Grootste onderwatermodderstroom ooit gemeten duurde twee dagen
Foto: REUTERS

In 2020 ontstond er een modderstroom van 1.100 kilometer in de Atlantische Oceaan. De stroom was misschien onopgemerkt voorbijgegaan als hij geen internetkabels had geraakt. Onderzoekers konden nu pas alle gegevens verwerken.

De zogenaamde turbidity current (vrij vertaald als modderstroom) vond plaats in 2020, maar nu pas hebben wetenschappers alle data erover kunnen verwerken in een rapport. Van 14 tot 16 januari stuurde de onderwaterstroom een gigantische massa van modder en zand van de bron aan de Congo Rivier meer dan 1.100 kilometer de Atlantische Oceaan in. Onderweg werden verschillende internetkabels gebroken, waardoor de internetconnectie tussen Nigeria en Zuid-Afrika zwaar verstoord raakte.

De stroom werd veroorzaakt door de zwaarste overstromingen langs de Congo Rivier in vijftig jaar. Dat was eind december 2019. Die overstromingen leidde tot een grote afzetting van zand en modder in de rivier. Een uitzonderlijk hoog springtij twee weken later zette alles in beweging.

Professor Peter Talling (Durham University) werkte mee aan het rapport en vergelijkt het effect met een ‘gewone lawine’ in een interview met BBC. ‘Doordat het de rivierbedding en zeebodem erodeert, wordt steeds meer zand en modder opgepikt. Zo kreeg de modderstroom een steeds hogere densiteit en maakte steeds meer vaart’. Bij vertrek werden snelheden van 5 meter per seconde gemeten, tegen het einde werd de massa aan een snelheid van 8 meter per seconde verder geduwd over de oceaanbodem, meer dan 4.500 meter diep. Zo raakte verschillende kabels beschadigd waarlangs internet, informatie opgeslagen op digitale clouds en voicemails lopen.

Dat maakt de modderstroom en de studie erover belangrijk: dergelijke kabels zijn verantwoordelijk voor 99 procent van alle mondiale dataoverdracht tussen verschillende continenten. Het onderzoek, waarbij naast wetenschappers uit het Verenigd Koninkrijk ook experts van het Duitse Geomar Helmholtz Centre for Ocean Research en het Franse Institut de Recherche pour l’Exploitation de la Mer aan meewerkten, wil zo helpen kijken waar toekomstige kabels en reparatieschepen het best worden gepositioneerd.

Zo zouden gebieden waar er meer kans is op diepe erosie het best gemeden worden. ‘Die bevinden zich vaak net stroomopwaarts van canyons, die eruitzien als “onderwaterwatervallen”, in het vakjargon knickpoints genoemd’, legt Mike Clare, oceanografisch adviseur van de International Cable Protection Committee, aan BBC uit.