3M loosde te grote hoeveelheden PFOS in de Schelde met medeweten van de overheid
Foto: Belga

Chemiebedrijf 3M heeft de voorbije twintig jaar herhaaldelijk te hoge hoeveelheden PFOS in de Schelde geloosd, afkomstig uit afvalwater. De overheid was daar zeker sinds 2008 van op de hoogte, maar trad amper op. Pas in 2019 kreeg 3M een administratieve boete van 7.200 euro. Dat meldt VRTNWS donderdag.

Sinds 2006 waren er regelmatig metingen van de PFOS-concentraties in het lozingswater, door zowel de Vlaamse Milieumaatschappij VMM, de milieu-inspectie als afvalstoffenmaatschappij Ovam. Daaruit blijkt dat 3M herhaaldelijk de maximumwaarde uit zijn eigen omgevingsvergunning uit 2008 - 30 microgram per liter - overschreed. Met piekwaarden boven de 500 microgram per liter, of 16 keer de maximumnorm.

• Overzicht | PFOS-vervuiling in Zwijndrecht

Verder gebeurde er met de meetresultaten sinds 2011 niet veel, aldus VRTNWS. De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) gaf haar metingen uit 2011 - met de allerhoogste pieken uit de serie - niét door aan de milieu-inspectie, de instantie die bestraffend kan optreden. De VMM zegt daar nu over dat de meettechniek nog niet op punt stond en dat er geen afspraken of instructies waren om de resultaten door te geven. In 2016 gaf de VMM de overschrijdingen wél door, maar daar gebeurde niets mee omdat de eigen metingen van de milieu-inspectie niet diezelfde piekwaarden vertoonden. Hoe dat komt, is niet helemaal duidelijk.

Al die tijd zat de overheid er dus met haar neus bovenop, maar nam ze heel lang geen maatregelen. Pas in 2019 trad de milieu-inspectie op en stelde ze een proces-verbaal op voor het ongezuiverd lozen van regenwater, wat uiteindelijk in december van 2020 uitmondde in een administratieve boete van 7.200 euro. Daarna zijn de waarden van de PFOS-concentraties gedaald. Ondertussen zijn ook strengere normen in de maak.

Voormalig minister Joke Schauvliege, die tussen 2009 en 2019 op Leefmilieu zat, reageert kort aan VRTNWS. ‘Als dat zo is, zal de onderzoekscommissie dat moeten uitklaren. In ieder geval werkt de milieu-inspectie totaal onafhankelijk.’

• Leeswijzer dossier PFOS-vervuiling: wie is wie?

Zuhal Demir, de huidige minister van Omgeving, wil niet vooruitlopen op het werk van de onderzoekscommissie. ‘Ik ga ervan uit dat alle diensten betrokken zijn en dat hun onderlinge samenwerking voorwerp zullen zijn van de onderzoekscommissie. Als er een systeemfout was of te veel verkokering, moet dat aangepakt worden voor de toekomst.’