De staats- en regeringsleiders van de 30 Navo-landen kwamen maandagnamiddag samen op het hoofdkwartier in Brussel en spraken zich gezamenlijk uit tegen China. Onze premier Alexander De Croo (Open VLD) zei ook dat Europa uit de schaduw van de VS moet durven treden, net wanneer de Amerikaanse president Joe Biden belooft dat ‘Amerika er staat’.

Het was een korte Navo-top, om 13 uur kwamen de leiders samen, tegen 16 uur was alles rond. De voornaamste agendapunten waren: Rusland, China en de Navo 2030-agenda waarover de bondgenoten een akkoord moeten sluiten. ‘Dit is een heel belangrijke top, na een turbulente tijd voor de Navo’, zei premier De Croo bij zijn aankomst. ‘We zijn klaar om de pagina om te draaien.’

De staats- en de regeringsleiders van de 30 Navo-landen zijn het eens geworden om zich forser uit te spreken over China. De nieuwe Amerikaanse president Joe Biden, die zijn eerste Navo-top bijwoonde als president, had China hoog op de agenda gezet. De Navo-bondgenoten tonen zich bezorgd over ‘het dwingende beleid (van de Chinezen, red.) dat in contrast staat met de fundamentele waarden’ van het bondgenootschap. China vormt volgens de Navo een veiligheidsrisico, er wordt onder meer gewezen op de uitbreiding van het kernwapenarsenaal en het gebrek aan transparantie over de militaire modernisering. Het is voor het eerst dat de Navo zich zo duidelijk uitspreekt tegen China.

Na Trump komt Biden

De top is ook bedoeld om, na de Trumpjaren, de trans-Atlantische banden weer aan te halen. Biden kwam zondagavond aan in Brussel en blijft tot morgennamiddag in ons land. De boodschap van Biden aan zijn bondgenoten is dan ook duidelijk: ‘Ik wil Europa laten weten dat de Verenigde Staten hier zijn’, zei hij. De verdediging van Europa, Turkije en Canada is een ‘heilige verbintenis’ voor de Verenigde Staten.

‘Uit Amerikaanse schaduw treden’

Maar Europa lijkt niet bereid om de VS blindelings te volgen. Dat zei ook de Belgische premier De Croo in een persbriefing voor de start van de top. ‘Wat belangrijk is, is dat Europa zijn eigen prioriteiten definieert. Europa moet uit de Amerikaanse schaduw komen. Als de Amerikaanse en Europese prioriteiten gelijklopen, dan is dat plan A - we zijn samen sterker. Maar we moeten een plan B klaar hebben.’

Rusland

Rusland blijft de waarden, principes, vertrouwen en engagementen verbreken die zijn uitgeschreven in de documenten die de relatie tussen de Navo en Rusland beschrijven, klinkt het in de gezamenlijke mededeling van de Navo-lidstaten. ‘We hebben alle praktische burgerlijke en militaire samenwerking met Rusland opgeschort, terwijl we ook een open dialoog behouden.’

Het agressief gedrag van het land in zijn buurlanden (en verderop in de wereld) werd met de vinger gewezen , net als de onderdrukking van de binnenlandse oppositie. ‘Zolang Rusland de internationale wetten en zijn internationale verplichtingen en verantwoordelijkheden niet respecteert, kan er geen terugkeer zijn naar een “business as usual”.’ Dat was de boodschap van Navo aan Rusland, twee dagen voor Biden zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin in Genève ziet.

Financiering

De nieuwe impuls die Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg aan de verdragsorganisatie wil geven werd verwelkomd door De Croo. Deze Navo 2030-agenda moet de alliantie versterken op politiek en militair vlak en haar aanpassen aan de nieuwe veiligheidsuitdagingen. ‘De secretaris-generaal heeft goed gewerkt’, aldus De Croo bij zijn aankomst. ‘Deze nieuwe strategie moet de Navo klaarmaken voor de toekomst.’

De Croo gaf wel toe dat de besprekingen over de Navo-begroting wel nog lopen. ‘De Belgische positie is dat we de noodzaak om de financiering te verhogen moeten analyseren, net als het gebruik van die middelen, om na te gaan hoe we de efficiëntie kunnen verbeteren.’

G7 belooft westerse versie van Chinese ‘nieuwe zijderoutes’

Stoltenberg drukte verder nog de hoop uit dat de bondgenoten een akkoord zullen vinden over de nieuwe, ambitieuze agenda voor de verdragsorganisatie, Nato 2030. Daarvoor zullen meer middelen nodig zijn, zei Stoltenberg nog eens. Vrijdag bleek dat negen landen nu 2 procent van hun bnp aan defensie besteden. De Navo legde die grens in 2014 vast als minimum. ‘We moeten meer samen investeren, dat toont ook de eenheid van onze alliantie’, zei Stoltenberg.