Brein geneigd tot extremisme heeft moeite met nieuwe informatie
Foto: Getty Images/iStockphoto

Onderzoekers van de universiteiten van Cambridge en Stanford publiceerden maandag resultaten die erop wijzen dat psychologische kenmerken, en dan vooral cognitieve, veel beter zijn in het voorspellen van extremistische neigingen dan leeftijd, inkomen of diploma.

Al onze bevindingen samen hinten erop dat mensen met een ideologisch bepaald wereldbeeld minder goed nieuwe informatie ontvangen en verwerken. Dat is het besluit van dr. Leor Zmigrod en haar collega’s in mensentaal. Het artikel verscheen maandag in het Britse wetenschappelijke tijdschrift Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences.

Zmigrod en haar team onderzochten 334 Amerikanen door middel van 37 cognitieve opdrachten - zoals het memoriseren van geometrische vormen - en 22 persoonlijkheidstesten. De resultaten van beide linkten de onderzoekers met verregaande statistische modellen.

Impulsiviteit en slechter geheugen

De onderzoekers vonden op die manier links van betekenis tussen de prestaties bij de cognitieve opdrachten en de mate waarin de deelnemers hun ideologische voorkeur aanhangen. Deelnemers met een extremistische instelling hadden een slechter werkgeheugen en sloegen trager nieuwe informatie op. Ze reageerden ook impulsiever en hadden meer nood aan spanning en sensatie.

Dogmatisme - het weigeren van rationele discussie over extern besliste standpunten - viel samen met het trager oppikken van nieuw bewijsmateriaal en met impulsieve reacties. Dat laatste heeft het gemeen met een extremistische instelling.

Extremisme opsporen

Daarnaast vonden de wetenschappers dat de ideologische voorkeur van de deelnemers weerspiegeld werd in hoe ze beslissingen nemen. Conservatisme en nationalisme bleken gelinkt aan meer voorzichtigheid, terwijl mensen met liberaal gedachtegoed sneller maar met meer risico op een fout antwoord beslisten.

Het wetenschappelijk team maakt zich sterk dat dit soort psychologische profilering in de toekomst kan dienen om gericht mensen die gevoelig zijn voor de verlokkingen van het extremisme op te sporen. Die verlokking ziet Zmigrod in het onveranderlijke en eenvoudige wereldbeeld dat extremisme promoot. Mensen die moeite hebben met informatie verwerken zouden zich daar beter bij voelen.