Van Quickenborne: ‘Absoluut genoeg gedaan in gevangenissen tijdens coronapandemie’
De gevangenis van Lantin. Foto: Belga

Tijdens de coronapandemie is in Belgische gevangenissen ‘absoluut genoeg gedaan’ om het virus buiten de muren te houden. De zorg en begeleiding van gedetineerden tijdens de pandemie was daarentegen ‘niet voldoende’.

Dat zegt Belgisch minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) in een interview met Radio 1, in reactie op het jaarverslag 2020 (pdf) van de Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen (CTRG).

De minister laat weten sinds zijn aanstelling in oktober afgelopen jaar de helft van alle gevangenissen in België te hebben bezocht. ‘Het is ons relatief goed gelukt om corona buiten te houden’, vindt hij. ‘Als je kijkt naar andere Europese landen, bijvoorbeeld Italië, daar waren opstanden onder gedetineerden, dan hebben wij het toch beter gedaan.’

Toch werden volgens CTRG veel rechten van gevangenen geschrapt tijdens de coronacrisis. Werken mochten niet meer, bezoek kon lange tijd niet langskomen en psychologische en psychiatrische hulp was niet beschikbaar.

De bezoekersstoppen in gevangenissen noemt Van Quickenborne ‘pijnlijk’, maar hij benadrukt dat het gaat om gesloten gemeenschappen, waardoor het risico bij besmetting ‘heel gevaarlijk’ is. Wat betreft de psychologische hulp komt er geld beschikbaar voor de penitentiaire inrichten om ‘tientallen’ psychologen aan te nemen en zal daarnaast geïnvesteerd worden in ‘zorgequipes’.

Alternatieve straffen

De CTRG pleit voor minder gevangenisstraffen en meer alternatieve straffen. Van Quickenborne zegt hier ook voorstander van te zijn. ‘Als je naar de cijfers kijkt, overdrijft ons land niet met het aantal opsluitingen: België telt er 93 per 100.000 inwoners, tegenover een gemiddelde van 103 in heel Europa. We hebben nood aan extra plaatsen en volgend jaar gaan dan ook de nieuwe gevangenissen in Haren en Dendermonde open, maar we moeten meer doen dan dat’, zei Van Quickenborne.

Een gevangenisstraf moet volgens de minister het ‘ultieme medium’ zijn. ‘Voor bepaalde inbreuken gaan we werk maken van alternatieve straffen.’ Hij denkt dan aan bijvoorbeeld verkeersinbreuken of overtredingen van de coronaregels gevangenisstraffen. De minister wil daarnaast inzetten op kleinschaligere detentiehuizen, die tot minder recidive zouden moeten leiden, en kijkt vooruit naar het op stapel staande nieuwe strafwetboek.

Fouilleringen

Uit het verslag van de CTRG blijkt dat er verschillende problemen rond fouilleringen van gedetineerden zijn. Er zou soms sprake zijn van onaangename aanrakingen en misplaatste handelingen van penitentiair beambten en vrouwelijke gedetineerden zouden soms door mannelijke beambten gefouilleerd worden.

Ook zouden naaktfouilleringen vaak in het bijzijn van onnodig veel mensen gedaan worden. ‘Naaktfouilleringen gebeuren in België nooit onverwacht en alleen onder zeer strikte voorwaarden’, laat de minister daarover weten. ‘Ze moeten gemotiveerd zijn en worden uitgevoerd door iemand van hetzelfde geslacht.’

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig