Dodelijke betogingen in Senegal na arrestatie oppositieleider
Foto: AP

In Senegal is het sinds vorige woensdag onrustig. Toen werd de populaire oppositieleider Ousmane Sonko opgepakt op verdenking van verkrachting. Sonko ontkent de beschuldigingen en meent dat president Macky Sall hem de mond wil snoeren. Bij protesten vielen al zeker vijf doden.

In Senegal staat er opnieuw een onrustige week voor de deur. Een coalitie van politieke partijen en lokale organisaties heeft namelijk opgeroepen tot een antiregeringsbetoging van drie dagen. Vorige week braken er protesten uit in het doorgaans rustige en stabiele West-Afrikaanse land. Oorzaak is de arrestatie van de populaire oppositieleider Sonko woensdag te midden van een zaak die de Senegalese politiek al een maand in beroering houdt.

In februari beschuldigde een medewerkster van een schoonheidssalon Sonko van verkrachting en doodsbedreigingen. De leider van de Pastef-partij en derde in de presidentsverkiezingen van 2019 zou naar het salon zijn gegaan voor een massage om zijn rugpijn te verlichten. Woensdagochtend werd hij voor een ondervraging bij de rechter verwacht, zoals de andere betrokkenen voor hem. Dat liep echter anders af. Zijn tocht uit Dakar stond onder zware politiebewaking. Er werd traangas afgevuurd om de groepen die hem vergezelden en de groepen die zich onderweg vormden uiteen te drijven. Dat leidde tot een urenlange krachtmeting tussen Sonko’s delegatie en de ordediensten op zijn route die eindigde met de arrestatie van Sonko.

De politicus en zijn aanhangers zien de hele zaak als een nieuwe poging van de regering om oppositieleiders de mond te snoeren. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International riep de regering al op te stoppen met het arresteren van tegenhangers. De president heeft aan France24 ontkend betrokken te zijn bij de zaak.

Onvrede

Hoewel zijn arrestatie van woensdag de katalysator is van de protesten, heerste er voordien al onvrede in Senegal. De vrijheidsbeperkingen en de economische problemen als gevolg van de coronapandemie worden de regering niet in dank genomen. Bovendien heerst het vermoeden dat de huidige president Macky Sall zich kandidaat zal stellen voor een derde ambtstermijn, wat niet toegelaten is onder de huidige Senegalese grondwet.

Er vielen bij de protesten al zeker vijf doden en verschillende winkels werden geplunderd. Afgelopen zaterdag vond er in de zuidelijke stad Diaobe een hevige confrontatie plaats tussen de politie en de demonstranten, die het gevoel hebben dat de democratie van Senegal op het spel staat. Tijdens de clash stierf een 17-jarige student.

In een poging de kalmte de toen terugkeren heeft de regering besloten om scholen deze week te sluiten. Ouders worden opgeroepen hun kinderen niet te laten deelnemen aan de protesten. Sonko is vooral populair bij jongeren.

Dodelijke betogingen in Senegal na arrestatie oppositieleider
Er werden tijdens de protesten verschillende winkels geplunderd. Foto: AFP

Vrouwenrechten

Intussen vrezen sommige feministen in het land dat de zaak hoe dan ook een negatief effect zal hebben op vrouwenrechten in het land. ‘Het huidige dominante discours riskeert de volgende slachtoffers van verkrachting of seksueel geweld te censureren’, schrijft de Senegalese Rama Salla Dieng docent Afrikaanse Studies aan de Universiteit van Edinburgh in een opiniestuk. De masseuse wordt een leugenaar genoemd die zich laat gebruiken door de overheid. De Washington Post bericht dat zelfs haar eigen adoptiemoeder de beschuldigingen heeft afgekeurd in een televisie-interview. Volgens haar advocaat krijgt de jonge vrouw doodsbedreigingen.

‘Zij en haar familie staan onder enorm veel media-aandacht’, aldus Ousmane Diallo, een West-Afrikaanse onderzoeker voor Amnesty International aan de Washington Post. ‘Mensen halen haar door het slijk, maar het zou aan de rechtbank moeten zijn om te beslissen wat in dit geval feit en wat fictie is.’ Een lokale campagne zette president Sall er vorig jaar toe een wet te ondertekenen die een veroordeling voor verkrachting gelijkstelde aan minimaal 10 jaar gevangenisstraf. Voordien werd verkrachting als een lichte misdrijf beschouwd.

Maandag verschijnt Sonko voor de rechter in hoofdstad Dakar voor de verkrachtingszaak. De ordediensten zijn inmiddels nadrukkelijk aanwezig en patrouilleren onder meer met tanks door de straten van de hoofdstad. De omgeving van de rechtbank is afgezet.

Dodelijke betogingen in Senegal na arrestatie oppositieleider
Foto: REUTERS