Beroemde Amerikaanse dirigent James Levine op 77-jarige leeftijd overleden
James Levine in 2016. Foto: REUTERS

In Californië is op 9 maart de dirigent James Levine overleden. Zijn naam was onlosmakelijk verbonden met de Metropolitan Opera in New York, het grootste operahuis van de Verenigde Staten, maar de jaren na zijn afscheid werden vertroebeld door klachten over grensoverschrijdend gedrag. Het is niet bekend waarom het nieuws nu pas werd bekendgemaakt of waaraan Levine is overleden.

Levine debuteerde op 5 juni 1971 in de Met in een opvoering van Tosca. Twee jaar later werd hij eerste dirigent en nog een jaar later was hij muzikaal directeur, wat hij tot 2017 zou blijven.

Levine vond dat het noodlijdende huis zich moest bewijzen in het klassieke repertoire. Hij zette weliswaar Alban Bergs Lulu of Arnold Schönbergs Moses und Aron op het repertoire, maar veel vaker Mozart of Verdi, in traditionele ensceneringen. In 1985 zei hij dat boventitels ‘over zijn lijk’ de Met zouden binnenkomen.

Live-uitzendingen op de openbare omroep en Levines traditionele smaak brachten wel een groter publiek naar de Met. Van 1999 tot 2004 was Levine ook muzikaal directeur bij de Münchner Philharmoniker, en daarna bij het Boston Symphony Orchestra, waar hij meer nieuwe creaties bracht dan in New York.

Rolstoel

Een zware val op het podium in Boston in 2006, een rugoperatie in 2011 en een lange revalidatie zorgden voor lange afwezigheden van het podium. Hij keerde terug in een rolstoel, maar kondigde zijn afscheid aan in 2016, toen de ziekte van Parkinson bij hem werd vastgesteld.

Levine, geboren in een familie van variétémuzikanten, ontpopte zich als kleuter al tot een begenadigd pianist. Zijn familie wilde dat hij thuis opgroeide; tot zijn achttiende pendelde hij twee keer per maand van Cincinnati naar New York voor privélessen.

In 1964 werd hij opgemerkt door de dirigent George Szell, die hem als assistent meetroonde naar het Cleveland Orchestra. De jonge dirigent had er de status van een goeroe onder studenten – die vaak maar een paar jaar jonger waren. Uit die periode dateren de oudste klachten over misbruik van minderjarige jongens, waarvan in 2017 vier mannen getuigden. De Met stelde een onderzoek in en ontsloeg Levine in 2018 uit al zijn functies.

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in