Strengere regels voor bitcoin-automaten: ‘Criminelen zien een manier om geld wit te wassen’
Je vindt de bitcoin-automaten vooral in steden Foto: REUTERS

Om witwaspraktijken tegen te gaan, wordt het toezicht verstrengd op de automaten waar je cash mee kan omwisselen naar cryptomunten of omgekeerd.

In België zijn er al een 42 automaten volgens de site coinatmradar.com. Vooral in de steden vind je ze in gokkantoren, winkels, kapsalons en andere openbare plaatsen. Via zo’n automaat kan je cash omzetten in cryptomunten zoals Bitcoin, Litecoin, Ether of Tether, of omgekeerd. Het principe is vrij simpel. Zolang je een smartphone hebt waar een ‘wallet’ op staat, dat is een virtuele portefeuille, kan je draadloos verbinden met zo’n automaat. Dan kan je cash geld inbrengen, en dat laten omzetten naar een cryptomunt naar keuze.

Deur open voor fraudeurs

Tot nu toe waren er geen duidelijke regels over die transacties. Vanaf welk bedrag iemand zich moest registreren, aan welke verplichtingen de aanbieders van de automaten en de bitcoinhandelaars moeten voldoen, was niet vastgelegd. Dat liet de deur open voor fraudeurs (DS 27 maart). Op Europees niveau kwamen er twee jaar geleden al antiwitwasregels, maar die werden nog niet vertaald naar Belgische wetgeving. De Belgische antiwitwascel CFI, waarschuwde in zijn jaarverslag van 2019 al dat ­bitcoin-ATM’s vaak gebruikt worden door ‘muilezels’ om crimineel of zwart geld door te sluizen.

Via een KB dat vandaag door de ministerraad werd goedgekeurd, hoopt minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) paal en perk te stellen aan witwaspraktijken: ‘Criminelen zien nu mogelijkheden om met behulp van cryptomunten op een snelle manier cash geld wit te wassen. Daarom is het belangrijk dat we cryptomunt-automaten aan strenge regels onderwerpen, net zoals we dat doen voor alle andere aanbieders van financiële diensten’.

Met het KB komt er een registratieplicht, waaraan enkele regels verbonden zijn. Aanbieders van de automaten zullen moeten aantonen dat ze over de nodige kennis van zaken en deskundigheid beschikken en geen beroepsverbod opgelegd kregen.

Boetes tot 10.000 euro

De FSMA (Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten) zal toezicht houden op de aanbieders van deze automaten, op basis van de wet tegen het witwassen van geld en de financiering van terrorisme. Net als gewone banken moeten ze nu dus die wetgeving volgen. Die verplichtte banken al eerder te onderzoeken of het geld van de bitcointransacties niet van criminele oorsprong is. Ook de eigenaars van de automaten moeten nu zorgvuldiger kijken naar de verrichtingen die hun cliënten doen en de eventuele zakelijke relaties die verbonden zijn aan de verrichtingen.

Daarnaast zijn ze verplicht om de nodige gegevens en documenten te bewaren om voor te leggen bij eventuele controles van de FSMA (Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten) of om meldingen te doen van fraude bij de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI) wanneer er verdachte transacties zijn. Wie zich niet aan de registratieplicht houdt, riskeert boetes tot 10.000 euro.