Israël ontdekt tweeduizend jaar oude Bijbelfragmenten
Foto: AP

In grotten in de woestijn van Judea, nabij de Dode Zee op de Westelijke Jordaanoever, vond Israël fragmenten van een boekrol met Bijbelteksten. Het zou gaan om onderdelen van de zogenaamde Dode Zeerollen.

‘Voor het eerst in ongeveer zestig jaar hebben archeologische opgravingen stukken van Bijbelse geschriften aan het licht gebracht’, meldde de Israëlische oudheidkundige autoriteit IAA dinsdag. Eind jaren veertig werden de Dode Zeerollen - waar de nieuwe fragmenten deel van zouden uitmaken - opgegraven in hetzelfde gebied.

De geschriften dateren uit de periode rond de Joodse opstand van Bar Kokhba tegen de Romeinen, van 132 tot 136 na Christus. Ze zijn opgesteld in het Oud-Grieks. Stukken van de manuscripten hebben onderzoekers geholpen om passages uit het boek van Zacharia en het boek van Nahum te reconstrueren. Die boeken maken wellicht deel uit van het Twaalfprofetenboek, dat geschriften van twaalf kleinere profeten verzamelt.

Kindermummie, munten en oudste mand ter wereld

Naast de geschriften brachten de archeologische opgravingen ook zeldzame voorwerpen zoals munten, pijlpunten, kleding, sandalen en luizenkammen aan het licht. De archeologen ontdekten zelfs een gemummificeerd kinderskelet van wel zesduizend jaar oud, dat in doeken was gewikkeld, en een mand van meer dan tienduizend jaar oud. Met zijn gezegende leeftijd van 10.500 jaar zou het de oudste mand ter wereld zijn, aldus de IAA.

De geschriften zijn gevonden in een grot in het natuurreservaat rond de stroom Nahal Hever, die loopt van de Dode Zee tot in de Westelijke Jordaanoever. Dat gebied bezet Israël al sinds 1967. Avi Cohen, het hoofd van het ministerie van Jeruzalem en Cultureel Erfgoed, redeneert dat ‘de historische vondst getuigt van het joodse erfgoed in de streek en de onbreekbare band tussen de joodse culturele activiteiten en onze plaats in dit land.’

Uit de klauwen van dieven

Israel Hasson, directeur van IAA, stelt de voorwerpen tentoon in zijn laboratorium in het Israëlmuseum in Jeruzalem. Volgens hem heeft het overkoepelende nationale project - dat loopt sinds 2017 - als doel de ‘zeldzame en belangrijke erfgoedstukken uit de klauwen van dieven te redden’. Sinds de ontdekking van de Dode Zeerollen in de grotten van Qumrân eind jaren veertig, zijn de rotsachtige grotten in de woestijn van Judea immers het doelwit van plunderaars.

Het negenhonderdtal manuscripten van de Dode Zeerollen wordt beschouwd als één van de belangrijkste archeologische ontdekkingen ooit, omdat de geschriften religieuze teksten in het Hebreeuws, Aramees en Grieks bevatten, evenals de oudste gekende versie van het Oude Testament. Het eerste geschrift werd gevonden door een herder, daarna werden meer fragmenten ontdekt.