Libanon krijgt ruim jaar na rampzalige explosie eindelijk nieuwe regering
Najib ­Mikati (midden). Foto: via REUTERS

Dertien maanden na de grote explosie in ­Beiroet heeft de Libanese politiek eindelijk een akkoord ­bereikt over een nieuwe regering. De samenleving leed intussen onherstelbare schade.

Feestvreugde was er gistermiddag in Beiroet niet te bespeuren toen formateur Najib Mikati (65), een soennitische zakenman, een kabinetsakkoord bekend maakte met de maronitisch-christelijke president, Michel Aoun (87). Liefst dertien maanden na de catstrofale havenexplosie van 4 augustus 2020 en na een zware sociaal-economische val van jaren, heeft Libanon daarmee eindelijk een regering van ‘partijloze experten’.

Die dragen wel bijna allemaal een duidelijk politiek en religieus etiket. Alle partijen zijn via getrouwen vertegenwoordigd, ook de sjiitische partij en militie Hezbollah. Slechts één van de 24 nieuwe ministers is een vrouw.

In de wijk Gemmayzeh staan nog altijd de karkassen van de huizen die overhoop werden geblazen in de grote explosie. In de straten kleeft een pap van vuilnis, omdat de ophaaldienst niet genoeg benzine heeft om de gewone rondes te draaien. De waarde van de Libanese lira is met 90 procent gezakt. Banken blokkeerden eigenhandig het spaargeld van de Libanezen. Voor het nieuwe schooljaar moeten veel gezinnen nu beslissen of ze met hun resterende centen hun kinderen naar school gaan sturen, of eten kopen. In de apotheken zijn medicamenten schaars. Hoeveel hoogopgeleiden, jongeren en bedrijven in de laatste maanden het land verlieten, kan alleen worden geschat.

Terwijl de website van Brussels Airport nog altijd Beiroet aanprijst als ‘dé fuifhoofdstad van het Midden-Oosten!’, worden de straten van Beiroet elke avond nog wat donkerder, bij gebrek aan stroom of diesel voor generatoren.

De regering van ‘partijloze experten’ was stap één in de wegenkaart die de Franse president, ­Emmanuel Macron, al ruim een jaar geleden uittekende voor een Libanees herstel. In ruil zou het landje mogen rekenen op 10 miljard euro aan steun van internationale donoren. Toch was er deze week, dertien maanden later, alweer zware druk van de VS en Frankrijk nodig om de immer blokkerende president Aoun ­eindelijk overstag te doen gaan.

‘Broekriem aanhalen’

De nieuwe premier, Najib ­Mikati, werd gisteren eventjes emotioneel in zijn eerste toespraak als volgende premier. Hij zei dat de situatie ‘moeilijk’ was, er geen reserves meer waren en dat iedereen ‘de buikriem zal moeten aanhalen’. Mikati is zelf een van de rijkste zakenlui van het land.

Voor de EU en andere donorlanden rijst nu de vraag hoe genereus te zijn met een regering die, minstens nog tot nieuwe verkiezingen in mei 2021, vooral ‘het systeem’ vertegenwoordigt. Alleen de nieuwe minister van Volksgezondheid, Firass Abiad, is een buitenbeentje. Hij leidt het grootste openbare ziekenhuis van land.

‘De stroom wordt 21 uur per dag of zelfs meer onderbroken’, schreef Abiad op Twitter - ook alweer twee maanden geleden. ‘Brandstof voor generatoren is er niet, ofwel is ze te duur. We zijn niet oké. Een tekort aan geneesmiddelen, verplegend personeel dat niet naar het werk kan door het brandstoftekort, dokters die naar het buitenland vertrekken en een pandemie die nog altijd om de hoek loert. De dingen vallen uiteen.’