Nederlandse ziekenhuizen moeten hart- en kankeroperaties uitstellen
Nederland kampt met het grootste aantal coronapatiënten op intensieve zorg sinds de eerste golf. Foto: BELGAIMAGE

De ziekenhuizen in Nederland kreunen zo hard onder het stijgend aantal coronapatienten dat ze andere medische zorg noodgedwongen moeten beperken. Zelfs hart- en kankeroperaties worden her en der uitgesteld omdat de afdeling intensieve zorg overbelast is.

Er liggen nu bijna achthonderd coronapatiënten op intensieve zorg (intensive care, ic) in Nederland, het hoogste aantal sinds de eerste golf. Daar komen de honderden reguliere ic-patiënten bij. Vrijdag besloot het Landelijk Netwerk Acute Zorg het totale aantal ic-bedden verder uit te breiden, van 1.450 naar 1.550. Dat gaat ten koste van de andere zorg.

De Volkskrant hield een rondvraag bij ziekenhuizen en stelde vast dat op sommige plaatsen nu ook hart- en kankeroperaties worden uitgesteld omdat de intensieve zorg de toestroom van coronapatiënten anders niet meer aankan.

Tot nu toe stelden ziekenhuizen alleen operaties uit voor problemen die geen acuut gezondheidsgevaar vormen voor de patiënt, zoals knie- en heupoperaties. Diederik Gommers, ic-arts en voorman van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, vertelt aan de Nederlandse krant: ‘Van operaties die je eigenlijk niet langer dan zes weken kunt uitstellen, zoals openhartoperaties of sommige kankerbehandelingen, hadden we gezegd: die willen we niet afschalen. We zitten nu op het punt dat we dat niet meer kunnen waarmaken.’

‘Dat kan niet’

Onder meer het Radboudumc in Nijmegen schaalt deze zogeheten klasse-3-zorg al noodgedwongen af. ‘We kijken elke ochtend wat er wél kan, of er ruimte is op de ic voor een geopereerde’, zegt een woordvoerder tegen de Volkskrant. In UMC Amsterdam is de situatie vergelijkbaar, zegt Armand Girbes, hoofd van de intensive care. Operaties worden uitgesteld, ic-verpleegkundigen moeten hun aandacht over steeds meer patiënten verdelen. ‘We gaan elke keer weer een stapje verder, terwijl je eigenlijk denkt: dat kan niet.’

De kern van het probleem is niet het beschikbare aantal bedden. Ook beademings- en monitoringsapparatuur is ruim voorhanden. Er is simpelweg een gebrek aan personeel, onder meer door het hoge ziekteverzuim. In sommige ziekenhuizen ligt dat boven de 10 procent.

In België zijn de ziekenhuizen sinds deze week opgeschaald naar fase 2A. Dat betekent onder meer dat zestig procent van de bedden op de afdeling intensieve zorg wordt voorbehouden voor covid-19.

Zowat 1.200 van de ruwweg 2.000 bedden op intensive care in ons land zijn dus voor coronapatiënten. De niet-dringende en planbare zorg die gebruikmaakt van ic-bedden, moet volgens de laatste richtlijnen als gevolg van de maatregel uitgesteld worden. De dringende en noodzakelijke activiteiten blijven wel doorgaan. Ook alle lopende noodzakelijke therapieën of noodzakelijke revalidatie worden gewoon voortgezet. Op dit moment liggen in ons land 905 patiënten op intensieve zorg.