Motivatiebarometer: Beloning overtuigt vaccintwijfelaars niet
Vaccintwijfelaars hebben geen boodschap aan een beloning bij vaccinatie, zoals de vaccinatieloterijen in de Verenigde Staten. Foto: AP

Het nieuwste rapport van de motivatiebarometer geeft inzicht in wat vaccintwijfelaars zeker niet over de streep trekt: druk. Of het nu gaat om een beloning, sancties of het aanpraten van schuldgevoelens, het helpt niet. Twijfelaars geef je best gewoon tijd. ‘Liefst 79 procent van wie twijfelde in april bleek in juni gevaccineerd.’

‘Beloningen worden ervaren als een lok- of drukkingsmiddel, waardoor vaccintwijfelaars niet op eigen tempo tot een beslissing kunnen komen’, vonden wetenschappers van de universiteiten van Gent en Leuven, die meewerkten aan het 31ste rapport van de motivatiebarometer. Beter is het om hen vooral tijd, maar ook gerichte informatie te geven. Die informatie geef je best in een persoonlijk gesprek met een zorgverlener, vanuit hun perspectief en zonder hun schuldgevoelens aan te praten.

De onderzoekers zagen dat liefst 60 procent van wie twijfelde in december vorig jaar, in april dit jaar bereid was zich te laten vaccineren. Daarbovenop had achttien procent van hen zich al laten vaccineren. Van wie nog steeds twijfelde in april, had 79 procent zich in juni al laten vaccineren. En de weigeraars? ‘Bijna de helft van de initieel weigerachtige deelnemers heeft zich op een later tijdstip laten inenten’, vermeldt het rapport. Voor dit deel van het onderzoek volgden de wetenschappers 4.338 deelnemers.

• Ruim drie op tien Vlaamse jongeren willen zich niet laten vaccineren

Van de volwassen deelnemers jonger dan 35 - die in de meeste steden al aan de beurt zijn - is 82 procent ofwel gevaccineerd, ofwel bereid zich te laten vaccineren.

Niets doen lijkt een verantwoorde strategie met het oog op het halen van de vooropgestelde vaccinatiegraad van 70 procent. Het rapport waarschuwt zelfs voor te veel doen: belonen raden ze de overheid ten stelligste af. Ook zwaaien met privileges voor gevaccineerden zou contraproductief werken. ‘Volg het ritme van vaccintwijfelaars, zodat ze zelf tot een geïnformeerde beslissing kunnen komen’, klinkt één van de aanbevelingen in het rapport.

• Hoe verschillende landen vaccintwijfelaars proberen te verleiden

Moet dat tempo toch omhoog, dan adviseren de onderzoekers om gezondheidswerkers als huisartsen en apothekers in te schakelen ‘om burgers proactief te contacteren en hen op een motiverende wijze relevante informatie over vaccinatie te verschaffen’. Ze bevelen trainingen aan om gezondheidswerkers zo’n motiverende, niet-dwingende gespreksstijl aan te leren.