Gevangen Kremlin-criticus Navalny ‘heeft moeite met spreken’
Aleksej Navalny tijdens zijn proces in januari. Foto: reuters

Julia Navalny heeft in de gevangenis een ‘date’ gehad met haar man, de Russische oppositieleider Aleksej Navalny. Na het bezoek postte ze op Instagram dat hij veel gewicht heeft verloren en moeite heeft met spreken. Navalny begon eind maart een hongerstaking omdat hij niet de juiste medische behandeling zou krijgen.

In een Instagram-post beschreef Julia dinsdag de toestand van haar man, nadat ze hem achter glas had kunnen zien en telefonisch kunnen spreken. ‘Hij is nog steeds even vrolijk en opgewekt als altijd, maar hij krijgt moeite met spreken. Van tijd tot tijd hing hij aan de telefoon, moest hij even onderbreken en zocht hij steun op de tafel. Hij is veel gewicht verloren en weegt maar 76 kilo, voor een man van 1,90 meter.’ Dat zou betekenen dat hij zeker 15 kilo is afgevallen sinds hij vorige maand aankwam in de gevangenis van Pokrov, 100 kilometer ten oosten van Moskou.

Naar eigen zeggen lijdt Navalny aan koorts, een aanhoudende hoest en een hernia. De rugpijn straalt uit naar zijn rechterbeen, waar hij gevoel verliest. ‘Hij krijgt nog altijd geen doktersbehandeling, terwijl iedereen recht heeft op medische bijstand, ook gevangenen. Ik heb nog nooit een huid zo strak rond iemands schedel gezien’, schreef Julia nog. De laatste keer dat ze haar man had gezien, was in januari in een rechtszaal in Moskou, ook achter een raam. ‘Ik weet dat hij niet zal opgeven. Het komt goed met hem. Sinds mijn bezoek aan Aleksej geef ik nog meer om hem.’

Kip aan het spit

Gevangenismedewerkers beweren dat ze Navalny een gepaste doktersbehandeling hebben aangeboden, maar dat hij die weigerde. Eerder deze maand werd hij opgenomen in de ziekenboeg, maar na een medisch onderzoek beoordeelden de artsen Navalny’s gezondheid als toereikend en brachten hem weer naar zijn gewone cel.

Volgens zijn medestanders zou de gevangenisdirectie hem nu sondevoeding willen toedienen en worden medegevangenen aangespoord af en toe een kip te roosteren in hun cel om hem te treiteren. Ze vragen dat een onafhankelijke arts zijn medische toestand controleert. Op zijn Twitteraccount stond maandag dat hij een hartslag had van gemiddeld 106 slagen per minuut, een waarde die hoger is dan normaal. Zijn bloeddruk was 94/76.

Ook mensenrechtenorganisaties hebben al hun bezorgdheid uitgesproken. Ze vragen zich af of hij de 2,5 jaar in het kamp wel zal overleven. De strafkolonie IK-2 in Pokrov staat bekend als een van de strengste van Rusland. Navalny’s gezondheid wordt nog verder ondermijnd doordat hij elke nacht om het uur wordt gewekt, zogenaamd om te kijken of hij niet is ontsnapt.

Studie van de Koran

Navalny zit volgens het Westen ten onrechte gevangen en vraagt zijn vrijlating. Hij keerde in januari terug naar Rusland nadat hij was hersteld van een, volgens Duitse artsen, zenuwgasvergiftiging. De Russische overheid wijst op het gebrek aan bewijzen van die vergiftiging en noemt de opsluiting een gevolg van een schending van zijn voorwaardelijke vrijlating. Navalny zelf spreekt van een politieke opsluiting.

De EU is verontrust over zijn gezondheidstoestand. Rusland moet hem toegang geven tot medische zorg en zijn advocaten, zei een woordvoerster van EU-buitenlandgezant Josep Borrell op 26 maart.

Eerder deze week kondigde Navalny op de sociale media ook al aan dat hij de gevangenisautoriteiten wil aanklagen omdat hij zijn koran niet mag lezen. De Kremlin-criticus is zelf christen, maar met de studie van de Koran wil hij zich tijdens zijn gevangenschap persoonlijk ontwikkelen. ‘Ik besefte dat mijn ontwikkeling als christen ook een studie van de Koran vereist.’ Volgens de autoriteiten moest het boek worden gecontroleerd op extremistische inhoud.