Paus Franciscus is vrijdag geland in Bagdad, de hoofdstad van Irak. Het eerste pauselijke bezoek ooit aan het land is niet zonder gevaar, maar de paus beschouwt het als vanzelfsprekend. Bij zijn aankomst herinnerde hij aan de ‘waanzinnige barbaarsheid’ van Islamitische Staat tegen de jezidi’s.

‘Ik kan niet anders dan eraan te herinneren dat ten gevolge van hun religieuze geaardheid de identiteit en het voortbestaan van de jezidi’s werd bedreigd’, aldus de Argentijn, die hen ‘onschuldige slachtoffers van waanzinnige en onmenselijke barbaarheid’ noemde. IS had het vooral in 2014 gemunt op deze minderheid in Irak.

‘Dat de wapens zwijgen, dat er een limiet komt op hun verspreiding, hier en overal’, zei de leider van de rooms-katholieke Kerk. ‘Dat er een einde komt aan de partijdige belangen, aan buitenlandse belangen die geen interesse voor de lokale bevolking hebben. Genoeg geweld, extremisme, facties en onverdraagzaamheid’, zei Franciscus tijdens het eerst bezoek van een paus aan Irak.

Hij riep op te strijden ‘tegen de plaag van de corruptie, machtsmisbruik en onwettigheid’. ‘Tegelijk moet men gerechtigheid opbouwen, de oprechtheid en transparantie laten toenemen en de instellingen versterken’, meende de paus.

Hij pleitte ervoor dat christenen ook kunnen deelnemen aan het openbare leven in Irak. ‘Niemand mag als een tweederangsburger worden aanzien’, aldus Franciscus. ‘Het is hoogstnodig ervoor te zorgen dat alle politieke, sociale en religieuze groepen kunnen deelnemen’ aan het openbare leven en dat ‘de fundamentele rechten van alle burgers gegarandeerd zijn.’

‘Plicht’

De paus vertrok vrijdagmorgen met een vliegtuig van Alitalia vanuit Rome naar Bagdad. De vlucht duurde ongeveer vierenhalf uur. Zijn entourage, veiligheidsteam en ongeveer 75 journalisten vergezellen hem. Hij blijft vier dagen in het land en reist zowat het hele land door.

Na de landing zette hij een masker op en sprak de journalisten toe: ‘Dit is een veelzeggende reis, en een plicht jegens een land dat zo lang in martelaarschap heeft verkeerd.’ De Iraakse president Barham Saleh verwelkomde de paus als een ‘geapprecieerde genodigde’, terwijl de kerkleider zei ‘lange tijd te hebben verlangd’ naar zijn bezoek.

Voor de paus is het de eerste buitenlandse reis in lange tijd. Sinds november 2019 had hij Italië niet verlaten.

Bescherming

Irak houdt intussen duizenden veiligheidsmensen klaar om de 84-jarige katholieke leider te beschermen op zijn reis. Twee dagen geleden viel er nog een Amerikaanse dode toen tien raketten een Amerikaanse basis raakten. Paus Franciscus vermeldde de raketten niet, maar zei dat ‘de mensen van Irak op ons wachten’.

Niet iedereen ziet de Paus graag komen. Sjiitische milities zien het als een manier van het Westen om zich met Irakese zaken te moeien. Ook zijn er bezorgdheden rond superverspreiding van het coronavirus door massale toelopen waar de Paus - die zelf al is ingeënt - verschijnt. Toch hopen veel Irakezen dat het bezoek Irak in een nieuw daglicht stelt.

‘Het bezoek van de Paus verandert hier misschien niets, maar in andere landen zullen mensen misschien met nieuwe ogen naar ons land kijken, en meer zien dan alleen maar bomaanslagen en oorlog,’ zegt Ali Hassan, een dertigjarige inwoner van Bagdad die familie komt oppikken op de luchthaven, aan Reuters.