Verschillende landen starten reddingsoperaties in Afghanistan: wie is al geëvacueerd?
Ook Duitsland heeft al mensen uit Afghanistan geëvacueerd. Foto: Anadolu Agency via Getty Images

Een vliegtuig van de Amerikaanse luchtmacht heeft in één enkele vlucht ongeveer 640 Afghaanse burgers in veiligheid gebracht. Ook België en andere landen zetten momenteel alles op alles om zowel de eigen burgers als Afghanen die gevaar lopen uit Kaboel te evacueren, al loopt dat niet probleemloos. Een overzicht.

België heeft al een honderdtal aanvragen gekregen van Belgen in Afghanistan die zo snel mogelijk terug willen keren naar ons land. Er is ook sprake van een veertigtal mensen die voor het Belgische of een ander Europees leger werkten. Daarnaast zullen ook nog vrouwen- en mensenrechtenactivisten geëvacueerd worden, maar het is niet duidelijk om hoeveel personen het gaat. Dinsdagmiddag is alvast een eerste vliegtuig van Defensie vertrokken richting Islamabad, hoofdstad van buurland Pakistan, waar de Belgische ambassade de situatie in Afghanistan opvolgt. Van daaruit wordt de situatie bekeken om retourvluchten uit te voeren naar Kaboel.

De eerste zeventien Belgen werden woensdag geëvacueerd dankzij een Nederlandse vlucht met zestien Belgen en een Franse vlucht met één Belg. Onze eigen vliegtuigen verwachten vrijdagochtend te landen.

Nederland heeft tot nu toe zo’n 550 mensen uit Afghanistan gehaald die als tolk hebben gewerkt voor Defensie, of familie zijn van een tolk. Ruim 300 mensen zitten er nog vast. Dinsdag verliep de operatie minder goed: een Navo-vliegtuig dat namens Nederland, Noorwegen en Finland naar Afghanistan was gestuurd, is zonder Nederlanders of Afghanen al na een halfuur vertrokken van het vliegveld van Kaboel. Dat meldde het ministerie van Defensie op Twitter.

Op het moment van vertrek zouden er volgens Defensie ongeveer veertig mensen aan boord zijn geweest, maar geen mensen die Nederland plande op te halen. Volgens Nederlands buitenlandminister Sigrid Kaag omdat die door de tijdsdruk en chaos niet de kans kregen op het vliegtuig te raken. De Amerikanen laten bovendien geen Afghanen – zoals tolken en hun gezinnen – toe op de luchthaven. Welke nationaliteit de passagiers wel hadden, is niet duidelijk. ‘Heel veel mensen waren er met hun gezinnen, met hun kinderen. Ze stonden daar aan de poorten van de luchthaven. Ik vind het vreselijk.’ De minister hoopt dat de Nederlandse ambassadeur, die woensdag op het vliegveld zou aankomen en daar direct aan het werk wil, kan voorkomen dat zoiets nog eens gebeurt.

Duitsland heeft voorgesteld tot 10.000 Afghanen op te nemen, onder wie 2.500 die voor het land hebben gewerkt en ook zo’n 2.000 mensenrechtenactivisten. Het land stuurde dinsdag al een tweede vliegtuig naar Kaboel. Over de eerste vlucht was veel ophef in Duitse media, toen bleek dat het toestel van het type Airbus A400M in de chaos van het vliegveld weg was gevlogen met slechts zeven passagiers aan boord. In totaal zou Duitsland tot nu toe 271 mensen uit Afghanistan gered hebben. In het eerste vliegtuig zaten dus 7 passagiers (5 Duitsers en 2 Nederlanders), terwijl in het tweede vliegtuig wel 125 mensen zaten. Een derde Duitse evacuatievlucht nam dinsdag nog eens 139 passagiers mee. Ook voor de komende dagen staan nog vluchten gepland.

Frankrijk heeft al 45 burgers van Frankrijk en ‘partnerlanden’ uit Kaboel geëvacueerd. Het eerste vliegtuig landde dinsdagochtend in de Verenigde Arabische Emiraten. Maandagavond kon een eerste Franse transportvliegtuig ‘na een erg chaotische situatie’ landen en weer vertrekken in Kaboel, zei de Franse minister van Defensie Florence Parly tegen radio-omroep RTL. Het toestel landde ‘aan het einde van de nacht’ op de Frans militaire basis in Al Dhafra. Daarmee is volgens de minister ‘de basis van een luchtbrug tussen Kaboel en de VAE’ gelegd. Tientallen Fransen zitten nog vast, volgens buitenlandminister Jean-Yves Le Drian.

Spanje heeft al twee vliegtuigen richting de regio gestuurd en zal tussen de 500 en 600 mensen repatriëren de komende dagen. Vanochtend konden al zo’n 116 mensen vertrekken. Spanje heeft zich ook aangeboden om dienst te doen als hub. Daarbij is het de bedoeling dat geëvacueerde EU-medewerkers naar Spanje worden overgebracht om daarna verder te reizen naar de Europese landen die bereid zijn hen op te vangen.

Groot-Brittannië zou zeker 4.000 Britten evacueren, en hoopt in totaal 6.000 à 7.000 Britse burgers en Afghaanse medewerkers te helpen vertrekken. Al 370 Britten en medewerkers van de Britse ambassade werden de voorbije dagen door Defensie het land uitgevlogen, terwijl vorige week al 289 Afghanen werden uitgevoerd. De komende 24 uur zullen nog eens 350 Britten en Afghanen het land uit worden gehaald, zei de Britse regering dinsdag. Het land zou ook 5.000 Afghaanse vluchtelingen verwelkomen dit jaar. Op langere termijn zou het in totaal om 20.000 Afghanen gaan.

Roemenië zou al 16 burgers hebben geëvacueerd, terwijl er nog 27 in Afghanistan vastzitten.

Verschillende landen starten reddingsoperaties in Afghanistan: wie is al geëvacueerd?
Een vliegtuig van de Amerikaanse luchtmacht heeft in één enkele vlucht ongeveer 640 Afghaanse burgers in veiligheid gebracht. Foto: via REUTERS

De Verenigde Staten zouden tussen de 5.000 en 10.000 Amerikaanse burgers terughalen en tot 22.000 Afghanen. Dat kan snel gaan want ze spreken van 9.000 passagiers per dag: elk uur zou er een vlucht moeten vertrekken om dat te verwezenlijken.

Volgens het Witte Huis zijn al zo’n 3.200 mensen geëvacueerd, van wie 1.100 alleen al op dinsdag. Het gaat om Amerikaanse burgers, vaste inwoners en hun families.

Op beelden die circuleren op het internet is te zien hoe een Amerikaans militair vliegtuig met 640 Afghaanse burgers terug naar huis keerde. Generaal-majoor Henry Hank Taylor zegt over de foto wel dat die ‘de menselijkheid van onze troepen tijdens de missie, en de bekwaamheid en het professionalisme van het Amerikaanse leger’ toont. Defense One had gemeld dat paniekerige Afghanen zich zondag in Kaboel massaal in het vliegtuig hadden gehesen. De bemanning besliste uiteindelijk om de mensen niet onder dwang uit het toestel te zetten, maar om gewoon op te stijgen. Volgens de fabrikant Boeing is het enorme vrachtvliegtuig eigenlijk ontworpen voor maximaal 134 passagiers.

In Canada zijn er al 807 Afghaanse vluchtelingen gearriveerd. De regering verklaarde al bereid te zijn om 20.000 Afghaanse vluchtelingen op te nemen in het kader van een nieuw immigratieprogramma. Premier Justin Trudeau benadrukte ook dat het land vrouwen- en lgbti-activisten zal verwelkomen.

Australië is ook aan een evacuatiemissie begonnen. Een eerste militair transportvliegtuig is in de nacht van dinsdag op woensdag vanop de luchthaven van Kaboel met 26 passagiers vertrokken en in de Verenigde Arabische Emiraten geland. De passagiers waren Australische burgers, Afghanen met visums, en ‘één buitenlandse burger die voor een internationaal agentschap werkt’. Volgens de Australische premier Scott Morrison was het de eerste van ‘vele’ vluchten die de komende dagen georganiseerd zullen worden. Zo’n 600 mensen zouden geëvacueerd worden, onder wie zo’n 100 Australische burgers en inwoners, 100 van hun familieleden en tot 400 lokale medewerkers. Australië zal ook Nieuw-Zeelandse burgers helpen evacueren.

Oeganda neemt op verzoek van de Verenigde Staten tijdelijk 2.000 Afghaanse vluchtelingen op die het land verlaten vanwege het nieuwe Taliban-regime. De eerste 500 Afghanen arriveren volgens de BBC dinsdag. India heeft al 170 mensen geëvacueerd. Turkije al minstens 324.

Griekenland daarentegen zal niet toelaten dat migranten vanuit Afghanistan de landsgrenzen oversteken om zo de Europese Unie binnen te komen. Dat heeft de Griekse minister van Migratie Notis Mitarakis dinsdag gezegd. Buurland Noord-Macedonië zal net zoals zijn buurlanden Albanië en Kosovo wél Afghaanse migranten opvangen.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig