Belgische admiraal: ‘Eerste vliegtuig landt normaal late voormiddag’
Foto: ANP

Vrijdag in de late voormiddag landen naar verwachting de eerste Belgische legervliegtuigen in Afghanistan om landgenoten te evacueren. Of dat vlot zal verlopen, is afwachten, stelt admiraal Wim Robberecht vrijdagochtend op Radio 1.

België heeft bij de Amerikanen, die de controle over de luchthaven in Afghanistan hebben overgenomen, vier tijdsloten van telkens een halfuur gereserveerd. Twee C130-vliegtuigen zullen de luchtbrug tussen Kaboel en de Pakistaanse hoofdstad Islamabad elk twee keer uitvoeren. Admiraal Wim Robberecht schatte vrijdagochtend dat het eerste vliegtuig naar alle waarschijnlijkheid in de late voormiddag zou landen. Dat moet nog wel bevestigd worden.

Hij waarschuwt wel dat niets valt te voorspellen. Eerder kon het eerste vliegtuig van Nederland bijvoorbeeld niet landen in de luchthaven. Of dat ook met het Belgische vliegtuig zal gebeuren ‘hangt af van de veiligheidscontext. Het kan bijvoorbeeld zijn dat er erg veel mensen op de luchthaven aanwezig zijn. Of dat er te veel vliegtuigen zijn die zich tegelijkertijd aanbieden en dat men moet wachten. Op een bepaald ogenblik moet men dan wel terugkeren. Het is nooit gegarandeerd dat je kan landen in een toestand zoals die nu is in Afghanistan.’

Vlotte, vriendelijke en kordate evacuatie

Indien ze kunnen landen, dan mogen ze er maar een halfuurtje staan met de motoren aan. Dus het komt er dan op aan om zo veel mogelijk mensen zo snel mogelijk op het vliegtuig te krijgen en weer weg te gaan. ‘Elk toestel heeft mensen mee om de veiligheid van het toestel te verzekeren na landing in een gevaarlijk gebied. Er zijn ook nog extra mensen mee die instaan voor de begeleiding van de passagiers zodat dat vlot en vriendelijk, maar toch kordaat verloopt’, legt Robberecht uit.

Hij kon niet bevestigen hoeveel mensen op de evacuatielijst staan omdat hij niet ter plaatse is. Volgens onze laatste informatie hebben 580 mensen zich bij de Belgische ambassade aangemeld voor evacuatie vanuit Afghanistan. Daar tussen zitten 344 Belgen en 222 Afghanen met familiebanden of een beschermingsstatuut. De overigen hebben de Nederlandse en Luxemburgse nationaliteit en hebben ­familiebanden. Dat werd ook bevestigd door staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V).

Het is niet zeker hoeveel daarvan er vandaag op het vliegtuig zullen geraken. ‘De mensen daar bekijken vandaag hoeveel ze er hebben opgebeld, hoeveel er zeggen te zullen komen en hoeveel er effectief op de luchthaven geraken.’ Dat laatste zal een grote uitdaging zijn. ‘Het hangt vooral van de houding van de taliban af of ze Europeanen zullen doorlaten om naar de luchthaven te reizen’, aldus Robberecht. ‘De aanwezigheid van de westerse militairen buiten de luchthaven is in dit scenario gereduceerd tot nul.’

Niet-Belgische Europeanen

Het kan zijn dat er ook niet-Belgische Europeanen op het Belgische vliegtuig terechtkomen. Zoals de Nederlanders gedaan hebben met de Belgen. ‘Dat zijn contacten die de diplomaten ter plaatse met elkaar maken om ervoor te zorgen dat ze de beschikbare transportmiddelen zo goed mogelijk gaan gebruiken.’

Vanuit Kaboel zullen de Belgische vliegtuigen eerst naar Islamabad vliegen om dan in een veilige situatie met meer tijd te zorgen dat de mensen thuis geraken. De vliegtuigen zullen in België op de militaire luchthaven van Melsbroek landen.

Hoe gevaarlijk deze opdracht is, kan de admiraal niet zeggen. ‘Gevaar is altijd aanwezig, maar ook moeilijk in te schatten. Niemand heeft een glazen bol.’ De acties en voorbereidingen zijn aangepast aan de meest gevaarlijke houding van de taliban mogelijk, stelt hij. ‘Dan nog moet je afwachten naar hoe alles zich ter plaatse zal afspelen’, besluit hij.