Sociaaldemocraat Herman Tjeenk Willink nieuwe informateur in Nederland
Herman Tjeenk Willink Foto: AFP

Tjeenk Willink krijgt drie weken de tijd om een uitweg te vinden in de impasse in de Nederlandse formatie, nadat notities uit eerdere verkenners­gesprekken waren gelekt en de positie van Mark Rutte in gevaar was gekomen. Het is al zijn vierde keer als informateur.

Vanochtend werd Herman Tjeenk Willink (79) voorgesteld na een bijeenkomst van alle fractieleiders met Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib. Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer steunde uiteindelijk de motie om hem te benoemen tot informateur.

De 79-jarige PvdA’er moet de vastgelopen regeringsformatie weer op gang trekken. Die was vastgelopen nadat aftredend premier Mark Rutte (VVD) vorige week donderdag ternauwernood een vertrouwensstemming had overleefd. Aanleiding was een foto van de nota van verkenner Kajsa Ollongren (D66) die gelekt was. Daarin werd de functie van Pieter Omtzigt (CDA) in twijfel getrokken. De politicus was begin dit jaar kritisch over de manier waarop het kabinet omging met de compensatie van gedupeerden van de zogenoemde toeslagenaffaire.

Mottenballen

Éminence grise Herman Tjeenk Willink heeft een partijkaart van de PvdA, maar is sinds 2012 niet meer actief in de politiek. Die afstand was een voorwaarde voor sommigen, meldt het Nederlandse persagentschap ANP. De partijleiders stemden tijdens dezelfde zitting ook unaniem de JA21-motie, meldt Het Parool. Daardoor moeten alle verslagen van de komende gesprekken tussen fractievoorzitters en de nieuwe informateur openbaar worden gemaakt

Ervaring in de politiek heeft Tjeenk Willink wel: hij is oud-voorzitter van de Eerste Kamer en was vicepresident van de Raad van State. Het is zijn vierde keer als informateur: in 1994, 2010 en 2017 – voor het nu aftredende kabinet van Rutte – had hij die rol ook al.

Hij geldt in Nederland als een ‘vaste’ waarde in de formatie en werd in het verleden vaak geprezen omdat hij erin slaagde partijen toch rond de tafel te houden en tot een compromis te komen. PVV-leider Wilders was minder positief in de Kamer, zo meldt Het Parool: ‘Hij is niet de frisse wind die deze formatie nodig heeft. De mottenballen vliegen je nog net niet om de oren.’