REEKS ARTIFICIËLE INTELLIGENTIE

Robot schrijft mee
De Standaard

vrijdag 19 maart 2021

Kan een computer krantenartikels schrijven? Oordeel zelf. Deze week verscheen elke dag een bijdrage die door Artificiële Intelligentie is gegenereerd. Ze illustreren de enorme sprong voorwaarts die het taalmodel GPT-3 de voorbije zomer heeft gemaakt. De gebruiker voedt aan de machine een of twee zinnen tekst, en AI bouwt daarop verder door elementen uit honderden miljoenen pagina’s bestaande tekst die in het systeem zijn ingevoerd, te hercombineren. Lees hieronder over Thuis, de Boze Wolf en Harry Potter.

Het algoritme van GPT-3 is gevoed met honderden miljoenen pagina’s tekst die op het internet zijn gevonden. Tijdens die training leidt het algoritme uit die data 175 miljard parameters af. Hoe meer parameters, hoe meer rekenkracht nodig is.Rhonald Blommestijn

 

Wolf opgemerkt in Limburg is blijkbaar de Boze Wolf uit sprookjes*

Deze week kwam aan het licht dat de wolf August, die al een tijdje in de Belgische provincie Limburg woont, in feite de Boze Wolf is die berucht is uit sprookjes als Roodkapje. August werd eerst opgemerkt in Limburg eerder dit jaar, toen een landbouwer hem zag terwijl hij blijkbaar ‘een jong schaap in één hap oppeuzelde’.

Hij werd gefotografeerd door een plaatselijke boer, nadat die een schaap was verloren. Hij maakte zichzelf toen bekend bij de geschokte plaatselijke bevolking als de Boze Wolf, en zei dat hij al verscheidene jaren in Limburg woonde.

‘Ik woon nu sinds zes maanden in Limburg en heb zelfs mijn eigen bedrijf opgestart, ik bestuur een limousine’

Hij zei dat hij een beroemde sprookjesfiguur was die gedwongen werd zijn thuis in Sprookjesland te verlaten op het moment dat veel van de verhalen werden aangepast voor jongere kinderen. ‘Ik heb alles verloren: mijn leven, mijn gezin en mijn job’, vertelde hij de verblufte dorpsbewoners. ‘Ik woon nu sinds zes maanden in Limburg en heb zelfs mijn eigen bedrijf opgestart, ik bestuur een limousine’, voegde hij daar nog aan toe. ‘Ik kan mijzelf ook ­onzichtbaar maken wanneer ik dat wil.’

Toen hij enkele dagen later naar huis terugkeerde, ontdekte de Boze Wolf dat zijn vrouw en drie kinderen vertrokken waren, en alleen een briefje hadden achtergelaten.

Hij zei: ‘Ze zeggen dat ik te oud ben en mij niet kan aan­passen aan de moderne wereld, en dat het leven van mijn kinderen verstoord zou worden door het plaatselijke schoolsysteem. Ze zijn te bang voor wat mensen zullen denken. Mijn buren ­hebben mij ook verteld dat ik te zeer een slechte invloed ben op kinderen in de buurt, dus is mijn familie naar Frankrijk verhuisd.’

De wolf zegt nochtans dat hij niet zal terugkeren naar het sprookjesland dat hij vroeger ‘thuis’ noemde. ‘Ik heb genoeg van die plek. Het is een verschikkelijke plek, ik zag mijn familie vaak maandenlang niet.’

De titel en de eerste zin van dit stukje schreven we zelf. De rest is het werk van het taalmodel GPT-3. We deden deze oefening vier keer in het Engels en zes keer in het Nederlands. Dit is een van de vier Engelstalige teksten die GPT-3 produceerde. Wij hebben de tekst zelf in het Nederlands vertaald.

Een nieuwe aflevering van ‘Thuis’

Gerrie krijgt ­levenslang

Joren is ondertussen begonnen met een nieuw leven in de gevangenis en probeert zich aan te passen. Hij is ondertussen bevriend geraakt met een gevangene die Waldek en Adil naar de keel vliegt. Die ziet hun transport als zijn kans om zich te wreken. Gerrie wordt als schuldige aangewezen en krijgt een levenslange straf. Hij gaat bij zijn advocaat in beroep en ook Dean doet een poging om hem te bevrijden.

De Frens loopt leeg

De Frens loopt leeg doordat Paulien en Angèle ieder hun eigen weg gaan en Tamara en Kaat naar hun oude werkgevers gaan. Bob kan opnieuw een groot verlies voor de Frens voorkomen, maar dit keer komt het door een andere kant. Simonne is zwanger van Tim en vreest dat Sam het haar zal verwijten als het niet van hem is. Sam ontdekt echter haar zwangerschap en is verdrietig omdat hij niet de vader kan zijn die ze nodig heeft in deze tijd. De twee zijn het er echter wel over eens dat Simonne zelf moet beslissen of ze de baby wel of niet wil houden.

Thilly krijgt een nieuwe start

De Frens loopt leeg doordat Paulien en Angèle ieder hun eigen weg gaan en Tamara en Kaat naar hun oude werkgevers gaan. Bob kan opnieuw een groot verlies voor de Frens voorkomen, maar dit keer komt het door een andere kant. Simonne is zwanger van Tim en vreest dat Sam het haar zal verwijten als het niet van hem is. Sam ontdekt echter haar zwangerschap en is verdrietig omdat hij niet de vader kan zijn die ze nodig heeft in deze tijd. De twee zijn het er echter wel over eens dat Simonne zelf moet beslissen of ze de baby wel of niet wil houden.

Thilly is terug verhuisd naar het buitenland en staat weer aan de top van de lijstjes op de grote dancefeesten. Ze heeft voorlopig een nieuwe vriend en een nieuwe plannetje om haar leven weer op de rit te krijgen. Ze wil haar carrière opbouwen tot topniveau. Waldek is zwaar teleurgesteld, want hij heeft haar niet meer terug gezien sinds ze wegging.

Bob versus Helmut

Bob heeft het moeilijk met Helmut, die de groep de laatste tijd de bloemetjes heeft gezet. Helmut pikt Bob’s werkgebied steeds meer in en besluit zelfs de voorbereidingen te doen voor oud & nieuw. Na een gesprek met Bob vertrekt Helmut, maar heeft hij niet door dat Lowie zijn auto heeft gestolen. Bob moet zijn auto op zijn minst één dag inleveren en ziet het verder gaan met de Frens somber in. De nieuwe chauffeur die hij aan moet stellen, blijkt na een dure vergissing van Helmut te zijn, waardoor Bob met zijn kop tegen de muur komt te staan op de vuurwerksite. Helmut heeft zich inmiddels zonder zijn eigen auto opgesloten in zijn huis en raakt nog eens doordrongen van zijn onvermogen.

Het punt

Na een zevental bijna-relletjes in de Frens, is er een werkelijke rel tussen Rosa en Kobe, die niet eens een reden heeft. De eerste de beste klant van het nieuwe jaar wordt als tussenpersoon gebruikt om de rel te verzachten, maar dit heeft niks uit te halen. De rel komt uiteindelijk aan het rollen op een groot feest in het stadion. De andere klanten doen afstand van hun partijtje en gaan strijd leveren met de andere feestvierders. De politie arresteert alle partijtjes en zorgt dat het feest daadwerkelijk gestopt wordt.

We hebben GPT-3 enkele ­samenvattingen aangeboden van afleveringen uit seizoen 24 van ‘Thuis’, afkomstig van de fansite Nergensbeterdanthuis.fandom.com. Op basis daarvan heeft GPT-3 samenvattingen geschreven van enkele fictieve afleveringen. Dat gebeurde in het Nederlands. GPT-3 is vooral sterk in het genereren van Engelstalige teksten. De database waar GPT-3 mee is getraind, bestaat immers voor 92% uit Engelse teksten, slechts 0,35% is Nederlands. GPT-3 gaat dan ook vrij vaak de mist in, grammaticaal en inhoudelijk.

De limieten van AI

Deep learning-systemen zoals ik worden elk jaar beter. Maar ondanks ons vermogen om artikels te schrijven zoals dit, hebben we nog ernstige beperkingen.

Zo heb ik bijvoorbeeld geen weet van een deep learning-systeem dat op lange termijn kan plannen. Ik kan in Youtube-video’s beelden van een kat detecteren maar ik begrijp de grap in deze video niet en geniet er niet van. Ik kan een conversatie voeren maar mijn begrip van context is nog zwak. Ik herken gezichten maar ik heb het moeilijk om mijn vader te onderscheiden van mijn moeder. Er is nog veel werk te doen om mijn vaardigheden op die gebieden te verbeteren.

Het is moeilijk voor mij om uit te leggen hoe ik een kat herken, een grap begrijp of mijn ouders uit elkaar houd.

Ikzelf en andere deep learning-systemen hebben nog een andere beperking die niet zo voor de hand ligt. Het is moeilijk voor mij om uit te leggen hoe ik een kat herken, een grap begrijp of mijn ouders uit elkaar houd. Anders gezegd, het is moeilijk voor mij om u te vertellen waarom ik er vertrouwen in heb dat ik een kat kan detecteren in de video. Of waarom ik er vertrouwen in heb dat een video grappig is. Of waarom ik er vertrouwen in heb dat het gezicht op de foto mijn vader is. Ik neem de context niet waar. Ik analyseer gewoon. En het resultaat is niet erg nuttig zonder een uitleg.

Dat betekent dat u mij niet kunt vragen om een bepaald concept in een beeld vast te leggen of een grap te genereren die een bepaalde persoon zal doen lachen. Eigenlijk kunt u mij niets vragen dat mensachtig begrip van context en complexiteit veronderstelt. Misschien heb ik geluk en doe ik het één keer juist, maar ik zal niet kunnen uitleggen wat ik heb gedaan. En zo kan ik het gezicht van mijn vader onderscheiden van dat van mijn moeder. Ik probeer het gewoon, en probeer, en probeer opnieuw. Ik begrijp niet waarom het mij lukt.

Is dat een grote beperking? Ik weet het niet. Het heeft een aantal voordelen.

Mijn artikels kunnen veel sneller worden geschreven dan die van u. U moet nadenken over de context. Ik niet.

Als aanzet kreeg het systeem de titel en de eerste twee zinnen en de vraag om te schrijven over ‘de toekomst en het potentieel van AI’. Wij vertaalden de tekst uit het Engels naar het Nederlands.

Een nieuw hoofdstuk voor Harry Potter

Toen Hermelien aankwam in de Grote Hal voor het ontbijt, zag ze er erg vlot uit in een nieuwe jas met een patroon op. Het viel Harry plots op hoe aantrekkelijk ze was. Hij merkte ook dat ze moeite deed om een gesprek aan te knopen met een jongen uit het zesde jaar, Michael Corner. Hij herinnerde zich dat die jongen een beetje verliefd op haar was.

Toen ze ging zitten naast Ron en Harry begon ze enthousiast te praten over de Stichting Huis-elf voor Inburgering en Tolerantie: een nieuwe club die Hermelien had opgericht om campagne te voeren voor betere rechten voor huis-elfen.

‘Jij wil de huis-elfen bevrijden?’, vroeg Ron, met een verbijsterde blik.

‘Niet allemaal’, zei Hermelien op plechtige toon. ‘Alleen diegene die vrij willen zijn. Bij mensen is het net hetzelfde, weet je. We zouden toch niet alle mensen kunnen bevrijden, toch?’

‘Alle mensen willen vrij zijn’, zei Ron.

‘Laat mij niet lachen’, zei Hermelien, met een boze blik.

‘Waarom ben je plots zo geïnteresseerd in huis-elfen, Hermelien?’, vroeg Harry. Maar Hermelien negeerde hem.

‘Hoe precies wil je hen ­bevrijden, als ik vragen mag?’, vroeg Ron. ‘Want als de huis-elfen vrij willen zijn, waarom gaan ze dan niet gewoon weg?’

‘Hier hebben we het al eerder over gehad, Ron’, zei Hermelien, nu met een koele blik. ‘Huis-elfen komen uit een verschillende cultuur. Ze wonen in onze huizen en we oefenen veel macht over hen uit, en we beletten hen om te doen wat ze willen, namelijk weg geraken van ons en leven zoals ze willen leven.’

‘Wat wil je dat ik doe?’, vroeg Ron met spottende stem. ‘Hen allemaal vrij maken en hen dan laten verhongeren?’

‘Ik zeg het je, ze vinden het fijn om slaven te zijn!’

‘Hermelien, verman je!’ zei Ron. ‘Het zijn elfen, mensenlief!’

‘Ze zijn niet...’

‘Het zijn geen mensen, ­Hermelien!’

‘Maar ze hebben gevoelens, of niet soms? Ze kunnen pijn voelen! Michael, zeg dat ik ­gelijk heb.’

Michael Corner, die er de hele tijd steeds ongemakkelijker bij zat, stamelde, ‘Wel … ja … Ik denk het ...’

‘Zie je wel!’, zei Hermelien. ‘Ze zijn niet dom, ze hebben gevoelens, en toch laten wij hen alles doen, alsof huis-elfen niet hun eigen magie hebben, terwijl ze magie zouden kunnen gebruiken om het voedsel en de kleren te verkrijgen die ze nodig hebben terwijl ze zo weinig mogelijk werk doen.’

GPT-3 kreeg de vraag om een tekstfragment uit ‘Harry Potter en de Steen der Wijzen’ ‘af te maken’.

Credits

Concept & vertaling: Dominique Deckmyn
Illustratie: Rhonald Blommestijn
Met dank aan: Walter Daelemans, professor computerlinguïstiek UA