In Nederland wordt met afschuw gereageerd op de moordaanslag op Peter R. de Vries. De misdaadjournalist werd dinsdagavond in het centrum van Amsterdam op straat neergeschoten. Premier Rutte spreekt van een ‘aanslag op de vrije journalistiek’, koning Willem-Alexander over ‘een aanslag op de rechtsstaat’.

De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema liet op een persconferentie weten dat de 64-jarige De Vries in een Amsterdams ziekenhuis ‘vecht voor zijn leven’. Ze noemde de misdaadverslaggever een ‘nationale held’ die zijn journalistieke werk ‘volstrekt onafhankelijk’ deed. ‘Hij is nog lang niet klaar met leven’, voegde ze daaraan toe. Het incident bestempelde ze als een ‘brute, laffe misdaad’.

Premier Rutte vindt de gebeurtenis ‘schokkend en niet te bevatten’ en sprak van een ‘aanslag op de vrije journalistiek’. ‘We hopen en we bidden dat hij deze aanslag overleeft’, aldus Rutte. Justitieminister Ferd Grapperhaus was duidelijk aangeslagen en noemde De Vries een ‘moedig en kritisch man’. Hij sprak van ‘een zwarte dag voor de persvrijheid’.

Koning Willem-Alexander en koningin Maxima laten weten ‘diep geschokt’ te zijn door de misdaad. ‘Journalisten moeten onbedreigd en vrij hun belangrijke werk kunnen doen. Wij voelen ons verbonden met iedereen die zich inzet voor de vrije pers in onze rechtsstaat’, schrijft het koningspaar op sociale media. Later voegde Willem-Alexander er tijdens een persconferentie aan toe dat de schietpartij een ‘aanslag is op de rechtsstaat’.

Op het moment van de aanslag was een debat gaande in de Nederlandse Tweede Kamer. Wopke Hoekstra, de Nederlandse demissionair minister van Financiën sprak daarbij van ‘verschrikkelijke berichten uit Amsterdam’ en ‘onvoorstelbaar en verschrikkelijk nieuws’.

‘Het is afgrijselijk dat, nadat eerst een advocaat is neergeschoten, nu een journalist wordt neergeschoten’, zei een zichtbaar aangeslagen Nilüfer Gündogan (Volt) tijdens het debat. ‘Ik vind dat echt onwijs slecht nieuws voor ons land.’ PVV-leider Geert Wilders reageerde op Twitter met ‘vreselijk!’.

Algemeen secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), Thomas Bruning, noemt de schietpartij ‘ronduit verschrikkelijk en ondenkbaar’. ‘Waar het ook vandaan komt, dit raakt onze beroepsgroep vol. Dit is hetgeen waar we al die tijd voor hebben gevreesd.’

‘Enorme impact op de advocatuur’

De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) laat aan persbureau ANP weten geschokt te zijn door de ‘brute aanslag op Peter R. de Vries’. Algemeen deken Frans Knüppe zegt de berichtgeving op de voet te volgen. ‘Over de achtergrond is op dit moment niets bekend maar dat deze aanslag ook binnen de advocatuur enorme impact heeft, zal duidelijk zijn.’

De Nederlandse advocaat Oscar Hammerstein laat aan het Algemeen Dagblad weten ‘geen seconde te twijfelen’ over de vraag wie er achter de aanslag op De Vries zit. Hammerstein is de voormalig advocaat van kroongetuige Nabil B. in het Marengo-proces, een grote strafzaak die momenteel in Nederland speelt. De Vries is bij die zaak betrokken als adviseur en vertrouwenspersoon van B. In 2018 werd de broer van B. geliquideerd in Amsterdam-Noord en in 2019 werd zijn advocaat Derk Wiersum in een buitenwijk van Amsterdam op straat doodgeschoten.

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers noemt het ‘een afschuwelijk bericht en de vreselijkste flashback naar andere aanslagen op onze vrije samenleving’. PvdA-leider Lilianne Ploumen spreekt van een aanslag ‘op de journalistiek en onze vrije samenleving’. Staatssecretaris van Economische Zaken Yesilgöz schrijft op Twitter: ‘Wat is dit verschrikkelijk. Zit hier een potje te janken, echt geen woorden voor.’

‘Aanslag op de vrije pers’

SP-leider Lilian Marijnissen vindt het nieuws ‘niet te bevatten. Een aanslag op de vrije pers is een aanslag op iemand met dierbaren, maar ook een aanslag op onze vrije samenleving.’

Partij voor de Dieren-leider Esther Ouwehand heeft er ‘geen woorden voor’ schrijft ze op Twitter. ‘Laten we hopen dat hij het redt.’ Jesse Klaver, leider van GroenLinks, spreekt van een ‘afschuwelijk bericht’. Op sociale media worden beelden gedeeld waarop te zien is dat De Vries gereanimeerd wordt. Klaver zegt daarover: ‘Verspreid nooit beelden van slachtoffers. Ook nu niet.’

D66-Kamerlid Hanneke van der Werf hoopt dat ‘deze journalist niet voorgoed de mond gesnoerd is’. Stephan van Baarle (DENK) noemt het een ‘walgelijke en laffe daad’. ‘Ik heb hier geen woorden voor,’ reageert VVD-fractievoorzitter Sophie Hermans.