Tijdens een persconferentie van het Witte Huis probeerde president Joe Biden met een bevlogen speech zijn aanpak van de uittocht uit Afghanistan te rechtvaardigen. ‘Ik neem de verantwoordelijkheid op me’, klonk het, al haalde hij zwaar uit naar zowel Trump als de gevallen Afghaanse regering.

De Amerikaanse president Biden ligt onder vuur voor de manier waarop hij de uittocht uit Afghanistan heeft aangepakt. Uit Republikeinse hoek kwam de beschuldiging dat Biden Amerikanen en Afghaanse partners heeft achtergelaten, al had hij beloofd dat niet te doen.

‘90 procent van onze mensen weggehaald’

Biden benadrukte meermaals dat het overgrote deel van de Amerikaanse staatsburgers, ambassadepersoneel en tolken die wilden vertrekken, zijn geëvacueerd. ‘90 procent van wie wilde vertrekken, kon dat’, aldus Biden. ‘100 à 200 Amerikanen bleven achter. We zullen hen ook weghalen, als ze dat willen.’

De missie, waarbij ruim geschat 100.000 mensen uit het land zijn weggehaald, noemde hij een bijzonder succes. ‘Geen enkel land deed ons dit voor. De 6.000 Amerikaanse soldaten deden hun werk in moeilijke omstandigheden. Dertien helden gaven hun leven. Niet voor oorlog, maar om anderen van dienst te zijn. Dat mogen we nooit vergeten.’

‘Afghaanse regering faalde’

Hoe die moeilijke omstandigheden er kwamen, schrijft de president toe aan de steile opmars van de taliban, de ‘corrupte’ Afghaanse regering en het akkoord dat zijn voorganger, Donald Trump, sloot rond het terugtrekken van de troepen.

‘In april besloot ik de oorlog te beëindigen. Ik veronderstelde toen dat de 300.000 veiligheidstroepen die we hadden getraind en uitgerust er onder leiding van de Afghaanse regering mee in zouden slagen de taliban af te houden. Dat bleek een grote fout.’ Hij beschuldigde de Afghaanse regering van corruptie en wanpraktijken, en schetste hoe die maar al te graag vluchtte terwijl het land instortte.

Trump sloot akkoord met taliban

Biden haalde ook het akkoord aan dat zijn voorganger, Donald Trump, sloot met de taliban. Daarbij zouden gevangen sleutelfiguren zijn vrijgelaten die de taliban weer in hun beste militaire vorm sinds 2001 brachten. Trump had de datum voor volledige terugtrekking vastgelegd op 1 mei, niet lang na het begin van Bidens termijn.

Volgens Biden dwong dat akkoord Amerika tot de keuze tussen terugtrekken of de boel laten escaleren. Dat laatste zou opnieuw tienduizenden soldaten en miljarden dollars kosten. Niet meer te verantwoorden, vindt Biden. ‘Het was tijd om deze oorlog te beëindigen. De enige reden voor onze aanwezigheid daar was om de dreiging van een aanval op ons grondgebied af te wenden.’

Terrorisme bestrijden van op afstand

‘Het terrorisme heeft zich verspreid’, zegt Biden, ‘en om het te bestrijden hebben we geen legermacht ter plaatse nodig. IS-K (de Afghaanse afdeling van terroristische organisatie Islamitische Staat, red.) hebben we geraakt van op afstand.’ Voor IS-K had Biden nog een boodschap: ‘We zijn nog niet klaar met jullie.’

Oorlog kost de Verenigde Staten veel, en brengt weinig op, lijkt de president te willen zeggen. ‘China en Rusland zouden niet liever hebben dan dat Amerika nog twee decennia vastzit in een conflict in Afghanistan’, duidde Biden op uitdagingen die ook investeringen vragen.

Hij sprak tot slot ook over de menselijke kost van oorlog. ‘Ik weiger om een nieuwe generatie Amerikaanse zonen en dochters deze oorlog in te sturen. Misschien heeft het te maken met mijn overleden zoon Beau, die een jaar diende in Irak. Veel oorlogsveteranen en hun familie zijn door een hel gegaan. De zelfmoordcijfers onder veteranen zijn te hoog. Er is niets low grade, low cost of low risk aan oorlog.’