Italië blokkeert voor het eerst export AstraZeneca-vaccins
AstraZeneca schroefde de levering van vaccins voor ons land woensdag alweer terug. Foto: AFP

De Italiaanse regering heeft de export van 250.000 doses van het AstraZeneca-vaccin geblokkeerd, die bestemd waren voor Australië. Het is de eerste keer dat zoiets gebeurt.

Rome nam de beslissing op basis van het mechanisme dat de Europese Commissie eind januari instelde om de export van vaccins die in de EU geproduceerd zijn, beter te kunnen controleren. De aanleiding daarvoor waren leveringsproblemen door AstraZeneca, dat de beloofde doses voor het eerste kwartaal naar eigen zeggen onmogelijk kon produceren.

Zoals de procedure voorschrijft, bracht Italië de Europese Commissie vrijdag op de hoogte van de beslissing, schrijft de Financial Times. De Commissie verzette zich niet, wat erop wijst dat ‘Brussel’ besloot dat AstraZeneca zijn afspraken (opnieuw) niet nakomt. ‘We moeten kunnen controleren of de farmabedrijven zoals afgesproken de vaccins produceren voor onze burgers. Als onze doses geleverd worden, is er geen probleem’, liet de Commissie eind januari weten bij de voorstelling van het mechanisme.

Het moet sneller

Met de beslissing steekt de nieuwe Italiaanse premier Mario Draghi zijn nek uit. De voormalige voorzitter van de ECB riskeert zich de woede op de hals te halen van Australië en de voorstanders van vrijhandel in de Europese Unie. Tot gisterenavond waren er 4,8 miljoen doses toegediend, maar hadden nog maar 1,5 miljoen Italianen een tweede inenting gekregen.

Draghi wil dat het vooruitgaat. Hij heeft beloofd dat tegen juni 56 miljoen Italianen ingeënt zullen zijn. Tijdens de digitale Europese top vorige week maakte hij zijn beklag over de trage levering van vaccins. Hij herhaalde die klacht tijdens een telefoongesprek met Commissievoorzitster Von der Leyen gisteren. Hij verving vorige week ook de verantwoordelijke voor het vaccinatieprogramma in Italië door een legergeneraal.

Johnson en Biden

Gevraagd om een reactie liet een pr-verantwoordelijke van het farmabedrijf weten dat er geen interview mogelijk was en dat er ook geen verklaring kwam.

Guy Verhofstadt, Open VLD- Europarlementslid, looft de beslissing: ‘Draghi doet nu wat de Britse premier Johnson en de Amerikaanse president Biden vanaf dag 1 gedaan hebben: de export van vaccins enkel toelaten als eerst hun eigen afgesproken vaccinleveringen volledig gerespecteerd worden.’

De vaccins blijven eigendom van het bedrijf dat ze produceerde. Of die 250.000 doses alleen voor de aanvulling van leveringen aan Italië of andere lidstaten gebruikt zullen worden, is niet duidelijk.

Polen klaagde gisteren dat het op het laatste moment van AstraZeneca te horen had gekregen dat het 62.000 doses minder zal ontvangen dan voorzien. De Commissie kreeg van de topman van AstraZeneca de belofte dat het 40 miljoen doses van het vaccin zal krijgen in het eerste kwartaal en staat permanent in contact met het bedrijf om de nodige leveringen te krijgen; volgens het aanvankelijke contract zou AstraZeneca 120 miljoen vaccins leveren in het eerste kwartaal.

Woensdag werd duidelijk dat AstraZeneca ook de beloofde geleverde vaccins voor ons land alweer terugschroefde. ‘De leveringszekerheid blijft een issue’, zei Vlaams ­minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) na afloop van het overleg met de ministers van Volksgezondheid. ‘Dinsdagochtend dachten we nog dat we 32.000 uitnodigingen konden uitsturen naar 65-plussers voor vaccinatie. Dat moeten we nu bijstellen naar 18.900.’