Nederland reageert geschokt op overlijden Peter R. de Vries: ‘bijna niet te bevatten’
Peter R. de Vries in 2020. Foto: ISOPIX

In Nederland wordt met ongeloof gereageerd op het overlijden van Peter R. de Vries. De misdaadjournalist werd dinsdag 6 juli neergeschoten in het centrum van Amsterdam en zijn familie maakte donderdag bekend dat hij deze aanslag niet heeft overleefd. De Vries is gestorven in het ziekenhuis.

‘Het overlijden van Peter R. de Vries raakt mij diep. Het is bijna niet te bevatten’, laat de Nederlandse premier Mark Rutte (VVD) weten op Twitter. Hij omschreef de schietpartij eerder al als ‘een aanslag op de vrije journalistiek’. Justitieminister Ferd Grapperhaus (CDA) roemt De Vries als een ‘waakhond van de rechtsstaat’ en omschrijft de journalist in een verklaring als fundamenteel onderdeel van de Nederlandse democratische rechtsstaat. ‘Een moedige man is dood, vermoord.’ De Vries werd algemeen gezien als een van meest gezaghebbende misdaadjournalisten van Nederland.

De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema laat weten met ‘grote verslagenheid’ kennis genomen van het overlijden van De Vries. Ze noemt de journalist ‘moedig, vrij van geest en vastberaden. Hij hielp mensen in hun strijd voor rechtvaardigheid en hield de rechtsstaat scherp met zijn kritische houding ten aanzien van autoriteiten en opsporingsinstanties.’ De burgemeester van Rotterdam, Ahmed Aboutaleb, heeft een minuut stilte gehouden in de raadszaal. ‘Opdat het onrecht nooit zal zegevieren’, liet hij vervolgens weten.

‘Wraakroepend nieuws’

‘Een aanslag op een journalist is een aanslag op de vrije pers en op onze democratie”, aldus de premier van België, Alexander De Croo op Twitter. Minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) noemt de dood van De Vries ‘droevig en wraakroepend nieuws. Maar we zullen ons nooit door criminelen laten intimideren’, twittert hij. ‘Zoals de Italianen zeiden na de brutale moorden op twee legendarische anti-maffiarechters: Je hebt hen niet gedood. Hun strijd loopt verder op onze benen.’

‘Voorvechter van vrije journalistiek’

CDA-leider en minister van Financiën Wopke Hoekstra prijst De Vries als ‘een geweldige voorvechter van de vrije journalistiek en onze rechtsstaat. Een buitengewoon moedige man die nooit opgaf in zijn strijd om anderen te helpen.’ Hij tweet dat het ‘aan ons allen de taak is zijn strijd tegen onrecht en ondermijning voort te zetten.’

PVV-leider Geert Wilders vindt het ‘verschrikkelijk verdrietig nieuws’, zo schrijft hij op Twitter. ‘Rust zacht.’ JA21-politicus Joost Eerdmans laat geen twijfel bestaan over het motief van de moordaanslag. ‘Hier is bewust iemand uit de weg geruimd omdat hij te dicht kwam bij mensen die Taghi achter de tralies willen hebben’, zo laat hij weten aan BNR Nieuwsradio. Eerdmans verwijst naar Ridouan Taghi, hoofdverdachte in een grote strafzaak die draait rond verschillende moorden en liquidatiepogingen. De Vries was vertrouwenspersoon van Nabil B. ,de kroongetuige in deze zaak. De advocaat van B., Derk Wiersum, werd in 2019 doodgeschoten, zijn broer werd in 2018 geliquideerd.

‘Een intens verdrietig bericht’, vindt Gert-Jan Seegers, voorman van de ChristenUnie. ‘Het verlies van deze scherpe journalist maakt pijnlijk duidelijk dat we als rechtsstaat tegenover nietsontziende misdadigers staan in een strijd die we niet mogen verliezen.’ GroenLinks-leider Jesse Klaver schrijft: ‘Vandaag verliezen we een moedige strijder tegen onrecht. Een voorbeeld voor velen en een groot verlies voor Nederland.’ PvdA-leider Lilianne Ploumen haalt het levensmotto van De Vries aan: ‘Liever rechtop sterven, dan op mijn knieën leven.’ Ze noemt hem ‘een bijzonder mens en een steunpilaar voor velen. Nederland gaat hem intens missen.’

‘Onvoorstelbaar verlies’

Collega’s van De Vries reageren verslagen op zijn overlijden. NRC-verslaggever Tom-Jan Meeus noemt het een ‘onvoorstelbaar verlies’ en Telegraaf-journalist John van den Heuvel schrijft op Instagram ‘Wij zwijgen nooit’. Hij voegt daaraan toe dat De Vries ‘niet anders zou verwachten van zijn collega’s’. Hij zegt diep verslagen en verdrietig te zijn. ‘Hoe godvergeten slecht moet je zijn om dit te doen? (…) Meent die persoon werkelijk dat er een journalist is die nu zijn werk neerlegt?’ Ook AD-misdaadjournalist Yelle Tieleman vindt de dood van De Vries ‘onvoorstelbaar’.

Het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren omschrijft De Vries als ‘een icoon voor de Nederlandse journalistiek’ en ‘een onvermoeibare en dappere strijder voor rechtvaardigheid’. De internationale journalistenfederatie IFJ vindt het overlijden van De Vries een ‘treurige dag voor de persvrijheid’. De directeur van Reporters Sans Frontières, Christophe Deloire, schrijft: ‘De georganiseerde misdaad blijkt een grote bedreiging voor de journalistiek in de Europese Unie.’

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, laat weten ‘diepbedroefd’ te zijn door het overlijden van De Vries. ‘Onderzoeksjournalisten zijn van vitaal belang voor onze democratieën. We moeten er alles aan doen om ze te beschermen.’

Charles Michel, de voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders en staatshoofden, noemt donderdag ‘een droevige dag voor de vrijheid van de pers’. Hij vindt dat ‘we moeten doorgaan, in zijn herinnering, met onze onverzettelijke strijd voor een vrije pers, tolerantie en democratie’.