Kan je dronken worden van alcoholvrij bier?
Foto: REUTERS

Onze hersenen kunnen ons foppen bij het drinken van alcoholvrij bier. Dat ontdekten Nederlandse wetenschappers. Daarom wordt het afgeraden om zware alcoholverslaafden alcoholvrij bier te serveren.

Terwijl geoefende bierdrinkers nog wel het verschil zullen proeven tussen bier met en zonder alcohol, kunnen hun hersenen zich laten foppen. Dat ontdekten Nederlandse wetenschappers drie jaar geleden nadat ze hersenscans hadden gemaakt bij vrijwilligers terwijl die bier dronken waarvan ze het alcoholpercentage niet kenden. De verwachting van bier tout court was al genoeg om de beloningscentra in het brein te activeren. Dat zijn die hersengebieden die geprikkeld worden bij ­gebruik van alcohol of (andere) drugs.

Het onderzoek is een illu­stratie van het zogenoemde anticipatie-effect, zegt hoogleraar psychiatrie en verslavingsexpert Geert Dom (UAntwerpen). ‘De verwachting van alcoholconsumptie alleen volstaat daarbij voor de opwekking van een roes en voor gedragsveranderingen die we aan alcohol verbinden, ­zowel positief als negatief. De uitwerking kan zelfs groter zijn dan bij de effectieve opname van alcohol.’

Noem het een ‘placebo-roes’, opgeroepen door de belofte van alcohol. Het Nederlandse onderzoek suggereerde ook dat het effect overeind blijft als de drinkers weten dat ze alcoholvrij bier voorgeschoteld krijgen. Dit zou komen door de soortgelijke smaak.

Maar wat betekent dat voor mensen die met problematisch alcoholgebruik hebben gekampt? Sommige verslavingsexperts raden alcoholvrij bier af, zegt Geert Dom, precies omdat het dat anticipatie-effect weer kan triggeren. ‘Maar bij anderen kan het wel helpen, omdat zij bijvoorbeeld frisdrank helemaal beu zijn. De termijn dat ze ‘droogstaan’ is een belangrijk criterium. Bij recent afgekickte zware verslaafden wordt alcoholvrij bier afgeraden.’