België doneert 4 miljoen vaccins aan Covax
Minister van Ontwikkelingssamenwerking Meryame Kitir Foto: luc daelemans

België sluit zich daarmee aan bij Zweden en Denemarken, die ook doneren aan het internationale vaccinatie­programma. Het gaat over overschotten van AstraZeneca en Johnson&Johnson.

Dat zei minister van Ontwikkelingssamenwerking Meryame Kitir (Vooruit) in De ochtend. Nederland stuurde een half miljoen dosissen AstraZeneca naar Suriname, Zweden doneert een miljoen dosissen AstraZeneca aan Covax, het internationale vaccinatieprogramma. De wereldwijde samenwerking met overheden en farmaceutische bedrijven moet ervoor zorgen dat vaccins wereldwijd beschikbaar en toegankelijk zijn voor alle landen. Het wil zo vooral ontwikkelingslanden ondersteunen. ‘Nu wordt er 30 keer sneller gevaccineerd in rijke landen dan in arme landen’, zegt Kitir daarover.

Ons land maakte eerder al middelen vrij voor Covax. De komende tijd zal België ook 4 miljoen vaccins doneren aan het internationale programma. Het gaat dan om dosissen van AstraZeneca en Johnson & Johnson. ‘We beginnen met 100.000 dosissen AstraZenaca, en schalen dan op naargelang van wat mogelijk is’, legt Kitir uit.

De vraag om juist deze twee vaccins te gebruiken wordt gemotiveerd door het gemakkelijke transport en toediening van de vaccins. Maar bij ons worden de vaccins niet toegediend aan mensen jonger dan 41 jaar. Is het dan wel te verantwoorden om die bewuste vaccins naar armere landen met een vaak jongere bevolking te sturen?

Niet de luxe om te schakelen

‘Weet u wat pas onwaardig en onethisch zou zijn? Dat we vaccins ter beschikking hebben en ze niet gebruiken’, zegt Kitir. ‘Die vaccins zijn goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenagentschap. Het zou onethisch zijn als we die niet zouden inzetten.’ Volgens Kitir mag de situatie in België niet gelijkgesteld worden aan die in ontwikkelingslanden. De kans op bijwerkingen is miniem, die vallen in het niets bij de risico’s wanneer mensen zich helemaal niet kunnen laten vaccineren, stelt ze. ‘In België hebben we genoeg vaccins, we hebben de luxe te kunnen schakelen. Dat is niet overal zo’, stelt Kitir. Zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen wereldwijd gevaccineerd krijgen, is ook in ons eigen voordeel, herinnert Kitir. Zolang het virus in omloop is, kunnen er nieuwe varianten ontstaan, die misschien resistent worden aan de bestaande vaccins, waarschuwt de minister. Enkel vaccineren in eigen land of in de rijke landen geeft volgens haar een ‘vals gevoel van veiligheid’.

Maar 43 procent van de productiecapaciteit wordt gebruikt

Kitir pleitte eerder al voor een opheffing van de patenten, en herhaalde die oproep nu. ‘We gebruiken momenteel maar 43 procent van de capaciteit om vaccins te produceren. Dat moet omhoog’, stelt Kitir. Europa ging daar tot nu toe maar gedeeltelijk in mee. Alleen als aangetoond kan worden dat de patenten de opschaling van de productie in de weg staan, is de Commissie bereid naar de instrumenten te grijpen die in het zogenaamde TRIPS-akkoord voorzien zijn, zoals het gedwongen verlenen van licenties en de gedwongen overdracht van technologie.