Afluisteren bleek ‘standaardpraktijk’ bij politie in Erpe-Mere
Themabeeld. Foto: MARC HERREMANS - MEDIAHUIS

De politiezone Erpe-Mere/Lede luisterde vertrouwelijke gesprekken af. De Orde van Vlaamse Balies en de ministers van Justitie reageren scherp.

‘We eisen een onderzoek tot op het bot. Het vertrouwelijke overleg tussen cliënt en advocaat is een fundamenteel grondrecht. Het meeluisteren door de politie heeft geen plaats in een rechtsstaat.’ De Orde van Vlaamse ­Balies reageert ‘met verstomming’ op het nieuws dat de politiezone Erpe-Mere/Lede een jaar lang kon meeluisteren met vertrouwelijke gesprekken tussen advocaten en hun cliënten.

Dat blijkt uit een rapport van het Controleorgaan op de politionele informatie (COC), waarover De Tijd vrijdag berichtte. De bal ging aan het rollen na een klacht van een man die vermoedde dat hij afgeluisterd werd. De politie leek te weten wat hij en zijn advocaat gezegd hadden tijdens een vertrouwelijk overleg. In het lokaal waar de vertrouwelijke gesprekken doorgaans plaatsvonden, hing een ­bewakingscamera die permanent bleek te filmen en het geluid doorstuurde naar de speurders. Na onderzoek door het COC bleek het in de zone om een ‘standaardpraktijk’ te gaan. Het parket van Oost-Vlaanderen is een onderzoek gestart.

Onaanvaardbaar

Ondertussen regent het verontwaardigde reacties. Minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) en minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) benadrukken dat elke politiezone de rechten van de verdediging strikt moet respecteren. ‘Deze illegale praktijk is een onaanvaardbare schending van de Salduzwet’, reageren ze. ‘Die geeft verdachten het recht op vertrouwelijk overleg met een advocaat.’

Er zijn geen concrete aanwijzingen dat de praktijk ook elders in het land plaatsvindt, maar het kan niet uitgesloten worden, zegt Frank Schuermans van het Controleorgaan. ‘We hebben niet de capaciteit om dat in alle politie­zones te controleren. We voeren jaarlijks een aantal proactieve onderzoeken en doen visitaties bij politie­zones en entiteiten van de federale politie. Daarbij is het ­cameragebruik een vast thema.’

De korpschef en de hoofdcommissaris van de zone waren niet bereikbaar voor commentaar.

Golf vrijspraken?

De feiten werden vastgesteld in februari. Het COC maakte naar ­eigen zeggen ‘gebruik van zijn meest verregaande bevoegdheid, met name het stopzetten van een persoonsgegevensverwerking’. Het COC kan wettelijk geen geldboete opleggen.

Advocaat Walter Damen benadrukt de ernst van de situatie. ‘Als je dit soort illegale praktijken toestaat, zet je de deuren open. Dan mag een werkgever ook zijn werknemers afluisteren en filmen. Van onze politiediensten verwachten we dat ze garant staan voor rechtvaardigheid en legaliteit.’ Zelfs als dit een alleenstaand feit zou zijn, zijn de gevolgen volgens hem verregaand. ‘Het kan betekenen dat een pak dossiers van het voorbije jaar nietig verklaard wordt, met een golf van herzieningen en zelfs vrijspraken tot gevolg.’