Meer dan 700 burgerdoden sinds staatsgreep Myanmar
Het protest houdt al meer dan twee maanden aan, het repressieve geweld ook. Foto: EPA-EFE

Bij de aanhoudende protesten en rellen na de staatsgreep door het leger zijn in Myanmar al meer dan 700 burgers om het leven gekomen.

Het Zuidoost-Aziatische Myanmar staat sinds 1 februari onder militair bewind. Het leger, de Tatmadaw, pleegde een coup na verkiezingen eind vorig jaar waarbij de NLD-partij van Aung San Suu Kyi als winnaar uit de bus kwam. Het leger zette haar democratische regering af, wat leidde tot protest in de vorm van betogingen en stakingen in de steden.

Initieel gebruikte het leger het waterkanon om de volksopstand uit elkaar te drijven. Toen die bleef aanhouden, grepen de militairen naar rubberkogels. Intussen zijn ze al een tijd overgeschakeld op echte kogels en andere harde middelen om de boze burgers te muilkorven.

Zo heeft het leger, volgens ngo Human Rights Watch, 19 demonstranten ter dood veroordeeld. De burgers werden opgepakt in de sloppenwijk van Okkalapa, in de buurt van Yangon, de grootste stad van het land, en worden beticht van diefstal of moord. Human Rights Watch stelt dat het leger met de terdoodveroordelingen een afschrikkingseffect wil creëren. Er zouden ook al minstens 2500 mensen zijn gearresteerd sinds het harde ingrijpen van het leger.

‘Net een genocide’

Volgens cijfers van de Myanmarese organisatie Assistance Association for Political Prisoners (AAPP) zijn al 701 burgers gedood, onder wie ook kinderen. Het leger spreekt dat tegen, een woordvoerder had het vrijdag over 248 doden.

Vrijdag was overigens een erg bloederige dag, met in de noordoostelijke stad Bago alleen al 82 doden. ‘Het is net een genocide’, vertelde Ye Htut, een van de protestleiders, aan persbureau Myanmar Now. ‘Ze schieten op elke schaduw.’

Ook vandaag is het onrustig. In heel het land circuleert een oproep om vanavond, na zonsondergang, de straat op te trekken met fakkels.

Sinds de militaire coup laaien ook opnieuw etnische conflicten op. Het land telt zowat 20 bewapende bevolkingsgroepen, er zijn zo’n 54 miljoen inwoners.

Legerleiders stelden afgelopen vrijdag dat de protesten aan het afnemen zijn, ‘omdat het volk vrede wil’. De junta belooft nieuwe ‘vrije en eerlijke’ verkiezingen binnen de eerste twee jaar. Maar eerst moet de officieel afgekondigde noodtoestand voorbij zijn, die zou een jaar duren.

De militaire junta beweert dat er bij de laatste verkiezingen grote fraude is gepleegd en dat de coup daarom noodzakelijk was. Volgens de kiescommissie is er geen enkel bewijs voor de fraude.

Roep om internationale druk

Verdreven Myanmarese politici dringen er bij de VN Veiligheidsraad op aan actie te ondernemen tegen het leger. ‘Onze mensen willen koste wat kost hun rechten en vrijheid terug’, zei Zin Mar Aung, die is benoemd tot waarnemend minister van Buitenlandse Zaken door een groep afgezette wetgevers. Ze drong er bij de leden van de Raad op aan om zowel directe als indirecte druk uit te oefenen op de junta. Op 20 april wil de VN-vertegenwoordiger voor Myanmar een top over het conflict beleggen.

Waar winnares van de Nobelprijs voor de Vrede Aung San Suu Kyi zich momenteel bevindt, is niet bekend. Ze wordt door de junta verdacht van onder meer het overtreden van de officiële geheimhoudingswet van het land, het bezit van illegale walkietalkies en het publiceren van informatie die ‘angst of onrust kan veroorzaken’.