Europees Parlement moet inbinden op doelstelling 2030

Greenpeace en de Europese Groenen zijn streng voor het klimaatakkoord dat de Europese instellingen vannacht bereikt hebben.

Onder druk van de klimaattop die de Amerikaanse president Joe Biden donderdag organiseert, bereikten de lidstaten, het Europees Parlement en de Commissie na een jaar onderhandelen een nachtelijk akkoord over de Europese klimaatwet. De doelstelling om Europa klimaatneutraal te maken tegen 2050, bleek minder moeilijk te liggen dan de tussentijdse doelstelling voor 2030.

Het Europees Parlement drong aan op een reductie van de uitstoot van broeikasgassen met 60 procent, maar de lidstaten wilden niet verder gaan dan ‘minstens 55 procent’ en hielden het been stijf. Die doelstelling geldt bovendien voor de hele EU, en niet voor elke lidstaat afzonderlijk, zoals het Parlement geëist had.

Van die vermindering met 55 procent zal nog eens 2,2 procent bereikt worden via de opname van CO2 door bossen en vochtige gebieden, zodat de eigenlijke reductie op 52,8 procent komt te liggen. ‘Zo zijn we nu ver verwijderd van de 65 procent die volgens de wetenschap nodig is om in lijn te blijven met het akkoord van Parijs’, reageerde het Nederlandse Europarlementslid Bas Eickhout.

Europarlementslid Johan Van Overtveldt (N-VA) heeft ‘ernstige vragen bij de haalbaarheid van de klimaatdoelstellingen. En bovenal: er is nog geen enkele raming van de impact op lidstaten en deelstaten. We varen blind.’

Mooie belofte

Jytte Guteland, de Zweedse sociaaldemocrate die rapporteur was in het Europees Parlement, klaagde recent nog aan dat er geen enkele zekerheid is over het resultaat van dat landgebruik om CO2 op te vangen. Vannacht namen de onderhandelaars van het Parlement vrede met de belofte van de Commissie dat de inspanningen opgevoerd zullen worden om die bijdrage van bossen en wetlands op te trekken, zodat men volgens Guteland aan bijna 57 procent komt.

‘Maar deze belofte is niet verankerd in de nieuwe wet. En het is nog onduidelijk hoe haalbaar ze zal zijn, als we zien hoe kwetsbaar de bossen zijn voor de opwarming van de aarde’, zei Silvia Pastorelli namens Greenpeace. ‘De EU maakt zich drukker om de vraag of ze zal kunnen uitpakken op de klimaattop van Biden, dan om wat dit betekent voor de noodtoestand waarin het klimaat zich bevindt.’ ‘Dit komt neer op het optisch oppoetsen van de ambitie’, zei Bas Eickhout.

Handrem op

Toch haalde het Europees Parlement het een en ander binnen tijdens de onderhandelingen. Zo komt er een onafhankelijk wetenschappelijk panel dat zal evalueren of de EU op het juiste spoor zit om het klimaatakkoord van Parijs na te leven. In 2024 moet de Commissie een nieuwe tussentijdse doelstelling vastleggen voor 2040 en in één beweging wettelijk vastleggen hoeveel ton CO2 de EU nog mag uitstoten tegen 2050.

‘Het is jammer dat sommige lidstaten met de klimaathandrem op blijven rijden. Voor ons had de lat een pak hoger mogen liggen’, erkende Kathleen Van Brempt (Vooruit). ‘Maar de belangrijkste doelstelling blijft overeind: 100 procent klimaatneutraal tegen 2050. En die zullen we moeten halen, handrem of niet.’

Echte strijd komt nog

Het harde werk moet nu nog beginnen. Volgens Pascal Canfin, de voorzitter van de milieucommissie, moeten er de komende jaren vijftig richtlijnen en verordeningen aangepast worden om de Green Deal concreet te maken. De Commissie komt in juni met de eerste voorstellen hiervoor.

‘Het gaat onder meer om de uitbreiding van het emissiehandelssysteem (ETS) naar de luchtvaart en de maritieme sector, de invoer van een koolstoftaks voor producten die buiten de EU worden geproduceerd, de nieuwe richtlijnen rond de uitstoot in het maritiem transport en het actieplan circulaire economie’, zegt Van Brempt. ‘We kijken nu naar het klimaatpakket dat in juni komt. Dan zal de echte strijd losbarsten’, meent Eickhout.

In onderstaande video geven wetenschapsjournalist Tom Ysebaert en economiejournalist Pascal Sertyn enkele suggesties om meer CO2op te vangen.