Doorn in het oog van Canada: China veroordeelt Canadese zakenman tot elf jaar cel
Foto: REUTERS

Een Chinese rechtbank heeft de Canadees Michael Spavor woensdag veroordeeld tot elf jaar gevangenisstraf wegens spionage. De straf is hoger dan verwacht en gooit olie op het vuur.

De veroordeling van Spavor wordt algemeen gezien als vergelding voor de arrestatie van Huawei-topvrouw Meng Wanzhou door de Canadese politie eind 2018. Spavor werkte als consultant voor projectengelinkt aan Noord-Korea. In december 2018 werd hij samen met zijn landgenoot Michael Kovrig aangehouden, een paar dagen nadat Meng was gearresteerd.

Meng is de financieel directeur van Huawei en tevens dochter van de oprichter van de Chinese techgigant. Ze zit in Vancouver in huisarrest, in afwachting van het voorkomen van haar zaak. Meng werd door de Canadezen op verzoek van de Verenigde Staten aangehouden, Washington heeft formeel om haar uitlevering gevraagd. De topvrouw wordt aangeklaagd voor onder meer het stelen van bedrijfsgeheimen en het schenden van Amerikaanse sancties tegen Iran. Ze vecht het Amerikaanse uitleveringsverzoek juridisch aan. De Chinese overheid is woedend over haar arrestatie.

‘Twee Michaels’

In juni 2019 werden Spavor en Kovrig, door media ook wel de ‘twee Michaels’ genoemd, aangeklaagd voor het in gevaar brengen van de Chinese staatsveiligheid. Kovrig is een Canadees-Hongaarse oud-diplomaat die werkte voor de onafhankelijke denktank International Crisis Group. Wanneer zijn vonnis volgt, is niet duidelijk.

Dinsdag werd door een Chinese rechtbank het hoger beroep tegen de terdoodveroordeling van een andere Canadees, Robert Schellenberg, verworpen. Hij werd in december 2014 aangeklaagd voor drugssmokkel en in november 2018 veroordeeld tot vijftien jaar celstraf.

In januari 2019, enkele weken na de arrestatie van Meng, werd hij abrupt opnieuw berecht en ter dood veroordeeld. Tegen dat vonnis ging Schellenberg in beroep en dat werd dinsdag verworpen. Het Chinese Hooggerechtshof moet het vonnis nog bekrachtigen. Naast Schellenberg werden sinds de arrestatie van Meng nog twee Canadezen ter dood veroordeeld vanwege handel in drugs.

‘Onacceptabel’

De Canadese premier Justin Trudeau noemt de veroordeling van Spavor ‘compleet onacceptabel en onrechtvaardig’ en zegt dat internationale normen voor eerlijke rechtspraak geschonden zijn.

Internationale waarnemers verwachten dat de recente en verwachte veroordelingen van zowel Spavor, Schellenberg als Kovrig uiteindelijk kunnen leiden tot een overeenkomst tussen de twee landen waarbij de Canadezen worden vrijgelaten en teruggestuurd naar Canada, in ruil voor de vrijlating van Meng.

‘Afpersingsdiplomatie’

De Canadese overheid bestempelde de arrestatie van de twee Michaels eerder als ‘afpersingsdiplomatie’, maar China ontkent dat de zaken met elkaar te maken hebben en stelt juist dat Canada ‘zich op grove wijze heeft bemoeid met China’s juridische onafhankelijkheid’. Volgens Peking wordt Meng in Canada ‘willekeurig en onrechtmatig vastgehouden’. In haar uitleveringsproces wordt deze zomer een uitkomst verwacht.

Tijdens de veroordeling van Spavor waren diplomaten uit 25 landen aanwezig in de Canadese ambassade om hun steun aan de Canadees te betuigen. De Canadese ambassadeur in China, Dominic Barton, zei daarop dat ‘onze collectieve aanwezigheid en stem een sterk signaal geven aan China en de Chinese regering in het bijzonder, alle ogen in de wereld kijken toe’.

De Europese Unie laat in een verklaring weten dat Spavor ‘geen eerlijk proces’ heeft gekregen. De commissie wijst erop dat het proces achter gesloten deuren heeft plaatsgevonden en dat hij zijn advocaten niet zelf heeft mogen kiezen.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig