‘De positie van minister Zuhal Demir (N-VA) binnen de regering staat niet ter discussie’, verklaarde Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) na de Vlaamse ministerraad vrijdag. Zo’n verklaring verraadt niettemin een dik haar in de boter.

‘De demarche die minister Demir heeft afgelegd was niet doorgesproken en ze is in deze te voortvarend geweest’, zei Jambon eerder op de dag. Haar positie als Vlaams minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme komt echter niet in het gedrang, verzekerde Jambon.

Minister Demir erkent dat ze beter eerst met de collega’s had gesproken alvorens in het parlement een onderzoekscommissie te vragen. Voorafgaand aan de Vlaamse ministerraad verdedigde minister Demir (N-VA) haar initiatief nog. ‘Te voortvarend, na 20 jaar?’, klonk het strijdvaardig.

‘Intuïtie van het moment’

Ook tijdens het crisisoverleg met de ministers naar aanleiding van haar demarche verdedigde ze dat initiatief. ‘Ik denk dat het logisch is dat je na 20 jaar wel antwoorden wilt op heel wat vragen. Ik heb begrepen dat iedereen heel bezorgd is, maar het is ook een zaak die 20 jaar aansleept en daar moet duidelijkheid over komen’, zei Demir.

Ze veroorzaakte nochtans heel wat commotie in de Vlaamse regering met haar suggestie. Demir handelde naar verluidt ‘in de intuïtie van het moment’, zonder overleg met de andere ministers. De beleidsdomeinen Omgeving en Gezondheid lagen sinds 2004 onafgebroken bij coalitiepartner CD&V. Een onderzoekscommissie ligt daar dus gevoelig, temeer omdat er al 21 jaar geen meer is opgericht in het Vlaams Parlement.

‘In twee jaar niet naar gekraaid’

Demir zelf is geëvolueerd in de ernst waarmee ze de verontreiniging in Zwijndrecht benadert. In april gaf ze in een commissie nog een technisch en geruststellend antwoord op vragen over de PFOS-veront­reiniging. Nu legt ze een parlementaire commissie op tafel. Het is voer voor wie ze op de tenen heeft getrapt.

‘Wat er mij toch van het hart moet, dat is dat mevrouw Demir straks twee jaar minister is en op onze Vlaamse regering op geen enkel moment dit dossier heeft geproblematiseerd’, zei CD&V-minister Hilde Crevits scherp. Ook minister Bart Somers stelde verbaasd te zijn ‘dat er in die anderhalf jaar nooit is aangeklaagd dat het een ernstig dossier is. Vorige week vrijdag is erover gepraat en was er geen enkel signaal dat er een ernstig probleem is.’

Hiaten in het dossier

Woensdag gaf Demir nog toe dat er grote hiaten in het dossier zitten. Waarom is er bijvoorbeeld niet eerder grondig onderzoek gedaan via bloedstalen van omwonenden? Voor de minister gaat het ook om haar reputatie als voorvechtster van natuur en milieu.

Maandag volgt er een extra ministerraad over de PFOS-vervuiling. Ovam, de Vlaamse afvalstoffenmaatschappij mag er uitleggen ‘hoe zij de afgelopen twintig jaar met dit dossier is omgegaan’, klinkt het op het kabinet van Demir.

De bijkomende informatie van Ovam moet opnieuw rust brengen. ‘Er was frustratie ontstaan omdat we niet over alle elementen beschikten, zowel bij de minister als in het parlement’, zegt minister-president Jan Jambon.

Overzicht | PFOS-vervuiling Zwijndrecht

  • PFOS is een moeilijk afbreekbare chemische stof gebruikt in producten om ze water- en vuilafstotend te maken.
  • PFOS stapelt zich op in het lichaam en wordt gelinkt aan een verstoorde hormoonbalans, een verhoogde kans op kanker en een verzwakt immuunsysteem
  • Het Amerikaanse bedrijf 3M produceerde PFOS in zijn vestiging in Zwijndrecht. Daarbij zijn grote hoeveelheden PFOS in de bodem en het grondwater terechtgekomen.
  • 3M stopte in 2002 met de productie van PFOS, officieel omdat het niet of nauwelijks afbreekbaar is.
  • Zwijndrecht staat bij wetenschappers al meer dan tien jaar bekend als PFOS-hotspot.
  • De 3M-site grenst aan de werf van de Oosterweelverbinding, waar binnenkort de graafwerken beginnen. Milieuverenigingen klaagden aan dat daardoor tonnen besmette grond zullen bovenkomen.


  • Uitgebreid overzicht PFOS in Zwijndrecht