Adil El Arbi en Bilall Fallah in de prijzen op de Ultimas
Adil El Arbi en Bilall Fallah maakten de meest succesvolle Hollywoodfilm van 2020. Foto: Maureen De Wit

Dirigent Philippe Herreweghe is bij de uitreiking van de Ultimas, de Vlaamse cultuurprijzen, bekroond voor zijn carrière. Schrijver Fikry El Azzouzi won de literatuurprijs en het filmduo ‘Adil en Bilall’ ontving de award voor film.

De belangrijkste prijs, de Ultima voor algemene culturele verdienste, ging naar de 74-jarige dirigent Philippe Herreweghe, een van de grootste Bach-kenners ter wereld. De jury roemt hoe hij Collegium Vocale Gent – dat in 2020 zijn 50ste verjaardag vierde – uitbouwde van een kamerkoor tot een instituut met mondiale faam. ‘Hij is erin geslaagd om een breder publiek aan te boren zonder compromissen te sluiten of een internationaal kennerspubliek van zich te vervreemden’, schrijft de jury in haar rapport.

Adil El Arbi en Bilall Fallah tekenden met hun Amerikaanse debuut Bad boys for life voor de meest succesvolle Hollywoodfilm van het jaar. Nu wonnen ze de filmaward. Volgens de jury ‘niet alleen door hun verwezenlijkingen in 2020, maar vooral vanwege hun doorzettingsvermogen, visie en hart voor het vak’. Filmfestival Mooov, dat films uit de hele wereld vertoont, won de Ultima voor cultureel ondernemerschap. ‘Als een volhardende flandrien kleurt Mooov met grote goesting buiten het commerciële circuit’, luidt de motivatie.

Interview Adil El Arbi | ‘Stinkend rijk? Wij? Nee, we kunnen nog niet stoppen met werken’

Fikry El Azzouzi zoekt ‘in zijn romans en dramatische teksten steeds naar de ontmoeting van de orale en de geschreven literaire traditie’, schrijft de jury die hem de letterenprijs toekende. En ‘hoewel hij zich als publieke figuur graag profileert als spreekwoordelijke luis in de pels en dwarsligger, lopen versmelting en verzoening als een rode draad doorheen zijn oeuvre’.

Rijke fanfarecultuur

De ultima voor muziek ging naar Romina Lischka, die de voorbije jaren een indrukwekkende carrière uitbouwde als gambiste en dhrupad-zangeres en als artistiek leider van Hathor Consort. De fanfarecultuur, ondersteund door VLAMO, de Vlaamse Amateurmuziekorganisatie, won de Ultima voor immaterieel cultureel erfgoed. Niet vreemd, want Vlaanderen kent met meer dan 300 fanfares een rijk fanfareleven.

State of the Arts won de Ultima voor podiumkunsten. Het collectief trok ten strijde tegen de cultuurbesparingen van minister Jan Jambon (N-VA), maar verdedigde tijdens de coronacrisis ook de belangen van de meest kwetsbare schakels uit de cultuursector: de individuele kunstenaars. De laureaat van de circusprijs is Bauke Lievens, die artistiek onderzoek koppelt aan theorie. Met haar project The circus dialogues bewees ze zich als ‘ultieme bezieler van circus’.

Hartelijke handelaars

De prijs voor beeldende kunst ging naar curator Luk Lambrecht, die in 2020 moest opstappen bij Cultuurcentrum Strombeek, maar daar volgens de jury ‘de voorbije twintig jaar een kwaliteitsvolle beeldende kunstwerking uit de grond heeft gestampt, die kan gelden als een voorbeeld hoe een cultuurcentrum met deze soms weinig publieksvriendelijke discipline dient om te gaan’. De architectuurprijs werd gewonnen door André Loeckx: hoogleraar, medestichter van het Vlaams Architectuurinstituut en volgens de jury een grote ‘voorvechter van de stadsvernieuwing in Vlaanderen en Brussel’.

De Ultima voor sociaal-cultureel volwassenenwerk ging naar Enchanté, een burgerinitiatief dat in Gent en andere steden een netwerk van ‘hartelijke handelaars’ rond zich verzamelde die gratis diensten aanbieden, zoals uitgestelde koffie, soep en zelfs een theatervoorstelling. ‘Enchanté formuleert een innovatieve oplossing die mensen in een kwetsbare positie opnieuw betrekt bij de samenleving’, schrijft de jury. De award voor amateurkunsten ging naar Moving Ground, de organisatie van Evelyne Van Hecke die ‘dans en podiumkunsten als verbindende krachten inzet in de superdiverse realiteit van Borgerhout en Antwerpen’.

Prijzengeld

Omwille van corona werd de uitreiking van de Ultimas niet gevierd met een groot evenement, maar met een digitale uitzending vanuit Alden Biesen, gepresenteerd door Thomas Vanderveken en Sofie Lemaire. Alle twaalf winnaars ontvangen een award ontworpen door kunstenaar Stefaan Dheedene en een geldprijs van 10.000 euro. Uitzondering is Philippe Herreweghe, die als winnaar van de Ultima voor algemene culturele verdienste een som van 20.000 euro mee naar huis mag nemen als bekroning voor zijn carrière.