Breed glimlachend prijkt ze vandaag op menige voorpagina als eerste Aziatische vrouw – en nog maar de tweede vrouw ooit – die de Oscar voor Beste regisseur in ontvangst mocht nemen. Maar in haar geboorteland blijft het verdacht stil rond de Chinees-Amerikaanse Chloé Zhao, wier Nomadland dé winnaar van de 93ste Oscars was.

‘De trots van China!’ jubelde de Global Times begin maart nog, toen Chloé Zhao met haar Nomadland de Golden Globe voor Beste regisseur in de wacht sleepte. Uitroepteken en al. Maar waar Zhao vanochtend stralend prijkt op zowat alle westerse krantensites na haar winst op de Oscars afgelopen nacht, is ze op de voorpagina van de Global Times amper te vinden. Alleen een commentaarstuk van de redactie van de krant, die gefinancierd wordt door de Communistische Partij van China, verwijst naar Zhao en de Oscars. Daarin geeft de Global Times meteen aan wat er na de Golden Globes veranderd is: ‘Sindsdien heeft het Chinese publiek een oud interview van haar ontdekt, waarin ze ongepaste opmerkingen maakte over China.’

• ‘Nomadland’ wint 93ste Oscars

Oscarceremonie niet uitgezonden

De Chinese staatszender CCTV zond voor het eerst sinds 2003 de Oscarceremonie niet uit, terwijl andere zenders instructies zouden gekregen hebben om verslaggeving over de Academy Awards beperkt te houden, schrijft The Washington Post. Die boycot zou te maken hebben met de nominatie van Do not split voor Beste korte documentaire. Daarin volgde regisseur Anders Hammer de demonstraties in Hongkong van 2019. Maar ook controverse rond Zhao zou meegespeeld hebben.

Op de Chinese sociale media werden artikels en commentaren over Zhao na haar Oscarwinst snel verwijderd, en ook zoekopdrachten op haar naam of de Oscars leverden opmerkelijk weinig resultaten op, schrijft AP. Op het immens populaire socialemediaplatform Weibo werd de hashtag ‘Chloe Zhao wint Beste regisseur’ gecensureerd. In de plaats kregen gebruikers een foutmelding te zien waarin stond dat ‘de pagina niet gevonden kan worden in overeenstemming met de relevante wetgeving’.

Eén blogger merkte op dat het enige dat ze op Weibo kon vinden over ‘Oscars’, een bericht was over ene Oscar Wang die meedeed aan een wedstrijd voor boybands. Ook op andere sites, zoals het filmforum Douban, werden videofragmenten van Zhao’s winst weggehaald. Op WeChat, zowat het Chinese Whatsapp, konden gebruikers dan weer wel met elkaar praten over Zhao, maar alle nieuwsartikels over Nomadland verdwenen.

‘Leugens overal’

Het interview dat de aanleiding was van de controverse dateert al van 2013. In dat gesprek met het gespecialiseerde tijdschrift Filmmaker beschreef Zhao haar geboorteland als ‘een plaats waar leugens overal zijn’. Nadat het interview door Chinese internetgebruikers opgeduikeld werd, werd de release van de film in China zonder officiële uitleg uitgesteld. Nomadland moest er normaal gezien deze week in de cinemazalen verschijnen.

De 39-jarige Chloé Zhao, ook gekend als Zhao Ting, werd geboren in Peking, maar verhuisde later naar het Verenigd Koninkrijk en vervolgens naar de Verenigde Staten om er politieke wetenschappen te studeren. In haar ontvangstspeech had Zhao warme woorden over voor haar jeugd in China en de liefde voor poëzie die ze deelde met haar vader. Daarbij citeerde ze ook enkele versregels van een populair 13e-eeuws gedicht in het Mandarijn, vertaald als ‘Alle mensen worden van nature goed geboren.’