Vlaamse regering houdt adoptiepauze Beke tegen
Minister Wouter Beke. Foto: Kris Van Exel

Er komt dan toch geen adoptiepauze. Dat heeft de Vlaamse regering beslist. Vorige week opperde minister van Gezin Wouter Beke (CD&V) nog dat zo’n adoptiepauze van twee jaar er moest komen, maar het verzet binnen de regering bleek veel te groot. Ook andere voorstellen van Beke haalden het uiteindelijke akkoord niet.

Minister van Gezin Wouter Beke (CD&V) verbaasde vorige week vriend en vijand toen hij het eindrapport van het expertenpanel rond adoptie presenteerde. Geflankeerd door de voorzitster van dat panel pleitte Beke voor een adoptiepauze van twee jaar, om met de grove borstel door de bevoegde instellingen te gaan. Volgens de experten was dat noodzakelijk omdat de voorbije jaren tal van schandalen met betrekking tot adoptie uit het buitenland aan het licht kwamen.

Maar Beke bleek zijn plannen niet afgetoetst te hebben met zijn coalitiepartners. Al snel kwam er heel wat kritiek, vooral vanuit N-VA-hoek, waar ondervoorzitter Lorin Parys het plan-Beke torpedeerde. Parys – zelf adoptieouder – zei dat de plannen ‘ondoordacht’ waren. Ook Open VLD verklaarde zich niet akkoord.

Screening herkomstlanden

De voorbije week is er heel wat overlegd om toch tot een compromis te komen. En vanmiddag slaagde de Vlaamse regering daar ook in, bevestigt het kabinet van Beke. Een adoptiepauze komt er niet, en ook van andere controversiële voorstellen is geen spoor meer. Wel engageert de regering zich om de adoptieprocedure door te lichten en ­– waar nodig – aan te passen.

‘Er komt geen adoptiestop. Dat is ook nooit de bedoeling geweest. Er komt ook geen algemene adoptiepauze, maar we bekijken wel op niveau van de landen of er te grote risico’s zijn, en zullen voor die landen op de pauzeknop duwen’, aldus minister Beke vrijdagavond in een mededeling.

Wat er dus wel komt, is een bijkomende toetsing van de herkomstlanden. Het Vlaams Centrum voor Adoptie (VCA) moet daarvoor een beslissingskader uitwerken. Concreet betekent dit dat er via een extra toetsing zal worden nagegaan welke adoptiekanalen al dan niet problematisch zijn en als dat zo is, dan wordt de samenwerking stopgezet.

Na de screening door het VCA zullen er twee groepen kandidaat-adoptanten zijn. Zij voor wie de procedure in het gekozen herkomstland zonder meer verder loopt. En zij voor wie geen samenwerking met het herkomstland meer mogelijk is. Voor deze groep zal er de mogelijkheid zijn om te heroriënteren naar de herkomstlanden waarmee Vlaanderen nog wil samenwerken.

Kandidaat-adoptanten die nog in de voorbereiding zitten, kunnen dus verder met hun traject. Van zodra de legistieke en organisatorische aanpassingen doorgevoerd zijn, zullen zij van toepassing worden op deze groep en op alle nieuwe kandidaat-adoptanten die zich kunnen blijven aanmelden.

De nieuwe Vlaamse adoptiewetgeving moet daarnaast uitgaan van een versterkte samenwerking met de herkomstlanden. Vlaanderen zal ter plaatse gaan naar de landen waarmee na risicoanalyse samengewerkt kan worden of nieuwe samenwerking kan worden gezocht, om zo te komen tot intense samenwerkingsafspraken. Bedoeling is ook om pleegzorg en adoptie sterker met elkaar te verweven en het bestaande nazorgbeleid te versterken. Het vernieuwde systeem voor interlandelijke adoptie moet ingaan vanaf september 2023.