten. Ik dank hen hier voor alles wat ze hebben gedaan en zullen blijven doen’, schrijft Kaag nog in een verklaring.

Kaag wil met haar ontslag ook duidelijk maken dat ze consequent is als ze staat voor een nieuw soort leiderschap. Maar met haar rechtlijnigheid maakt ze weinig vrienden. In een lezing, twee weken geleden, haalde ze hard uit naar de manier waarop premier Rutte de voorbije jaren het land heeft geregeerd. Ze sprak over ‘ritselen en regelen zonder visie’. Rutte reageerde er niet op, maar het is duidelijk dat de sfeer tussen beiden erg slecht is. En precies zij twee zijn cruciaal bij de vorming van een nieuwe regering. De onderhandelingen daarover zitten helemaal in het slop. Kaag blijft wel aan als fractieleider van D66. In die rol gaat ze door met de gesprekken over een nieuw kabinet.

Demissionair premier Mark Rutte zei in een reactie het vertrek van Kaag ‘verschrikkelijk’ te vinden. Hij noemde Kaag een ‘hele grote mevrouw’ die ook buiten de landsgrenzen geldt als diplomaat in hoog aanzien. ‘Nederland had aan haar wereldwijd gerespecteerde minister van Buitenlandse Zaken. Dus ook voor Nederland is dit echt een verlies.’