Hoe de bouwsector pioniert in duurzaamheid
Foto: Getty Images

Een duurzame economie is een circulaire economie, waarin afval zoveel mogelijk wordt vermeden. Gebruikte grondstoffen krijgen een tweede leven. Op dat gebied behoort de Belgische bouwsector tot de wereldtop.

Duurzaamheid is een van de belangrijke thema’s op de Openwervendag 2021 – die dit jaar volledig online plaatsvindt. Wanneer je denkt aan duurzaamheid in de bouw, denk je wellicht in de eerste plaats aan het verminderen van de energievraag. Nieuwe gebouwen gebruiken immers een fractie van de energie van oude gebouwen. Via energetische renovatie kunnen bestaande gebouwen veel energie-efficiënter worden gemaakt.

Maar energiezuinig (ver)bouwen is slechts één aspect van duurzaamheid in de bouw, omdat het enkel kijkt naar de CO2-uitstoot die een gebouw tijdens zijn levensduur veroorzaakt. Daarom kijkt de bouwsector de laatste jaren ook naar het totaalplaatje: waar komen grondstoffen vandaan, hoe kunnen ze zo efficiënt mogelijk worden getransporteerd? Hoe kunnen we gebouwen en onderdelen ervan zo goed mogelijk recycleren?

Architecten hebben steeds meer oog voor een tweede of derde leven van een gebouw. Zo kan een kantoorgebouw omgevormd worden tot woontoren, bijvoorbeeld. En moet het gebouw toch worden gesloopt, dan worden bouwmaterialen nu al heel goed gesorteerd en hergebruikt. De bouwsector slaagt erin om 90% van het sloop- en bouwafval te hergebruiken. Een grote impact, als je beseft dat de bouwsector goed is voor 64% van al het in België geproduceerde afval.

Ontdek hier alles over Openwervendag 2021 »

Duurzaam ontwerpen

Alles begint bij een goed ontwerp, en daarbij betekent de digitalisering van het bouwproces via BIM een hele stap vooruit. Dit geïntegreerde systeem zorgt voor minder materiaalverlies en minder fouten tijdens het bouwtraject. Daarnaast betekent duurzaam ontwerpen en bouwen ook veel aandacht voor isolatie en luchtdichtheid in combinatie met goede verluchting.

Een duurzaam ontwerp kijkt verder dan verstandig materialengebruik, isolatie, verluchting en hernieuwbare energie. Zeker bij grotere projecten houden architecten rekening met klimaat adaptieve maatregelen zoals hergebruik en infiltratie van regenwater, de aanleg van groendaken en zonwering om oververhitting te vermijden.

Hoe de bouwsector pioniert in duurzaamheid
Foto: Getty Images

De kringloop sluiten

De bouwsector verdient pas echt het label circulair als hij erin slaagt om ervoor te zorgen dat de vele materialen die in een gebouw verwerkt worden ook na de sloop zorgvuldig worden gesorteerd en hergebruikt. Wat dat betreft doen we het al heel goed – Vlaanderen behoort samen met Nederland en Oostenrijk tot de wereldtop – maar de Vlaamse regering is bezig om nog een stap verder te gaan.

Zo zal bij grote werven de sloopbeheersorganisatie Tracimat erop toezien dat een bouwheer niet alleen een sloopopvolgingsplan opstelt, maar ook een verplichte traceerbaarheidsprocedure volgt. Dit houdt onder andere in dat gevaarlijke stoffen (zoals asbest) al bij de bron worden gescheiden. Op termijn moet dit het recycleren van bouwafval goedkoper en efficiënter maken.

Meer weten? Op deze website vind je alle informatie over circulair bouwen.

Circulair in de praktijk

Wil je ontdekken hoe zo’n circulair project er in de praktijk uitziet, surf dan zeker eens naar de Openwervendagpagina van ZIN. Dat is het herontwikkelingsproject van het huidige WTC 1 en 2 in de buurt van het station Brussel-Noord. ZIN is een innovatief en multifunctioneel project met een bovengrondse oppervlakte van circa 110.000 m², waarvan 75.000 m² kantoorruimte (inclusief coworking), 14.000 m² woningen, 16.000 m² hotelruimte, en sport-, vrijetijds-, horeca- en winkelruimten.

ZIN zal bijna energieneutraal zijn. En het project vertrekt van een circulaire aanpak. Een groot deel van het bestaande gebouw zal behouden blijven en de gesloopte elementen zullen een tweede leven krijgen. Meer dan 30 materialen in het nieuwe gebouw zijn Cradle-to-Cradle gecertificeerd.

Bezoek Openwervendag

Dit jaar duurt Openwervendag een hele maand, van zondag 30 mei tot eind juni. Tijdens de virtuele editie kan je de werven bezoeken aan de hand van dronebeelden, video’s en foto’s.

Op de interactieve kaart vind je meteen alle te bezoeken werven terug.

Ontdek hier alles over Openwervendag 2021 »