Nieuwe gascentrales moeten groen worden
De gascentrale van EDF Luminus in Gent (themabeeld). Foto: © Alexander Meeus

Investeerders in nieuwe gascentrales moeten zich engageren om de CO2-uitstoot van hun installatie te minderen en ze zelfs klimaatneutraal te maken. Dat heeft energieregulator Creg beslist in de werkingsregels van het steunmechanisme.

Aan de nieuwe gascentrales die nodig zijn om de elektriciteitsbevoorrading te verzekeren na de sluiting van de laatste kerncentrales in 2025, is een gevaar op lock-in verbonden: de installaties zouden tot het einde van hun levensduur op fossiel gas kunnen draaien, en dat terwijl België en Europa zich ertoe hebben verbonden om tegen 2050 helemaal klimaatneutraal te worden.

Verschillende investeerders hebben aangekondigd dat hun installaties voorbereid zijn om na aanpassingen op een meer klimaatvriendelijke manier te draaien. Maar een impuls om die investering te doen, is er niet.

Engagement

Energieregulator Creg voert die nu in bij de publicatie van de spelregels voor de veiling van steun aan gascentrales en andere technologie, de zogenaamde CRM. Investeerders die zich willen kwalificeren om mee te doen aan de veiling met een contract voor vijftien jaar moeten een schriftelijke verklaring ondertekenen waarin ze zich ertoe verbinden om inspanningen te doen om de uitstoot van hun centrales te verminderen.

Ze engageren zich om tegen eind 2026 een onderzoek uit te voeren naar de haalbaarheid van CO2-reductie, in lijn met de Europese en Belgische wetgeving. Tegen eind 2027 moeten ze een plan klaar hebben, waarin ze aangeven hoe ze zullen bijdragen aan de transitie naar klimaatneutraliteit in 2050, met tussentijdse doelstellingen voor de jaren 2035 en 2045. Ten laatste in 2050 moeten ze een nuluitstoot hebben bereikt. De FOD Economie controleert of de verbintenissen worden nageleefd.

De voorwaarde om deel te nemen aan het steunmechanisme komt er op vraag van minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen), die de Creg had gevraagd om het engagement op te nemen in de werkingsregels van de veiling zodat investeerders achteraf niet voor verrassingen staan.

‘Door de duurzaamheidsclausule in de werkingsregels te verankeren, betonneren we nu al de uitstap uit fossiel gas’, zegt Van der Straeten. ‘Zo brengen we het investeringsmechanisme in lijn met de Europese green deal en realiseren we de energieswitch naar 100 procent hernieuwbare energie en klimaatneutraliteit.’

Biogas

Fossiele gascentrales, die draaien op aardgas, kunnen milieuvriendelijker worden door bijvoorbeeld waterstof of biogas bij te mengen. Groene waterstof wordt met elektriciteit gemaakt, biogas stijgt op uit stortplaatsen of mest en kan opgewaardeerd worden tot biomethaan dat in het aardgasnet gepompt kan worden.

De overschakeling op milieuvriendelijk gas is hoe dan ook iets voor de langere termijn. Met deze werkingsregels en het bijhorende engagement krijgen investeerders wel zekerheid over hun langetermijnplanning, zodat ze zich daarop kunnen voorbereiden.

Een andere optie is om de uitgestoten CO2 op te vangen met een zogenaamde CCS-installatie. Voorlopig zijn dergelijke centrales niet rendabel en voor moderne gascentrales niet geschikt, ook al is CCS al opgenomen als voorwaarde voor een omgevingsvergunning voor sommige geplande centrales in Wallonië.